Begin 2024 krijgt Kathy de diagnose borstkanker. Voor haar betekent dat niet alleen chemotherapie, maar ook een borstamputatie. Dit jaar laat ze preventief ook haar tweede borst verwijderen.
Aan LINDA. vertelt ze hoe ze dit proces ervaart. Daarnaast vertelt Daniëlle Derks, plastisch chirurg bij het Alexander Monro Ziekenhuis, meer over de medische en psychologische begeleiding die bij een borstamputatie komt kijken.
Als Kathy in de zomer van 2023 pijn in haar borst voelt, zoekt ze daar niet meteen iets achter. “Je bent een vrouw, je kent je cyclus, dus het is niet vreemd als je lichaam soms anders aanvoelt dan normaal. Meestal gaat dat wel weer weg.” Toch blijft de pijn hangen bij Kathy. “Toen ik echt een knobbel voelde bij mijn tepel, wist ik: nu moet ik de huisarts bellen. Die stelde me gerust en zei heel duidelijk dat het niets kwaadaardigs was. Mijn klachten bleken veroorzaakt te worden door een ontstoken melkklier. De knobbel ging daarna snel weg, maar de pijn hield aan. En daar begon ik me steeds meer zorgen over te maken.”
Na twee maanden trekt Kathy opnieuw aan de bel, op aandringen van een vriendin met borstkanker. “Ik zocht bewust niet online naar informatie, om de meest dramatische horrorscenario’s te ontwijken. Maar ik wilde wél naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.”
Judith (37) beviel in het buitenland: ‘De artsen ratelden in het Frans, druk 'code rood' gebarend’
Ze kan gelukkig snel terecht voor een mammografie, en voor de zekerheid wordt er ook een biopt afgenomen. De uitslagen daarvan blijken ernstiger dan verwacht. “Er bleek een kleine tumor van 4 millimeter in mijn rechterborst te zitten. Mijn behandelend arts zei dat ik geluk had en dat het grootste stuk waarschijnlijk al was verwijderd door het biopt. Toch schrok ik me rot en kon ik maar één ding denken: fuck.” Ze ondergaat een MRI en aanvullende onderzoeken, waaruit meer slecht nieuws naar voren komt. “Een grotere tumor en aangetast weefsel daaromheen. Waar we eerst dachten aan ‘enkele millimeters’ bleek het te gaan om een gebied van zo’n zeven centimeter.”
Tijdens het daaropvolgende gesprek geeft de chirurg direct aan dat de behandeling ingrijpender wordt dan aanvankelijk gedacht. “Waar het eerst ging om een kleine operatie en misschien bestralingen, wist ik nu dat het een heel ander traject zou worden; chemo kwam opeens ter sprake.”
Lathy voelt zich in het ziekenhuis waar ze op dat moment wordt behandeld alleen niet volledig gehoord. “Op verzoek van mijn ouders heb ik een aangevraagd bij het Alexander Monro Ziekenhuis. Vanaf het eerste moment voelde dat heel anders, de persoonlijke benadering maakte een groot verschil. Dit is kwetsbaarste periode van je leven. Juist dan wil je je gehoord en gezien voelen. Dat gevoel kreeg ik daar meteen.”
In het Alexander Monro Ziekenhuis vindt er een extra MRI en aanvullend onderzoek plaats, waaruit blijkt dat het tumorgebied zelfs negen centimeter groot is. Kathy: “Op het moment dat ik de diagnose kreeg, stond ik in gedachten al bij mijn eigen begrafenis. Dat was echt het eerste waaraan ik dacht.”
In die periode is Kathy net aan het daten met haar huidige partner. “Ik heb meteen een eerlijk gesprek met hem gevoerd. Ik zei: dit wordt een serieus traject. Als je weg wil, moet je dat nu doen. You’re in or you’re out. Gelukkig bleef hij.”
