In Het lege nest interviewen Deirdre Enthoven en Dorine van der Wind bekende mensen over hoe zij deze levensfase (hebben) ervaren. Deze keer: actrice Carly Wijs (59), nu te zien in NPO serie Alpha 00.
Zoon Godfried (20) ging anderhalf jaar geleden uit huis.
Jörgen Raymann: 'Ik heb echt gehuild, die eerste periode miste ik mijn meisje enorm'
Je voedde je zoon alleen op, jullie waren heel hecht, las ik. Hoe vond je het dat hij uit huis ging?
“Hij ging op zijn 18e in Delft studeren en had vrij snel een kamer gevonden. In aanloop naar zijn vertrek had ik het heel moeilijk. Ik zocht de confrontatie op, maakte veel ruzie met hem. Ik zeurde ineens heel vaak over de rotzooi die hij maakte. Alsof ik een reden zocht om blij te zijn dat hij weg zou gaan, dat ik zijn vertrek minder erg zou vinden. Hij bleef er vrij stoïcijns onder, zei: ‘Mam, zit niet zo te zeuren.’ Hij trok zich er niets van aan.”
En toen het eenmaal zo ver was?
“Hij is heel resoluut als hij iets doet. Nu ook. Hij had zijn hele kamer ingepakt. Een deel ging mee naar Delft, een deel kon naar de berging. Het was alsof hij nooit meer thuis zou komen. En zo is het ook wel een beetje. Hij voelde zich op die studentenkamer meteen thuis. Gelukkig klopt het echt dat wanneer het met je kind goed gaat, het ook met jou goed gaat. Dat hij daar goed geland was, overheerste. Maar ik vond het soms ook moeilijk, hij was meteen echt helemaal weg. Een lange en bijzondere tijd samen in één klap voorbij.”
Wat deed dat met jou?
“Ik werd letterlijk ziek. Ik had als alleenstaande moeder altijd gezorgd. Door mijn werk, dat zich soms op onmogelijke tijdstippen afspeelt, moest ik altijd heel veel regelen, zeker toen Godfried nog klein was. Toen hij weg was, dacht ik, nu kan ik alles doen waar ik zin in heb. Ik stortte me op mijn werk, nam alles aan wat voorbijkwam. Het was een beetje te veel, zo bleek. In die 18 jaar dat hij thuis was, was ik zelden ziek. Slechts twee keer had ik longontsteking en moest ik anderen om hulp vragen. Nu volgde een jaar van ziekte.”
Tekst gaat verder onder de foto.
Wat gebeurde er?
“Eerst ging ik door mijn rug. Op de set liep ik met een rollator en werd liggend geschminkt. Ik negeerde het signaal dus nog gewoon. Maar daarna kreeg ik griep die wekenlang aanhield. Toen kon ik echt even niets meer. Eenmaal weer aan het werk struikelde ik en liep een hersenschudding op. Daarna zag ik slecht, en bleek ik staar te hebben. Het was alsof mijn lichaam me steeds weer vertelde: nu moet je maar eens gaan liggen en uitrusten. Uiteindelijk ervoer ik het ook zo: voor het eerst was er tijd en ruimte voor mezelf.”
Kwamen de legenestgevoelens toen alsnog over je heen?
“Het was niet zo dat ik werd overmand door verdriet, maar ik voelde me wel op mezelf teruggeworpen. Ik realiseerde me dat met zijn vertrek, mijn levensdoel weggevallen was. Ik haal veel voldoening uit mijn werk, maar ik ervaar een diep gevoel van nut door het zorgen voor een ander. De waarde van het echte, intermenselijke contact is iets dat zwaar wordt onderschat. Daarin zit voor mij de zin van het bestaan.
We zijn allemaal verslaafd aan online berichtjes en filmpjes – snelle dopamineshotjes –, maar het gevoel dat zorgen voor een ander mens je geeft, is van een andere orde. Gelukkig heb ik mijn moeder nog om voor te zorgen. Ze is nu 99, en woont heel tevreden nog altijd op zichzelf. Ik kook twee keer per week voor haar.”
