Dr. Emmy van den Boogaard (42) is kindergynaecoloog bij het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC. In haar werk bij het Kinderbuikcentrum ziet zij vooral jonge meiden met zeldzame en juist veelvoorkomende gynaecologische problemen.
Emmy schrijft columns voor LINDA.nl over alles wat ze meemaakt tijdens haar werk.
'In mijn spreekkamer zit Marie (13), ze is bang dat ze geen vagina heeft'
Ik ben aangeschoven bij het spreekuur van mijn collega op de echokamer. En met mij de kinderchirurg en de kinderuroloog. We kijken allemaal aandachtig mee op het scherm terwijl de echokop over de buik van Ida heen en weer gaat. Mijn collega probeert heel precies alles in het bekken in beeld te brengen; darm, blaas, baarmoeder, vulva. Wat de echo moeilijk maakt is dat niet Ida onze patiënte is, maar het meisje in haar buik. Mijn collega heeft ons erbij gevraagd omdat er een vochtophoping lijkt te zijn in de vagina. En dat is gek.
Ida is 33 jaar en voor de eerste keer zwanger, nu 32 weken. De zwangerschap verliep zonder problemen en ze was onder controle bij de verloskundige bij haar om de hoek. Omdat ze de baby een dag niet goed voelde bewegen werd ze doorgestuurd voor een hartfilmpje en een echo. De oplettende arts die haar zag voor die echo maakte zich zorgen en stuurde haar door naar de gespecialiseerde prenatale diagnostiek polikliniek.
En daar ligt ze nu voor een uitgebreide echo. Haar man Bart zit naast haar. Ik had het zelf kunnen zijn 14 jaar geleden. Duizend vragen en een dokter, of in dit geval vier dokters, die naar een scherm turen. En alle vier die dokters willen eerst alle beelden van de echo afwachten voordat ze antwoorden kunnen geven.
'Als de 16-jarige Jip nog niet ongesteld is, komen we erachter dat ze geen baarmoeder heeft'
We vermoeden dat er bij de baby iets mis is gegaan in de aanleg van het genitaal. Al heel vroeg in de zwangerschap worden de organen aangelegd. De blaas en de plasbuis naar buiten, de baarmoeder, de vagina en de vulva, de darm en de anus. Als er ergens in die aanleg iets misgaat, kan het gebeuren dat de organen deels met elkaar vergroeid zijn.
Op het scherm zien we een ophoping van vocht in de vagina. En we kunnen niet goed zien of de anus goed is aangelegd. Het lijkt erop dat de baby niet goed kan plassen en de urine daarbij in de vagina loopt. Zo goed als we het op de echo kunnen zien bespreken we met Ida en Bart dat er verschillende scenario’s mogelijk zijn wanneer hun dochter geboren wordt. We maken tekeningen om het beter uit te kunnen leggen. Pas als ze geboren is weten we echt wat er aan de hand is. En of ze zal kunnen poepen en plassen.
Soms valt het mee en zit er alleen een klepje in de weg om de plas af te laten lopen. Dan is met een korte operatie voorlopig het probleem opgelost. Maar het kan ook zo zijn dat de plasbuis, de vagina en het laatste deel van de darm helemaal met elkaar verbonden zijn. Ze kan dan niet goed poepen en vaak ook niet goed plassen. Dan zullen we hun dochter meerdere keren moeten opereren en is er grote kans dat ze problemen met plassen en poepen zal houden. En als ze straks een puber wordt ook met ongesteld zijn en misschien later met seks.
'Wiebelend zit de 6-jarige Roos tegenover me in de spreekkamer. Ze kan niet stilzitten door jeuk, gekmakende jeuk'
Ida en Bart zijn overvallen door alles wat we vertellen. De zwangerschap is vanaf nu niet meer onbezorgd. We gaan ze vervolgen in de zwangerschap en staan bij de geboorte in het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC klaar om hun dochter te behandelen.
Als kindergynaecoloog stopt de zorg voor een jonge vrouw niet wanneer ze 18 wordt. Dat betekent dat de dochter van Ida en Bart – van wie ik nu de naam nog niet eens weet – misschien wel haar hele leven patiënt bij mij zal blijven. Of in elk geval tot aan mijn pensioen. Dat is een van de bijzondere aspecten van mijn werk.
Voor veel meisjes en pubers is een bezoek aan de kindergynaecoloog gelukkig maar eenmalig of van korte duur. Maar voor meiden met een aangeboren aandoening, zoals straks waarschijnlijk dit meisje, is de gynaecoloog onderdeel van het zorgteam in alle fases van het leven. Als baby direct vanaf de geboorte, als ze straks zindelijk wordt en wanneer ze in de puberteit komt. Als ze ongesteld wordt, seks gaat ontdekken en later als ze misschien zelf een kinderwens krijgt. De gesprekken zullen eerst vooral met haar ouders zijn, dan met alle drie samen en langzaam vooral met haarzelf.
Met welke aangeboren aandoening ze geboren zal worden weten we nog niet precies. En we kunnen er niets aan veranderen. Wat we als multidisciplinair team van dokters wel kunnen doen is nu haar ouders Ida en Bart en straks het meisje zelf zo goed mogelijk behandelen en begeleiden. Ik ben benieuwd welke naam ze van haar ouders zal krijgen. Voor nu staat haar moeder als patiënt bij ons team ingeschreven. En dat zal de komende weken zo blijven, tot het moment dat het voor haar dochter beter is om geboren te worden.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'De 15-jarige Suus heeft een cyste in haar eierstok die reikt tot aan haar middenrif, gevuld met meer dan vier liter vocht'
Dr. Emmy van den Boogaard (42) is kindergynaecoloog bij het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC. In haar werk bij het Kinderbuikcentrum ziet zij vooral jonge meiden met zeldzame én juist veelvoorkomende gynaecologische problemen.
