Olcay Gulsen neemt je op LINDA.nl mee in haar wereld. In haar columns schrijft ze openhartig over de maatschappelijke thema’s die haar bezighouden en deelt ze natuurlijk ook verhalen over haar persoonlijke leven.
De afgelopen dagen werd mij een confronterende en terechte vraag gesteld: hoe kan iemand die zich al jaren uitspreekt tegen geweld tegen vrouwen, Lil Kleine laten optreden op haar bruiloft?
Het eerlijke antwoord is dat ik die tegenstelling vooraf onvoldoende onder ogen heb gezien.
'Mannelijkheid draait niet om macht over een vrouw, maar om macht over jezelf'
Afgelopen week trouwde ik met Eelko in Cap Ferrat. Het waren dagen vol liefde, familie, vriendschap en emoties. In de weken daarvoor kregen we op muzikaal gebied een aantal flinke tegenvallers te verwerken. Eerst zegde André Hazes af vanwege problemen met zijn stem. Enkele dagen voor ons huwelijk viel ook René Froger weg. Uiteindelijk trad Lil Kleine op tijdens het feest.
Dat verklaart hoe de situatie is ontstaan, maar het rechtvaardigt mijn beslissing niet.
Lil Kleine is een vriend van mijn man. Ik heb hem de afgelopen jaren meerdere keren gesproken over wat er is gebeurd. Dat waren geen vrijblijvende of gemakkelijke gesprekken. Ik ben hard en eerlijk tegen hem geweest en heb nooit verzwegen hoe ik over zijn gedrag en over geweld tegen vrouwen denk.
In mijn werk rond huiselijk geweld heb ik altijd geloofd dat we niet alleen met slachtoffers, hulpverleners en beleidsmakers moeten praten. Als we geweld werkelijk willen stoppen, zullen we ook plegers bij het probleem én bij de oplossing moeten betrekken. Niet om hun gedrag te vergoelijken, maar om hen verantwoordelijkheid te laten nemen en om te begrijpen hoe geweld ontstaat, escaleert en uiteindelijk kan worden voorkomen.
'Controle wordt verkocht als liefde en het beperken van een vrouw als waarden en normen. Ik vind het doodeng'
Zo heb ik bij verschillende bijeenkomsten samen op het podium gestaan met een man die zichzelf openlijk ex-pleger noemt. Hij vertelt daar over zijn gedrag, de schade die hij heeft veroorzaakt en de verantwoordelijkheid die hij daarvoor draagt. Dat zijn soms ongemakkelijke gesprekken, maar ze zijn noodzakelijk. Want slachtoffers beschermen blijft altijd de eerste prioriteit, maar zolang plegers hun gedrag niet erkennen en veranderen, doorbreken we de cirkel niet.
Vanuit diezelfde overtuiging ben ik de gesprekken met Lil Kleine aangegaan. Ik geloof dat iemand niet voor altijd gereduceerd hoeft te worden tot het slechtste wat hij heeft gedaan. Ik geloof in verantwoordelijkheid, gedragsverandering en tweede kansen. Maar een tweede kans kan nooit betekenen dat het verleden wordt uitgewist of dat iemand geen verantwoording meer hoeft af te leggen. En precies daar had ik scherper moeten zijn.
Ik heb mijn persoonlijke ervaringen en gesprekken met hem te zwaar laten meewegen. Ik keek naar de persoon die ik inmiddels zelf had leren kennen, maar onvoldoende naar wat zijn aanwezigheid als artiest op mijn huwelijk publiekelijk zou betekenen. Zeker gezien alles waarvoor ik sta. Daar heb ik een verkeerde inschatting gemaakt.
Ik begrijp dat vrouwen die zelf geweld hebben meegemaakt, hulpverleners en mensen die zich dagelijks tegen femicide inzetten mijn keuze als kwetsend of hypocriet ervaren. Aan hen wil ik graag mijn oprechte excuses aanbieden. Ik begrijp ook dat mensen zich afvragen of mijn woorden nog wel geloofwaardig zijn. Die kritiek kan ik niet wegwuiven door te zeggen dat het om een privéfeest ging, dat hij maar een paar liedjes zong of dat andere artiesten aanvankelijk zouden optreden.