Ging je ook op zoek naar een nieuw levensdoel?
“Ik ben nog steeds zoekende naar iets wat echt zin geeft. Ik heb genoeg werk, daar ben ik blij mee. Er lopen meerdere projecten, allemaal mooie oefeningen voor de geest. Maar ze appelleren niet aan mijn behoefte aan zingeving. Er zijn veel dingen waar je heel goed je tijd mee kan doorbrengen, zoals yoga, meditatie, allerlei leuke hobby’s; maar dat is het allemaal niet voor mij. Misschien moet ik op zoek naar een tuin, denk ik soms. Daar kun je ook voor zorgen, iets laten bloeien. Ik heb alleen geen groene vingers. Thuis houd ik met moeite één plant in leven. Ik vind het lastig. Ik heb een geweldig leven, veel vrienden en werk, maar een kind vind ik gewoon het leukst.”
Bart Chabot: 'We staan nu dichter bij elkaar, ik vind onze relatie beter dan ooit'
Is je relatie met je zoon veranderd?
“In het begin belde ik hem elke dag. ‘Waar ligt die sleutel? Ik kan hem nergens vinden!’ Dat soort lulsmoezen verzon ik om hem even te kunnen spreken. Tot hij zei: ‘Mam, je belt te vaak.’ Sindsdien bel ik hem om de dag, haha. Wat ik erg leuk vind is dat hij anders begint te denken. Daardoor veranderen onze gesprekken. Hij studeert wis- en natuurkunde, en ik merk dat hij steeds analytischer wordt. Op mijn vragen krijg ik meteen een tegenvraag.
En zijn geest is aan het opengaan, hij denkt echt over van alles na. Ik vroeg hem naar de mogelijkheid van buitenaards leven, en toen zei hij: ‘Wat bedoel je daarmee? Nou gewoon: of er iets anders is dat leeft.’ ‘Bedoel je elektronen of celdeling of nog iets anders?’ Iedere vraag is de start van een complex aantal deelvragen. Daar heb ik wel bewondering voor. Ik vorm nogal snel een mening namelijk.”
Wat mis je vooral nu hij niet meer thuis is?
“Het missen valt mee. Ik heb een druk bestaan, genoeg afleiding. Maar soms mis ik het dagelijkse delen van wat je ziet en ervaart als je samenwoont. Als ik nu iets leuks lees of meemaak, dan laat ik hem dat weten. Zonder daar overigens altijd reactie op te krijgen natuurlijk. Ik ben als een verliefde puber van wie de liefde niet echt wordt beantwoord, maar die tegen beter weten in achter hem aan blijft lopen.”
Zie je ook positieve kanten aan deze fase?
“Wat ik fijn vind is dat ik echt meer ruimte voor mezelf ervaar. Wat ik daarmee wil, ligt nog een beetje open, maar het zoeken zelf is ook al prettig – misschien is dat wel het doel!–. Het schijnt dat je gelukkigste jaren tussen je zestigste en je vijfenzeventigste plaatsvinden, omdat je je niet meer hoeft te bewijzen en kan doen wat je wil. Het is een heerlijk idee dat die jaren nog voor mij liggen.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Twintig jaar lang stond mijn leven in het teken van de kinderen en dan, poef, zijn ze weg'
Journalisten Deirdre Enthoven (1968) en Dorine van der Wind (1970) schreven een handboek voor (aankomende) lege-nesters. Ze spraken dertig deskundigen en ruim zeventig ouders en kinderen. Opgedane wetenschappelijke kennis, psychologische inzichten, praktische handvatten en heel veel herkenbare voorbeelden delen ze in hun boek Het lege nest – alles wat je wilt weten als kinderen uit huis gaan. Voor LINDA. interviewen ze in deze rubriek BN’ers over hun lege nest.