Suzan (37) kreeg op haar 22e acute leukemie: 'Mijn broertje was mijn stamceldonor'
Het behandelplan van het Alexander Monro Ziekenhuis bestaat uit een combinatie van chemotherapie, hormoontherapie en borstamputatie. “Ik heb besloten om de hormoontherapie niet te doen. Je kunt er depressieve klachten van krijgen en flinke veranderingen in je gemoedstoestand. De impact die dat op mij, maar ook op mijn familie zou hebben, woog voor mij zwaar mee”, legt Kathy uit. “In mijn geval zou hormoontherapie ongeveer tien procent extra overlevingskans geven, maar kwaliteit van leven is voor mij ook heel belangrijk. Ik wilde niet jarenlang het gevoel hebben dat ik mezelf kwijt zou raken.”
Eerst ondergaat Kathy de amputatie, gevolgd door de eerste chemokuur. Daarnaast kiest ze voor extra medicatie via een infuus, die heel specifiek de kankercellen aanvalt. Daarvoor moet ze een jaar lang elke drie weken naar het ziekenhuis: “Pittig, maar je bent in elk geval niet zo doodmoe als na de chemo.” Ook heeft ze een maand lang dagelijkse bestralingsessies.
In het geval van een borstamputatie heeft iemand in grote lijnen twee keuzes: wel of geen reconstructie. Daniëlle Derks is plastisch chirurg en legt uit hoe ze samen met de patiënt naar de risico’s en mogelijkheden kijkt. “Allereerst: waar zit de kanker en hoe groot is die? Daarnaast kijk ik naar de grootte van de borst: bij kleinere borsten is het moeilijker om een amputatie te voorkomen, terwijl er bij grotere borsten meer mogelijkheden zijn om weefsel te sparen.
In het geval van reconstructie kun je kiezen tussen een prothese of lichaamseigen weefsel. Kiezen we voor het laatste, dan gebruiken we meestal weefsel van de buik. Daar moet dan wel genoeg vet zitten. Het nadeel is dat je op meerdere plekken een operatie ondergaat, wat voor meer littekens zorgt.”
De plastisch chirurg vertelt dat er de laatste tien jaar ook een andere methode wordt ingezet: reconstructie via liposuctie. “Hierbij halen we op verschillende plekken van het lichaam vet weg om daarmee laagje voor laagje een nieuwe borst op te bouwen. Omdat dit met lichaamseigen weefsel gebeurt en er niet gesneden hoeft te worden, bespaart dit veel littekens. Wel zijn er meerdere kleine operaties voor nodig en ben je zo’n twee jaar bezig voordat de borst helemaal klaar is.” Derks legt uit dat er altijd, in alle gevallen, samen met de patiënt wordt gekeken naar de opties. “Iedere patiënt heeft een eigen verhaal, eigen wensen en een unieke levenssituatie. Ik probeer altijd samen een traject te vinden dat bij diegene past.”
Loïs (30) verloor tijdens een familiereis in Sri Lanka haar broer: ‘De vrachtwagen ramde ons busje, Timo werd vol geraakt’
Bij Kathy moet haar hele rechterborst, inclusief tepel, worden verwijderd. Ze kiest voor een amputatie zonder directe reconstructie, met het plan om dit later alsnog te doen. Later blijkt alleen dat reconstructie niet meer mogelijk is, door verdere uitzaaiingen. Kathy is zelf vrij pragmatisch ingesteld, maar haar partner vindt het best lastig, vertelt ze: “Het had natuurlijk allemaal ook veel impact op hem. Niet zozeer dat er geen nieuwe borst zou komen, maar omdat de littekens een herinnering zijn aan de kanker. Het kostte hem wat tijd om te wennen aan het idee van zo’n blijvende, zichtbare reminder.”
In januari 2026 is het zover: de dag van haar borstamputatie. “Ik voelde me een beetje schuldig naar mijn borst toe”, blikt Kathy terug. “Ik heb mijn borsten nooit echt mooi gevonden, maar nu moest er eentje af. Ik heb daardoor wel meer liefde voor mijn borsten gekregen.” Ze besluit dan ook een afscheid te houden. “Ik heb bewust stilgestaan bij wat er ging gebeuren en mijn borst bedankt. Ook heb ik een bodypaint-fotoshoot gedaan, zodat ik altijd kan terugkijken naar mijn lichaam van vroeger.”
