Chanel en Lena verloren moeder en zus Miranda aan femicide: 'Nooit gedacht dat haar dood zo dichtbij was'

Knipperlichtrelatie

Miranda heeft bijna zeven jaar lang een knipperlichtrelatie. Waar de relatie in het begin gezond lijkt, verandert die geleidelijk in een gevaarlijke situatie voor Miranda. “Het ontwikkelde zich tot een spel van afstoten en aantrekken met uiteindelijk een einde zonder vrijheid. Het ging van kwaad tot erger”, vertelt zus Lena. “We zagen haar levenslust verdwijnen door langdurige gevoelens van angst en schaamte. Ze raakte geïsoleerd, had geheimen en raakte mentaal uitgeput.”

Chanel hoort vlak voor Miranda’s dood steeds vaker de ruzies. “Vooral in de avond en nacht. Als ik haar riep, was ze duidelijk van slag, maar ze zei dat er niks aan de hand was. Ze speelden een spelletje, zei ze dan.” Ook moet Chanel de aanwezigheid van Miranda’s ex-partner steeds vaker verbergen voor haar vader of ander bezoek. “Het was op een gegeven moment een vast patroon.”

Tekst gaat verder onder de foto

Lena probeert meerdere malen met Miranda te praten en haar aan te zetten tot het beëindigen van de relatie. “Twee weken voor haar dood heb ik nog tegen haar gezegd dat ze moest kappen met die gast omdat het haar dood kon worden, niet wetende dat haar dood daadwerkelijk zo dichtbij zou zijn.”

De dood van Miranda

Op 27 juni 2014 wordt Miranda op 38-jarige leeftijd vermoord door haar ex-vriend, het was net een tijdje uit. Zowel Chanel – destijds elf jaar – als Lena vergeet het moment waarop ze hoorden dat ze Miranda waren verloren, nooit meer. Chanel: “Dat is iets … dat blijft je voor altijd bij.”

Twaalf jaar later kijken ze terug op de rode vlaggen die voorafgingen aan de dood van Miranda. Lena: “Ik denk vaak aan wat ik anders had kunnen doen. In plaats van dat ik Miranda uit liefde had gezegd de relatie te beëindigen, had ik haar willen vertellen dat de deur altijd open zou staan. Ik had een brede sociale kring om haar heen willen bouwen. Haar willen wijzen op Veilig Thuis en haar omgeving willen vragen uit te kijken naar mogelijke signalen.”

Onderzoek

Uit onderzoek van Motivaction blijkt dat maar liefst anderhalf miljoen Nederlanders denken dat een bekende in een onveilige relatie zit. Ondanks die sterke vermoedens handelen veel mensen hier niet naar. Veertig procent van de gevallen doet niets, omdat zij zich niet willen bemoeien met de relatie. 22 procent grijpt niet in uit angst de situatie te verergeren. Een kwart twijfelt te veel of de relatie wel echt ongezond is om in te grijpen.

Dit zijn de signalen van een toxische relatie (en waarom weggaan zo moeilijk is)Lees ook

Dwingende controle

In de meeste gevallen van femicide gaat een lange periode van dwingende controle vooraf aan de moord. De vijf meest voorkomende signalen daarvan zijn: constante controle (1), het weghouden van het slachtoffer bij familie en vrienden (2), emotioneel (3) en/of fysiek geweld (4) en extreem jaloers gedrag (5).

Lena herkent, met de kennis van nu, alle vijf de signalen bij haar zus Miranda. “Ze werd constant gecontroleerd uit enorme jaloezie. Hij wilde weten met wie ze omging en waar ze was. Hij hield haar weg bij vrienden en familie. Miranda had vroeger een hele grote sociale vriendenkring, maar we zagen haar steeds minder. Er waren periodes waarin ik geen contact met haar kon krijgen, dan wist ik hoe laat het was. Miranda voerde bij ons een toneelstuk op, maar wij zagen allemaal dat het niet goed ging en dat er iets met haar aan de hand was. Ze is echt tussen onze vingers doorgeglipt. Niemand had verwacht dat haar dood zo dichtbij was.”

Het verschil maken

Lena en Chanel zijn ervan overtuigd dat je als omstander het verschil kunt maken. “Heb je vermoedens van een onveilige relatie, volg dan je gevoel. Uiteraard wil je liever niet verantwoordelijk zijn voor de gevolgen, maar je kunt er een leven mee redden. Laat weten dat je er voor iemand bent. Plan een koffie in op het werk met die ene collega of praat eens met die buurvrouw. Zeg dat je deur altijd openstaat als zij dat nodig heeft.”

Volgens Lena kun je beter niet steeds aansturen op het beëindigen van de relatie. “Daarmee leg je de verantwoordelijkheid bij het slachtoffer, maar die ligt bij de dader. Miranda koos niet voor de dood met deze man, ze koos voor een relatie met hem.”

Henk Willems zus werd vermoord door haar ex: 'Met hetzelfde mes waarmee die avond was gekookt'Lees ook

“We moeten niet vergeten dat veel vrouwen een relatie niet kunnen beëindigen uit angst de kinderen te verliezen, omdat ze financieel afhankelijk zijn van hun partner of omdat ze dan geen woning meer hebben. De keuze om weg te gaan is voor veel vrouwen niet zo makkelijk als het voor omstanders misschien lijkt. Twijfel je over hoe je moet handelen? Je kunt 24/7 met Veilig Thuis chatten via veiligthuis.nl en advies vragen over je situatie.”

Chanel: “Denk je dat iemand in een onveilige relatie zit, maak de situatie dan bespreekbaar door een soortgelijk verhaal te vertellen. Het kan zijn dat iemand het herkent en daardoor het verhaal gaat delen. Oordeel niet en geef niet op wanneer iemand niet luistert.”

Campagne Waar Ben Je?

Lena en Chanel strijden sinds de dood van Miranda voor erkenning van femicide. Chanel studeert mensenrechten en doet in haar scriptie onderzoek naar femicide. Lena is voorzitter van de Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers, ze probeert femicide en de gevolgen daarvan zoveel mogelijk onder de aandacht te brengen.

De campagne Waar ben je? krijgt een vervolg. Dit initiatief is onderdeel van de maatregelen van de Rijksoverheid die voortkomen uit het plan van aanpak ‘Stop femicide!’. In het vervolg van de campagne roept het Ministerie van Justitie en Veiligheid, samen met alle betrokken partijen, op om te handelen bij vermoedens van een onveilige relatie. Stel open vragen, blijf luisteren zonder oordeel en laat weten er voor iemand te zijn.

Voel je je onveilig in je eigen huis of heb je het gevoel dat iemand in je omgeving in een onveilige situatie verkeert? Je kunt Veilig Thuis 24/7 bellen op 0800 2000 voor advies of om een melding te maken. Ook kun je met hen anoniem chatten. Heb je te maken met direct gevaar, bel dan 112. 

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Voor Kamerlid Songül Mutluer is femicide geen doodslag, maar moord: 'Dit gebeurt niet in een opwelling'Lees ook