In Het lege nest spreken Deirdre Enthoven en Dorine van der Wind bekende Nederlanders over hoe zij deze levensfase ervaren.
Deze keer: actrice Jacqueline Blom (64). Haar man had al een dochter uit een eerdere relatie, samen kregen ze nog een dochter (26) en een zoon (24).
Op welke leeftijd gingen de kinderen uit huis?
“De bedoeling was rond hun achttiende, maar door corona kwamen ze weer terug. Dat was vooral voor hen verschrikkelijk. Ze hebben een gemankeerde studententijd gehad, er mocht niks. De afgelopen jaren was mijn nest soms leeg, maar door de woningnood is mijn jongste dochter pas net weg. Ik vind dat eigenlijk wel een voordeel van de woningnood – voor mij dan –, zo had ik ze langer thuis. De oudste heeft inmiddels een baan en een huis gekocht in Rotterdam.”
Romana Vrede (53) over haar lege nest: 'Ik ben niet meer degene die hem het beste kent'
Je houdt ze graag dichtbij?
“Ik zou niet zo snel ver van de kinderen gaan wonen. Ik snap dat verhuizen aantrekkelijk kan zijn in deze fase. Maar zeker als ze nog jong zijn, gaan ze niet heel veel moeite doen om naar jou toe te komen. Daar houd ik wel rekening mee.”
Hoe is het nu ze allemaal weg zijn?
“Dat is raar. Je hele organisme is erop gericht om voor meerdere mensen te zorgen en dat valt dan ineens weg. Nu houd ik wel van rust en stilte, dus als het wat stiller is, vind ik dat niet erg. Het moederschap gaf wel een heel fijne basisinvulling aan mijn leven. Ze waren er gewoon, het was een gegeven.”
Moest je jezelf opnieuw ontdekken toen ze weg waren?
“Het was vooral confronterend. Ik voel me nog fit, maar werd door hun vertrek geconfronteerd met de eindigheid van het leven. Ga ik mijn eventuele kleinkinderen nog echt meemaken? Dat soort dingen. Dat komt ook doordat ik intensief voor mijn oude moeder heb gezorgd. Ze is net overleden. Toen ik haar huis opruimde, kwam ik oude foto’s tegen. Ik realiseerde me ineens hoe ontzettend snel het laatste gedeelte van je leven gaat, na je 65e. En je weet niet hóe je oud gaat worden. Daarnaast leven we in een turbulente wereld, daar denk ik ook veel over na. Het ziet er heel anders uit dan toen de kinderen klein waren. Soms vraag ik me af: in wat voor wereld laat ik ze achter?”
Ook als je denkt aan eventuele kleinkinderen?
“Zeker, tien jaar geleden vond ik het nog somber gezeur als iemand geen kinderen wilde omdat de wereld er slecht aan toe is. Nu snap ik die gedachte wel.”
Van het zorgen voor je kinderen ben je overgegaan naar zorgen voor je moeder, zoals veel vrouwen in deze levensfase. Hoe is dat?
“Tegenwoordig zorgen we veel langer voor onze ouders. Niet altijd even intensief, maar de rollen zijn wel omgedraaid. Daardoor voelde dit niet als een fase waarin ik me heel vrij voel. Ik kon niet zomaar maanden naar het buitenland vertrekken. Maar ik vind zorgen voor elkaar ook iets heel moois, misschien wel het belangrijkste in het leven. Veel mooier dan alleen voor je eigen genot gaan. Ze is pas heel kort geleden overleden, de rouw is nog te vers om na te denken over de ruimte die nu ontstaat.”
Anita Witzier (64) over een leeg nest: 'Het eerste dat verdween, was het schuldgevoel als ik aan het werk was'
Was je op een gegeven moment niet klaar met het zorgen voor je kinderen?
“Ik heb altijd wel een groot gebied voor mezelf gehouden. Ik ben nooit zo’n moederkloek geweest, ik was vrij nuchter. Die fase waarin ze heel klein waren vond ik soms behoorlijk vermoeiend, hoe schattig ze ook waren. Daar had ik op een gegeven moment wel genoeg van. Maar nu zijn het zulke leuke mensen geworden. Ik heb ze graag om me heen.”
En als ze weer even thuiskomen, schiet iedereen dan terug in zijn oude rol?
