'Als je wil dat je partner meer gaat doen in huis, moet je ook bereid zijn het 'los' te laten in je hoofd'

Mentale last

Ik merk dat ik in mijn relatie voortdurend ‘aan’ sta: ik denk aan alles wat geregeld moet worden. Van het huishouden, cadeaus en traktaties van de kinderen, afspreken met vrienden en het maken van boodschappenlijstjes. Het voelt alsof die mentale last grotendeels bij mij ligt. Hoewel mijn partner heus wel z’n best doet, is hij er gewoon veel minder mee bezig en komt de last eigenlijk altijd bij mij te liggen. En dat zorgt dus ook best vaak voor ruzies en irritaties thuis.

Ik blijk niet de enige, want ook mijn vriendinnen hebben er last van. Hoe komt het dat vrouwen dit vaak zo ervaren? En misschien nog belangrijker: hoe kun je dit in een relatie op een eerlijke manier bespreken en verdelen, zonder dat het telkens voelt alsof je moet vragen of controleren?

‘Hij verweet mij dat ik dingen niet los kon laten. Ik verweet hem dat hij laks en nonchalant was’Lees ook

Ongelijke verdeling

Ik voel de frustratie onder de vraag – en die snap ik ook heel goed. Wat ons Walt Disney-ideaal van de liefde ook moge zijn, relaties zijn vrijwel altijd uit balans. Een beetje, of heel erg. In de complexe operatie van de bv Relatie doet een van de twee partners altijd méér: meer zorgen, meer denken en regelen, meer werk, meer huishouden. Heb je even pech, dan is dat altijd dezelfde partner. In heteroseksuele relaties is dat – hoe seksistisch ook – vaak de vrouw. In dit geval: jij. Dat is knap oneerlijk …

Is het erg als de verdeling thuis niet helemaal in balans is? Op het gevaar af een beetje te mansplainen: niet per se. Er zijn veel stellen die een ongelijke verdeling in het huishouden wel best vinden (of voor lief nemen). Er kunnen allerlei redenen zijn om op een verdeling uit te komen die niet 50-50 is: werk, behoeftes, capaciteit, enzovoort. Sommige stellen maken er een dealtje van: deze jaren ben ik meer aan het zorgen en jij aan het werken, over vijf jaar draaien we dat om en is het mijn beurt. Maar dat is, gezien je vraag, hier allemaal niet aan de hand. Jij hebt lást van de oneerlijke werkverdeling. Vooral de mentale. Dus daar moet misschien wel iets in veranderen.

Floor Bakhuys Roozeboom: 'Vrouwen moeten zich áltijd verhouden tot het moederschap, mijn vriend was daar nooit mee bezig'Lees ook

Eigen bijdrage

Toch is hier een kleine waarschuwing op zijn plek. Het gevoel ‘altijd meer te doen dan je partner’ komt best vaak voor, en regelmatig onder beíde partners. In een beroemd onderzoek uit de jaren zeventig [Ross & Sicoly (1979) — Egocentric Biases in Availability and Attribution] vroegen psychologen aan echtparen om in te schatten welk deel van het huishouden ze voor hun rekening namen. Als die onderzoekers de percentages voor zo’n stel dan bij elkaar optelden, bleek de som steevast boven de honderd procent uit te komen, en stevig ook.

De partners óverschatten dus hun eigen bijdrage, en ónderschatten die van hun liefje. De verklaring hiervoor: van jezelf weet je precies wat je allemaal doet, van je partner heb je daar minder zicht op. Uiteraard zeg ik niet dat dat bij jullie aan de hand is; ik zeg alleen dat het voor een eerlijke verdeling van de taken (die ook eerlijk voélt), goed is om in kaart te hebben welke taken het allemaal zijn.

Projectmanager

Als ik je vraag zo lees, zit het probleem niet zozeer in hoe de taken letterlijk verdeeld zijn, maar in het mentále werk. De mental load van overzicht moeten houden. Hoe gaan we naar die verjaardag? Hoe laat moeten we dan weg? Moeten we daarvoor nog eten, of doen we dat daar? Wie regelt het cadeau? Wie haalt boodschappen, en wat moet er dan op het lijstje staan? Deze mentale last is moeilijk te kwantificeren, maar je kunt er de hele dag mee bezig zijn. Zeker als je het graag goéd wil doen. Je partner heeft daar waarschijnlijk minder last van, want jij maakt je al genoeg zorgen voor jullie twee.

Floor Bakhuys Roozeboom: 'Vrouwen denken uiteindelijk toch: hoe komt het dat ík alles regel?'Lees ook

Mijn vermoeden: jullie verdelen de taken, maar jij bent de ’projectmanager’ die het overzicht houdt. Jij doet dus niet alleen je eigen taken, maar regelt ook de verdéling. Dit legt automatisch de mentale last bij jou, en daar word je doodmoe van. En misschien is dit ook voor je partner niet zo prettig – hij moet immers voor het overzicht altijd eerst langs jou.

Daar zit dan ook gelijk een van de mogelijke oplossingen: verdeel niet alleen de taken, maar ook de verantwoordelijkheid voor het denkwerk. Zo ben jij niet het centrale aanstuurpunt, maar verdeel je ook het organiseerwerk over jullie beiden. Je kunt dit bijvoorbeeld doen door het huishouden te verdelen in subdomeinen en af te spreken wie voor welk domein verantwoordelijk is. Ik neem dit voor mijn rekening, jij pakt dat. Jij doet de verjaardagen, en ik ben verantwoordelijk voor de boodschappen.

‘Een relatie is een onderneming’

Let wel: dit gaat er dus niet over dat je dan ook altijd alle boodschappen doet. Maar wel dat jij als de ‘accountmanager’ van zo’n domein belast bent met het denk- en regelwerk dat erbij komt kijken. Er zit wel een addertje onder het gras: je moet bereid zijn om het domein van je partner ook ‘los’ te laten in je hoofd. En dus het risico aanvaarden dat het misschien niet wordt geregeld naar jouw standaard of smaak.

En verder, zo onsexy als het misschien ook klinkt: vergaderen! Een relatie is ook een onderneming, die je in goede banen moet leiden. Dat gaat niet vanzelf, daar moet je voor overleggen. Overweeg een wekelijkse of tweewekelijkse vergadering waarbij je samen naar de agenda kijkt, regelwerk in kaart brengt en mogelijke knelpunten bespreekt. Zie je het denkwerk namelijk van tevoren al aankomen, dan kun je het meteen tackelen. Je hoeft je dan niet de hele tijd af te vragen ‘of alles wel geregeld is’.

Dat scheelt echt een flink stuk van die mentale last. Wees gerust, samen met je partner vergaderen is niet alleen nuttig, maar kan zelfs best gezellig zijn. Ik doe het zelf al jaren zo, mijn vrouw en ik vinden elkaar nog steeds leuk – en de zaken lopen echt een stuk gesmeerder.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Je stressgehalte verminderen? Déze zes tips helpen als een tierelier, zegt psycholoog Thijs LaunspachLees ook