Een fel debat in de Tweede Kamer volgt, waarin Rutte ternauwernood aan een motie van wantrouwen ontsnapt. Wel neemt de Kamer een motie van afkeuring aan. Het leidt al met al tot een grote vertrouwenscrisis op het Binnenhof.

Burn-out

Omtzigt wil in ieder geval een gesprek met Rutte, om te praten over de uitgelekte notitie en alles daaromheen. Maar omdat hij met een burn-out thuis zit, wil hij dat niet op korte termijn.

Omtzigt geeft aan dat hij door het hele mediacircus niet toekomt aan zijn herstel. Dat gaat langer duren dan gedacht. De CDA-man besluit zich voor vier maanden te laten vervangen door een ander kamerlid.

Kritische memo

In juni blijkt de soap nog lang niet voorbij. Een zeer kritisch memo van Omtzigt – dat hij voor intern beraad had opgesteld – komt op straat te liggen. Hij beklaagt zich daarin onder meer over tegenwerking en een onveilig werkklimaat.

De partijtop zou hem het lijsttrekkerschap op “onheuse wijze” hebben ontnomen en Wopke Hoekstra naar voren hebben geschoven. Omtzigt hint ook op andere onoorbare praktijken. Sponsoren zouden Wopke Hoekstra als CDA-partijleider naar voren hebben geduwd. Die zou vervolgens het programma hebben aangepast om de geldschieters te plezieren.

“Geen sprake van”, reageert de CDA-leider Hoekstra verbolgen op die zware beschuldigingen. Andere partijgenoten schieten hem te hulp, maar daarmee is de zaak niet van tafel. Het CDA ontkomt er niet aan om snel meer helderheid te verschaffen.

Problemen

En daar blijft het niet bij. Omtzigt schetst in zijn notitie ook nog hoe hij binnen de partij voor “psychopaat”, “labiel” en “teringhond” is uitgemaakt en door partijgenoten is tegengewerkt. Volgens het Kamerlid zijn de onthullingen die hij doet “symptomen van veel grotere structurele problemen bij het CDA”.

CDA-leider Wopke Hoekstra noemt de notitie van Pieter Omtzigt “heel vervelend en echt beschadigend”. Die woorden zijn echter niet genoeg. Zaterdagmiddag blijkt dat de situatie tussen het CDA en Omtzigt onhoudbaar is. Omtzigt laat op Twitter weten dat hij zijn lidmaatschap van het CDA opzegt. Hij ziet na het uitlekken van het interne memo geen andere mogelijkheid. “Het is nu nog moeilijker om te functioneren binnen de partij”, schrijft hij.

Toekomst

Omtzigt – die dus ziek thuis zit vanwege een burn-out – wil na zijn herstel terugkeren als onafhankelijk Kamerlid. Hoe hij zijn politieke toekomst verder gaat vormgeven, is onduidelijk.

Wel duidelijk is dat het CDA een enorme klap heeft gekregen. De partij is verdeeld, wat er met Omtzigt en zijn eenmansfractie gaat gebeuren is nog onduidelijk en ondertussen is het de vraag hoe het nu verder moet met de formatie.

CDA

CDA-leider Hoeksta geeft de problemen binnen zijn eigen partij voorlopig voorrang boven de kabinetsformatie. Hij benadrukt dat zowel hij als het partijbestuur alles op alles heeft gezet om Omtzigt voor het CDA te behouden. “Maar hij heeft deze keuze gemaakt, en hij is voorlopig ook met ziekteverlof.”

Een initiatief om een extra CDA-congres te houden naar aanleiding van de gebeurtenissen rond Omtzigt kan op genoeg steun rekenen van de leden van de partij, zo werd maandag bekend.

Ook werd maandagavond door de partij openheid van zaken gegeven over een aantal donaties aan het CDA. Omtzigt suggereerde dat donoren mogelijk invloed hadden op de koers van de partij. Het blijkt dat er een donatie is geweest van ruim 1 miljoen euro, afkomstig van Hans van der Wind. De partij ontkent dat met deze donatie inhoudelijke invloed is gekocht

Formatie

En dan nog het grotere plaatje. Hoe moet het nu verder met de formatie? Als het aan demissionair premier Mark Rutte ligt, zal het besluit van Omtzigt de formatie niet moeilijker maken, zei hij vrijdag. Meer wilde hij er niet over zeggen. Dat is logisch, want zonder het CDA wordt het voor de VVD nog een hele kluif om een meerderheidscoalitie te vormen.

De informateur gaat ondertussen verder met de gesprekken op weg naar een nieuw kabinet. Zo te horen gaat dat nog wel even duren.

Lees verder
Helft Nederlanders denkt dat opstappen Omtzigt doodsteek is voor CDA