Het laatste seizoen van ‘The Handmaid’s Tale‘ staat online. Je weet wel, die bekroonde tv-serie waarin vruchtbare vrouwen door een wreed theocratisch regime onderworpen worden tot een leven als broedslaaf. Gebaseerd op het iconische boek van Margaret Atwood.
De serie is inmiddels toe aan het zesde (en laatste) seizoen vol rituele onderdrukking, verkrachting en geïnstitutionaliseerde vrouwenhaat.
'In een fase van mijn leven waarin tijd alleen schaars is, keek ik steeds vaker met afgunst naar mijn vriend'
Regelmatig krijg ik de vraag of ik het nieuwe seizoen al heb gezien. Regelmatig krijg ik blikken van ongeloof als ik zeg dat ik nog niet eens begonnen ben. Ja, ik heb flarden en fragmenten gezien. Ik heb ooit een poging gewaagd met aflevering 1, maar heb het einde van de aflevering niet gehaald. “Oh echt?” hoor ik dan vaak. Meestal gevolgd door: “Ik vind het juist echt iets voor jou.”
En dat snap ik. Als je over de vrouwenzaak schrijft en over seksisme en man-vrouwverhoudingen in het bijzonder, dan snap ik de aanname dat ik of all people enorm op de verbeelde thema’s in deze serie aansla. En die aanname klopt. Ik sla er enorm op aan. Het probleem is: iets te veel.
Het eerste seizoen kwam uit in het jaar nadat Donald Trump de eerste keer de verkiezingen won. Ik herinner het me nog precies. Hoe de vrouwen die op sociale media hun bezorgdheid deelden over wat zijn verkiezing zou betekenen voor vrouwenrechten door de ‘het zal zo’n vaart niet lopen’-zeggers werden weggehoond. Zelfs toen de eerste draconische ‘pro-life’ wetvoorstellen het daglicht zagen, schamperde de sussers in koor: hoho, tutut, doe ‘es effe rustig, geen reden tot paniek.
Roe versus Wade kon heus niet zomaar ontmanteld worden, hoor. Artsen zouden heus niet zomaar vrouwen levensreddende zorg ontzeggen, hoor. Miskramen zouden echt zomaar niet gecriminaliseerd worden, hoor. Kinderen zouden echt niet tot het baren van het kind van hun verkrachter gedwongen worden, hoor. Artsen die zouden moeten vrezen voor gevangenisstraf?
Vrouwen die sterven door simpele complicaties op de parkeerplaats van klinieken die ze wel kunnen helpen, maar dat van de wet niet meer mogen? Joe, geloof je het zelf? In de Verenigde Staten zeker! The land of the free. Dat baken van vrijheid democratie. Inmiddels zijn we acht jaar en vijf seizoenen van The Handmaid’s Tale verder, is Trump opnieuw president en is vrijwel iedere weggehoonde angst van vrouwen in de VS bewaarheid geworden.
Het radicale conservatieve actieplan ‘Plan 2025’ dat onder andere de ontmanteling van overheidsinstanties, het terugdraaien van LHBTI-rechten, de afbreuk van diversiteitsbeleid en de massa-deportatie van immigranten beloofde (en dat door de sussers voorheen nog geduid werd als ‘te extreem om serieus te nemen’) is inmiddels in volle gang. De beloofde aanvallen op anticonceptie, ivf en de rechten (en privacy) van vruchtbare en zwangere vrouwen laten waarschijnlijk niet lang meer op zich wachten. De ultra-conservatieve agenda waar Plan 2025 op steunt, wint stapje voor stapje wereldwijd terrein. Het recht op abortus staat ook in Europa onder druk. Uit recent onderzoek blijkt dat jonge mannen steeds toleranter staan over geweld tegen vrouwen.
Van de fragmenten van The Handmaid’s Tale die ik ooit heb gezien, herinner ik me nog dat het niet de meest gruwelijke fragmenten waren die me het hardst raakten. Niet de iconische beelden van al die vrouwen in hun rode gewaden en die witte kappen op het hoofd. Nee, het ijzingwekkendst waren de flashbacks naar ‘de normale wereld’ die er nog uitzag als de onze. De momenten vlak voor het misging. Momenten waarop het naderende onheil al voelbaar was, maar nog weg te relativeren viel.
Een vrouw die naar een abortuskliniek gaat en in plaats van medische hulp een ontmoedigingspreek krijgt. Een vrouw die haar recept voor anticonceptie wil vernieuwen, maar erachter komt dat ze daar ineens de handtekening van haar man voor nodig heeft. Een Amerikaanse vrouw die met haar Canadese vrouw en kind een vlucht naar Canada wil boarden, maar op het vliegveld te horen krijgt dat ze moet achterblijven, omdat een nieuwe wet alle same sex-huwelijken ongeldig heeft verklaard.
‘Nothing changes instantaneously’, schreef Margareth Atwood, ‘in a gradually heating bathtub, you’d be boiled to death before you knew it.’ En: ‘When I wrote The Handmaid’s Tale, nothing went into it that had not happened in real life somewhere at some time.’
Haar werk is vaak omschreven als fantasy of sciencefiction. Ze noemde het zelf een waarschuwing. Voor het gevaar van badwater dat langzaam van temperatuur verandert. En weet je, daardoor heb ik even aan het nieuws genoeg.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
‘De druk op zwangere vrouwen en moeders is enorm, want alles, alles, alles, kan mogelijk schadelijk zijn voor je kind'