Mijn huwelijk was persoonlijk, maar ik ben een publiek persoon. Bovendien heb ik er zelf voor gekozen mijn stem publiekelijk te gebruiken in de strijd tegen geweld tegen vrouwen. Daar hoort verantwoordelijkheid bij, ook wanneer dat ongemakkelijk is.
Misschien wel juist dan.
Mijn inzet op dit onderwerp komt voort uit mijn eigen leven. Ik groeide op in een gezin waarin geweld geen nieuwsbericht of abstract begrip was. Ik weet wat het met een vrouw en met kinderen doet wanneer angst onderdeel wordt van het dagelijks leven. Daarom heb ik mij de afgelopen jaren uitgesproken. Daarom maakte ik programma’s over huiselijk geweld en femicide. Daarom werk ik samen met vrouwenorganisaties en probeer ik aandacht te vragen voor slachtoffers die te vaak niet worden gezien, gehoord of beschermd.
Maar die jarenlange inzet is geen tegoedbon waarmee ik deze keuze kan wegstrepen.
Wie anderen oproept kritisch naar hun gedrag te kijken, moet dat zelf ook kunnen. Ik kan niet van de samenleving verlangen dat zij geweld tegen vrouwen consequent serieus neemt en vervolgens doen alsof de symboliek van deze boeking er niet toe doet.
Olcay Gulsen over haar huwelijk voor de burgerlijke stand: 'Ineens gebeurde er iets wat ik totaal niet had zien aankomen'
Ik hoop tegelijkertijd dat Lil Kleine zijn enorme bereik onder jonge mensen zal gebruiken om zich duidelijk uit te spreken tegen geweld. Niet één keer omdat er ophef is ontstaan, maar consequent en vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid. Juist mannen naar wie veel jongens opkijken, kunnen een belangrijke rol spelen door te zeggen dat controle, intimidatie en geweld nooit bij liefde horen. Woorden alleen zijn daarbij niet genoeg. Verandering moet zichtbaar worden in gedrag en in de bereidheid om verantwoordelijkheid te dragen.
Dat is geen gunst aan mij of aan de buitenwereld. Het is de verantwoordelijkheid die hoort bij wat er is gebeurd.
Ik schrijf dit niet omdat ik mijzelf als slachtoffer van een mediarel wil presenteren. Ik ben niet degene om wie het in deze discussie uiteindelijk moet gaan. Het gaat om de vele vrouwen die dagelijks met geweld, intimidatie en angst te maken krijgen. Om vrouwen die jarenlang moeten vechten om geloofd te worden. En om een samenleving die nog steeds te vaak wegkijkt, bagatelliseert of sneller begrip toont voor de pleger dan voor het slachtoffer.
Juist daarom had ik zorgvuldiger moeten zijn.
Ik kan mijn beslissing niet terugdraaien. Ik kan wel zonder omwegen erkennen dat ik de impact ervan niet goed heb ingeschat. Ik kan luisteren naar de mensen die hierdoor teleurgesteld of geraakt zijn. En ik kan ervoor zorgen dat deze fout mij niet defensiever maakt, maar zorgvuldiger en consequenter.
Mijn inzet tegen geweld tegen vrouwen verandert niet door één verkeerde beslissing. Maar die inzet ontslaat mij ook niet van de verantwoordelijkheid voor die beslissing.
Principes zijn gemakkelijk wanneer ze niets van je vragen. Ze krijgen pas betekenis wanneer ze botsen met persoonlijke relaties, loyaliteit of omstandigheden. Op dat moment ben ik niet consequent genoeg geweest.
Daarvoor neem ik verantwoordelijkheid. Zonder uitvluchten en zonder mezelf boven de kritiek te plaatsen.
En daarna ga ik door met het werk dat nog altijd keihard nodig is. Niet omdat deze fout er niet toe doet, maar omdat de vrouwen voor wie we dit gevecht voeren er nog veel meer toe doen.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Toen kwam dat formulier: welke naam wilt u na uw huwelijk dragen? Tot mijn eigen verbazing aarzelde ik geen moment'