Als de ingreep achter de rug is, krijgt Kathy haar nieuwe lichaam zónder rechterborst te zien. “Mijn eerste gedachte was: ik vind het lelijk. Echt heel erg lelijk. En dat vind ik nog steeds. Natuurlijk weet je dat die operatie je leven heeft gered en daar ben ik dankbaar voor. Maar dat verandert niets aan wat je ziet als je in de spiegel kijkt.” Plastisch chirurg Derks herkent hoe dubbel deze fase kan zijn voor patiënten: “In eerste instantie is er vaak de overlevingsdrang: ik wil verder leven, dus haal alles zo snel mogelijk weg. Maar daarna komt vaak de andere kant van de medaille: ik wil mijn borst eigenlijk niet kwijt. Ik wil niet ‘verminkt’ worden.”
Iets wat Kathy door deze zware periode heeft geholpen, is een plek waar ze vrijuit over alles kan praten.”Bij familie en vrienden kon ik zeker terecht, maar ik had ook iemand nodig die wat verder van me afstond. Bijvoorbeeld om te kunnen praten over doodsangsten. Ik kon terecht bij een psychosyntheticus die me daar heel goed in heeft begeleid.”
Derks benadrukt hoe belangrijk persoonlijke ondersteuning is in een medisch proces als dit. “In het ziekenhuis begeleiden we de patiënt ook hierin. Dat begint al in de spreekkamer voorafgaand aan een operatie of behandeling, want elke vrouw reageert anders. De een wil er eigenlijk niets van weten, de ander wil juist elk detail zo goed mogelijk begrijpen. Daar moet ruimte voor zijn. Als ik of mijn collega’s merken dat iemand er erg veel moeite mee heeft, werken onder andere samen met CancerConnect – een landelijk netwerk voor en door (ex-) kankerpatiënten. Zo kunnen ze bij iemand terecht die weet hoe het is. Hoe de angst of het verdriet kan voelen, maar ook hoe het bijvoorbeeld zit met je zelfbeeld na een amputatie.” Inmiddels zet Kathy zich daar zelf ook voor in.
Die begeleiding vanuit het ziekenhuis vindt ook achteraf plaats. “Verpleegkundigen bellen regelmatig om te vragen hoe het gaat. En sommige patiënten spreek ik zelfs vijftien jaar later nog steeds.”
In september 2026 staat voor Kathy opnieuw een ingrijpende operatie gepland: haar andere borst wordt preventief verwijderd, gevolgd door reconstructie later dat jaar. Haar partner blijft een belangrijke steunpilaar in dit proces. Ze praten veel. Soms op een manier die ongemakkelijk eerlijk is. “Je relatie wordt daar uiteindelijk alleen maar sterker van”, zegt Kathy. “Omdat je alles moet uitspreken wat je normaal misschien voor jezelf houdt.” Kathy’s ziekteproces heeft bijvoorbeeld ook impact op hun intimiteit, vertelt ze: “Je bent zo bezig met ziek zijn en overleven, dat seks naar de achtergrond verdwijnt. Ik voel me vrij om na de amputatie naakt bij hem te zijn, maar aangeraakt worden op die plek vind ik niet fijn. Dat hoeft voor mij niet meer.”
Derks herkent dat bij andere vrouwen die een amputatie hebben ondergaan. “Het is niet meer ‘je eigen borst’. Vaak is het gevoel op die plek grotendeels verdwenen. Dat heeft invloed op hoe vrouwen hun lichaam ervaren, maar ook op intimiteit.”
Samen praten over dit onderwerp is volgens Kathy het belangrijkst bij een veranderend lichaam. Dat is dan ook de belangrijkste boodschap die ze andere vrouwen wil meegeven. “Je hoeft het als patiënt niet alleen te doen. Praat met je partner over wat jullie allebei nodig hebben en wees eerlijk tegen elkaar. Die naakte waarheid kan uiteindelijk heel veel brengen en maakt je traject makkelijker.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Vera (35) ontdekt tijdens zwangerschap dat ze syfilis heeft: 'Mijn dochter bleek het ook te hebben'
