Tips voor mantelzorgers: wanneer ben je het en waar heb je recht op?

Definitie mantelzorger

De Rijksoverheid beschrijft mantelzorg als “hulp die je biedt aan een persoon met wie je een sociale relatie hebt, zoals een familielid, vriend of buren”. Vrijwilligerswerk bij een instantie of gebruikelijke hulp zoals huisgenoten die elkaar helpen bij het huishouden, valt hier niet onder.

Bij een mantelzorger denk je vaak aan iemand die zijn of haar bejaarde ouder met bijvoorbeeld Alzheimer helpt. Maar ouders die hun hulpbehoevende kind verzorgen en daarom minder werken, mogen zichzelf net zo goed mantelzorger noemen. Om nog maar te zwijgen over de grootste groep ‘onzichtbare’ mantelzorgers: de mensen die voor hun zieke echtgenoot zorgen.

Tips

Omdat mantelzorg onbetaald – maar wel zwaar – werk is, helpt de overheid je een handje door verschillende budgetten en vergoedingen ter beschikking te stellen. Moet je alleen wél net weten dat ze bestaan, en hoe je die aanvraagt.

Persoonsgebonden budget (pgb)

Wanneer een zorgvrager jou inschakelt als zorgverlener, kun jij uit dit budget betaald worden of bepaalde kosten betalen. Er zijn vier soorten pgb. ‘Wet maatschappelijke ondersteuning’ (pgb-Wmo) voor de zorg rondom het huishouden. Dit vraag je aan bij de gemeente. ‘Wet langdurige zorg’ (pgb-Wlz) voor, de naam zegt het al: langdurige, intensieve zorg, vraag je aan bij Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ).

En dan heb je nog pgb-Jeugdwet, dat je ook aanvraagt bij de gemeente en pgb-ZvW, voor wijkverpleging, waarvoor je bij je zorgverzekeraar aanklopt.

Extra kinderbijslag

Woont je kind thuis, maar heeft hij of zij intensieve zorg nodig? Of woont je kind juist níet thuis wegens een handicap of omdat hij of zij een opleiding ergens anders volgt? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor dubbele kinderbijslag. Dit vraag je aan bij de Sociale Verzekeringsbank.

Respijtzorg

Mocht het tijdelijk niet lukken om de mantelzorg in je eentje te dragen, dan kun je respijtzorg aanvragen. Voor professionele hulp kun je de huisarts of de wijkverpleging inschakelen. Voor andere zaken kun je bij de gemeente of mantelzorgorganisaties terecht. De kosten voor respijtzorg worden meestal uit het pgb betaald.

Belastingaftrek

Zogeheten ‘specifieke kosten’ mag je aftrekken van de belasting. Naast aftrek van de zorgkosten kun je soms zelfs een tegemoetkoming krijgen voor deze kosten. Hiervoor moet je aangifte doen bij de belasting.

Andere vergoedingen

Als mantelzorger kom je in aanmerking voor verschillende vergoedingen. Zo kun je een parkeervergunning aanvragen wanneer jouw zorgvrager in een gebied met betaald parkeren woont. Ook kun je een speciale OV-begeleiderskaart aanvragen waardoor je gratis met het openbaar vervoer reist om iemand te begeleiden die dit zelfstandig niet meer kan.

In sommige gevallen kun je een tegemoetkoming krijgen voor bepaalde reiskosten, zoals ziekenhuisbezoeken. Dit vraag je allemaal aan bij de gemeente. Maar let wel: elke gemeente heeft andere regelingen en beschikbare vergoedingen voor mantelzorg.

Mantelzorgpas

Sommige gemeenten bieden een kortingspas voor mantelzorgers, waarbij je bij lokale ondernemers (denk bijvoorbeeld aan de bakker of kapper) en ook landelijke instanties (musea en theaters) korting krijgt. Veel gemeenten schaffen deze pas af of hebben dit al gedaan. Maar misschien heb je geluk.

Mantelzorgmakelaar

Het moge duidelijk zijn dat er veel mogelijk is als mantelzorger. Maar het is je na het lezen van dit stuk niet ontgaan: voor elke aanvraag moet je weer bij een ander loket zijn of aan hele specifieke eisen voldoen. Daarom staan er steeds meer mantelzorgmakelaars op. Dit zijn zzp’ers die jou kunnen helpen een weg te banen in de bureaucratische wereld van de mantelzorg. Deze makelaars zijn alleen niet gratis. Sommige gemeentes en zorgverzekeraars vergoeden mantelzorgmakelaars (deels).

Lees ook
24 uur per dag voor je gehandicapte kind zorgen:
‘ontspannen doen we eigenlijk nooit.’