In Zorg uit handen neemt Martijn Fischer de mantelzorg tijdelijk over van José (67). Zij zorgt voor haar man Hans (72), die aan dementie lijdt.
Het is ongeveer drie jaar geleden dat hij de diagnose kreeg. Inmiddels heeft hij bij de meeste dagelijkse handelingen hulp nodig.
Martijn neemt vier dagen de zorg voor Hans over, zodat José even op adem kan komen in de Ardennen, samen met een vriendin. Dat is hard nodig, want de zorg vraagt steeds meer van haar.
“Zijn brood snijden, zijn bestek vasthouden”, vertelt José over de dingen waar Hans moeite mee heeft. Ook zelfstandig aankleden lukt hem bijvoorbeeld niet meer goed. “Je bent de hele tijd aan het kijken: valt hij niet. Je moet hem de hele dag in de gaten houden.”
Hans merkt zelf ook dat hij steeds meer moet inleveren. “Heel langzaam merk je gewoon: dat kan niet meer, dit kan niet meer.” Daardoor komen er steeds meer zorgtaken op José neer. “Ik ben altijd degene die zich aan moet passen want Hans kan ’s morgens opstaan en zeggen: ik heb mijn dag niet.”
José breekt even en heeft moeite om haar verhaal te vertellen. Hans moedigt haar aan om toch uit te spreken wat ze voelt. “Hans heeft het idee dat mijn leven gewoon doorgaat, maar dat is natuurlijk niet zo.”
Wendy (51) is de mantelzorger van haar man (56): 'Alles is anders, maar de liefde is gebleven'
Voor Martijn is het de eerste keer dat hij zelf de rol van mantelzorger op zich neemt. Toch is dementie hem niet onbekend. “Mijn vader had dementie. Gelukkig werd er heel goed voor hem gezorgd door zijn vrouw, mijn stiefmoeder. Ik ben de jongste van het gezin dus het lag wat minder voor de hand dat ik op me zou nemen. Achteraf denk ik wel eens: ik heb daar iets laten liggen.”
Voordat José vertrekt, neemt ze met Martijn het takenlijstje rondom de zorg voor Hans door. “Het zijn vooral de kleine dingen. Als hij gaat eten, heeft hij moeite met zijn bestek. Voor Hans is het ook belangrijk om te weten welke dag het is. En als hij weet waar ik ben en wanneer ik terug kom is het goed, dat geeft hem houvast.”
Als José de laatste spullen in haar koffer stopt, loopt Martijn nog even met haar mee. Hij kijkt naar Hans en merkt op dat hij ondanks zijn ziekte optimistisch overkomt. “En als jij weg bent, is Hans dan alleen? Kan hij alleen zijn?” wil Martijn weten.
José knikt. “Hij kan goed alleen zijn en op woensdag is het de bedoeling dat hij naar de opvang gaat. Maar hij vindt het niet zijn ding. Hans is nooit een groepjesmens geweest. Ze zijn daar heel erg gericht op bewegen, dus ze gaan wandelen en naar de sporthal en oefeningen doen. Allemaal dingen waarvan ik denk: dat is zo goed voor hem, maar ik vind het steeds moeilijker om te zeggen: je moet.”
Marieke (50) zorgde voor haar mantelzorgende vader: 'Zijn levenslust verdween met haar'
Hans gaat niet echt uit eigen motivatie, dus soms moet José hem extra aanmoedigen. “Het maakt het voor jou mentaal zwaar dat je zijn gevecht ziet?” vraagt Martijn. José knikt: “Ja dat vind ik het allermoeilijkste van alles.”
Ze wordt emotioneel en Martijn is ook geraakt. “Het is gewoon lastig.” Martijn: “Heftig man, ik heb er bewondering voor.”
Dan probeert Martijn de spanning nog wat te verlichten. “Weet je het zeker? Je kan nog terug en zeggen: Fischer mijn deur uit ik ga het zelf oplossen.” José lacht en ritst haar koffer verder dicht. “Ikke niet, ik ga gewoon lekker weg.”
Zorg uit handen terugkijken? Dat kan via NPO Start.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Laura Ponticorvo over mantelzorg: 'Mijn moeder was ik eigenlijk al kwijt, maar ik was heel bang ook mijn vader te verliezen.'
Jujube Zeguers (27) is freelance redacteur voor LINDA.nl en schrijft het liefst over mensen en hun bijzondere verhalen. Ze woont in Delft met haar man en is dol op reizen, lezen en podcasts.
