Een praatje maken met iemand die je nauwelijks kent, voelt soms ongemakkelijk. Wat zeg je en zit die ander wel op je te wachten? Volgens communicatie-expert Iris Posthouwer maken we smalltalk vaak veel te ingewikkeld.
Met deze zeven tips wordt het de volgende keer een stuk makkelijker.
“Zit je in een café te werken? Vraag dan degene naast je of die even op je laptop wil letten terwijl jij naar het toilet gaat”, raadt Posthouwer aan. Dan heb je meteen een contactmoment te pakken. Posthouwer schreef samen met Liz Luyben het boek Smalltalk Survival en geeft trainingen over communicatie.
Door al even iets te zeggen zorg je ervoor dat de ander je heeft geregistreerd. “Zodra je terugkomt ligt er ineens een makkelijke opening. Dan kun je bijvoorbeeld de grap maken: ‘Dankjewel, moest je veel mensen wegjagen?’ Of vraag: ‘Jij bent ook best veel aan het typen, wat ben jij aan het doen?'”
Kun je niet bij het bovenste schap in de supermarkt? Vraag iemand naast je om hulp. Posthouwer: “Dat is een logische reden om iemand aan te spreken en dat haalt een groot deel van de ongemakkelijkheid weg. Het is niet, van: ik kom nú met je praten. Dat vinden mensen soms een red flag.”
“Mensen vinden het heel fijn om van dienst te kunnen zijn”, legt ze uit. “Vraag dus iets waar de ander je makkelijk mee kan helpen. Bijvoorbeeld hoe laat een trein vertrekt, waar iets ligt of welke keuze iemand zou maken.”
Je hoeft niet altijd met een vraag te beginnen. “Een compliment werkt ook goed of kijk eens om je heen en benoem iets wat jullie allebei meemaken.” Posthouwer noemt dat een ‘hier-en-nu’tje’, zoals: ‘Is het nu zo warm hier, of ben ik nou gek?’
Soms heb je daar niet eens een hele zin voor nodig. Zelfs een blik kan werken als contactmoment. “Een kleine uitwisseling van een gedeelde ergernis op straat of juist gedeelde verwondering werkt al heel verbroederend. Bijvoorbeeld over een huilend kind of over een auto die hard voorbij rijdt.”
Ook over het weer beginnen mag dus gewoon. “Maak het wel liever iets persoonlijker dan: ‘wat een regen, hè?’ Vraag bijvoorbeeld: ‘Ben jij ook natgeregend?'” Zo vraag je hoe het met diegene is in plaats van alleen een algemeen cliché op tafel te gooien.
Op een verjaardag of borrel waar je niemand kent, is je telefoon al snel een aantrekkelijke vluchtroute. Alleen maak je het daardoor voor anderen juist lastiger om op je af te stappen, zegt Posthouwer.
“Er zijn altijd meer mensen zoals jij. Op die borrel staan anderen waarschijnlijk ook te denken: waarom heb ik hier ook alweer ja tegen gezegd? Het helpt als jij zelf oogcontact maakt en er benaderbaar uitziet en dus niet continu op je telefoon zit.”
Mensen vinden het vaak juist leuk als je het ongemak benoemt. “Vraag: ‘Mag ik even bij jullie komen staan? Ik ken hier niemand.’ Ze kunnen jou dan welkom heten en op die manier doen ze ook een soort goede daad voor jou. Daar krijg je beiden een prettig gevoel bij.”
Twijfel je of je bij een bestaand groepje kunt aansluiten? Kijk dan eens naar hun voeten, raadt Posthouwer aan. “Mensen die volledig in elkaar opgaan, staan vaak met hun voeten naar elkaar toe. Staat iemand met een deel van het lichaam of een voet naar buiten gedraaid, dan staat het groepje meestal wat meer open voor anderen.”
Jamie Li is contactgestoord door de zelfscansamenleving: 'Small talk lukt me niet meer'
In plaats van meteen een standaardvraag stellen, kun je volgens Posthouwer beter het cliché benoemen. “Sommige vragen liggen zó voor de hand dat iemand ze waarschijnlijk al honderd keer heeft gehoord. Denk aan een opvallende tattoo, een bijzondere naam of een beroep waar iedereen dezelfde vraag over stelt.
De opmerking ‘die tattoo, daar krijg je vast veel vragen over’, werkt bijvoorbeeld beter dan meteen vragen naar de betekenis van de tattoo. Hierdoor denkt de ander meteen: hé die persoon voelt me goed aan.”
Goed nieuws: smalltalk hoeft niet altijd te lukken. Dat haalt de druk er meteen van af. “Geeft iemand uitgebreid antwoord? Dan kun je daarop inhaken. Krijg je steeds één woord terug, dan hoef je niet eindeloos te blijven trekken.
Je kunt zelf ook zonder ongemak het gesprek stoppen. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik laat je weer even je muziek luisteren.’ Misschien zegt de ander vervolgens dat die het gesprek juist gezellig vindt.”
'Ik begon over zijn dochter, maar het bleek zijn ex-vrouw': Lars verpest 'small talk' tijdens crematie
De grootste drempel van smalltalk zit volgens Posthouwer in ons eigen hoofd. “Mensen verwachten vaak dat de ander er niet op zit te wachten, maar die denkt meestal precies hetzelfde. Vervolgens loop je beiden een leuk moment mis.”
Tijdens het schrijven van Smalltalk Survival gaven Posthouwer en haar co-auteur elkaar sociale opdrachten om hun tegen tips te testen. Dan moesten ze op één dag bijvoorbeeld tien onbekenden aanspreken. “Soms denk je: oh nee, ik wil niet, maar het waren altijd leuke gesprekken.
.Daag jezelf dus wat vaker uit, adviseert ze. “Al helemaal op de dagen dat je er geen zin in hebt, kan het je humeur enorm verbeteren. Hoe vaker je het probeert, hoe lager de drempel wordt.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
De do's en don'ts van daten met je collega volgens loopbaancoach Leonie Boekel