“Dat deed ik vroeger thuis ook, dan ging ik lekker achteroverzitten. Tot ik een keer vroeg: ‘Zal ik afruimen?’ en mijn moeder meteen zei: ‘Graag.’ Dus nu vraag ik ook gewoon of mijn kinderen mee willen helpen als ze er zijn. Al doe ik uiteindelijk nog steeds meer dan zij.”
Heb je een andere relatie met ze gekregen?
“Ze veranderen natuurlijk enorm en ontwikkelen zich als mens, daar moet je je opnieuw toe verhouden. Ze hebben veel meer taal voor dingen dan ik vroeger had. Sociaal gezien kan ik echt van ze leren. Ik had een keer een enorme ruzie met mijn man en toen greep mijn zoon in. Dat had ik totaal niet verwacht. Hij ontpopte zich tot een soort counselor. Dat deed hij heel goed, vonden we allebei.
Dat zou ik vroeger nooit bij mijn ouders hebben gedaan. Hun generatie heeft veel beter geleerd om te praten. Ik vraag mijn kinderen nu ook om raad bij allerlei kwesties. Natuurlijk kan ik uit ervaring putten en probeer ik hen ook nog wel eens iets bij te brengen, maar het is veel gelijkwaardiger geworden. Ik ben nieuwsgierig naar hoe zij in de wereld staan. Dat vind ik verrijkend.”
Kon je ze goed loslaten?
“Nee, dat vond ik heel moeilijk. Vooral toen ze achttien of negentien waren. Dat vind ik een kwetsbare leeftijd. Er zijn zoveel verlokkingen, bijvoorbeeld op sociale media en er kan zoveel misgaan. Maar je moet ze loslaten. Tegelijkertijd moet je wel goed blijven opletten, zonder opdringerig te zijn. Je moet als ouder eigenlijk hele grote oren hebben. Dan zat ik thuis een boek te lezen, maar ondertussen probeerde ik signalen op te vangen.”
Antje Monteiro (57) over haar lege nest: 'Ik kreeg meer tijd en ruimte voor mijn sociale leven'
Deelde je toen je zelf ziek werd en borstkanker kreeg je zorgen met je kinderen?
“Nee, daar wilde ik ze niet mee belasten. Ik ben daar vrij nuchter in. Als het heel ernstig was geweest, had ik dat natuurlijk wel gedeeld. Maar nu hield ik het voor mezelf, ik wist zelf hoe ik het wilde aanpakken. Ik had het al eens meegemaakt toen de kinderen nog klein waren. Achteraf gezien was dat een pittige tijd, maar de kinderen waren toen ook een fijne afleiding.”
Hoe is de relatie met je man veranderd nu de kinderen weg zijn?’
“We kunnen het gelukkig heel goed met elkaar vinden. Maar ik zeg wel vaak tegen hem: wat is het stil met z’n tweeën. Toen ik hem leerde kennen, had hij al een dochter. Daarna kwamen onze eigen kinderen. We hebben eigenlijk nooit echt een periode met alleen ons tweeën gehad. Dat is nu nieuw.”
Komen de kinderen vaak thuis?
’Gelukkig wel. Ik weet nog goed dat mijn ouders altijd blij waren als ik kwam. Ze zeiden nooit: “Wat hebben we je lang niet gezien” of: “Ga je nu alweer weg?” Als ouders dat zeggen, heb je toch de neiging om minder vaak te komen. Destijds vond ik dat vanzelfsprekend, maar nu zie ik hoe slim ze dat hebben aangepakt. Dat probeer ik zelf ook te doen.’
Ben je meer gaan werken of andere dingen gaan doen?
“Mijn werk is een belangrijk deel van wie ik ben. Ik had wel meer willen werken toen de kinderen klein waren, maar dat was lastig te combineren. Het is fijn dat ik daar nu geen rekening meer mee hoef te houden. Naast acteren geef ik les aan de toneelschool. Ik ben meer gaan schrijven en ook activistischer geworden. Samen met anderen heb ik Point of View opgericht, dat zich inzet voor een gelijkwaardige representatie van vrouwen in de Nederlandse kunst- en cultuursector. Daar komen ook weer allerlei activiteiten uit voort.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Jochem van Gelder over zijn lege nest: 'Onze invloed wordt steeds kleiner, dat moeten we accepteren'
