Sparen: misschien geen sexy onderwerp, maar wel ontzettend belangrijk. En met een fijne buffer én potjes voor leuke dingen, kan het leven zomaar een stuk prettiger worden. Met deze spaartips krijg jij het voor elkaar.
Renée Lamboo, oprichter van financieel platform PorteRenee, helpt ons op weg.
Het moeilijkste aan sparen, is misschien wel het begin. Renée ziet dat mensen vaak meteen van start willen met het vaststellen van spaardoelen en een streefbedrag. “Dat is natuurlijk een beetje onzinnig als je helemaal niet weet hoeveel ruimte je hebt en wat haalbaar is”, zegt ze. Het begint dus met een overzicht maken van wat er maandelijks nu eigenlijk binnenkomt en vooral ook wat er weer uit gaat. “De meeste mensen weten het eerste meestal wel, maar vragen zich elke maand af waar het vervolgens in vredesnaam blijft.”
Dat kan behoorlijk confronterend zijn, geeft ze toe, maar doe het toch maar: drie maanden lang. “Dan heb je een soort gemiddelde. Waarschijnlijk zie je dan ook meteen een paar kostenposten waarvan je denkt: holy moly, wat ben ik aan het doen? Dat is fijn, want dat betekent dat je kunt proberen die kosten te verlagen en met het geld dat overblijft kunt beginnen met sparen.
Wel zijn er ook mensen waar ik duizend tips aan kan geven, en dan zeggen ze: ‘Meid, dat doe ik al. En ik kom net rond.’ Dat is de realiteit, en daar kan ik niets aan veranderen. Tegelijkertijd is er een hele grote middengroep die elke maand roept: ‘Ik snap er niets van. Waar blijft mijn geld?’ Natuurlijk zijn veel dingen duurder geworden, maar als je vier keer per week naar de supermarkt gaat zonder lijstje maak je het ook dertig procent duurder voor jezelf.”
Ga dus op zoek naar de dingen waar je invloed op hebt, zegt Lamboo. Denk daarbij bijvoorbeeld ook aan je vaste lasten: zoals het overstappen van je energiecontract, en je internet- en televisieabonnementen. “Voor je het weet heb je zo een paar tientjes, of misschien wel 150 euro, vrijgespeeld om te sparen. Denk vooral niet te snel dat het te weinig is: je kunt ook met twee tientjes per maand beginnen. Zelf begon ik bijvoorbeeld ooit met vijftig euro.”
Financiële onafhankelijkheid, financiële vrijheid, FIRE en passief inkomen. Wat betekent het?
Heb je het bedrag dat je opzij kunt zetten vastgelegd? Pas dan is het tijd om spaardoelen op te stellen. De ouderwetse buffer is volgens Renée nog steeds het belangrijkst: een bedrag waarmee je onverwachte klappen kunt opvangen. “Mensen vragen vaak hoeveel dat dan moet zijn, en wij zeggen meestal tussen de drie en zes maanden aan vaste kosten. Dan heb ik het echt over de basis: boodschappen, verzekering, benzine en huur of hypotheek. Als je veel vastigheid hebt – zoals een vast contract – betekent dat eerder drie maanden, als je een nulurencontract hebt eerder zes. Als ik geld uit mijn eigen buffer haal, probeer ik dit zelf altijd zo snel mogelijk aan te vullen.”
Of, en welke andere potjes je aanvult, blijft afhankelijk van je persoonlijke (financiële) situatie. “Ik maak bijvoorbeeld potjes voor vakanties, maar als je nèt genoeg geld overhoudt om je buffer aan te vullen zit dat er misschien niet in. Sommige mensen verdwalen ook in de potjes: die hebben er vijftien. Voor hun auto, vakantie, fiets, onderhoud van het huis, en vakantie nummer twee. Ik denk dat dit niet heel goed werkt, omdat je dan maar heel weinig geld naar ieder potje kunt overmaken. Dat schiet niet op, en is niet bepaald motiverend.
Wel kun je het koppelen aan je buffer: welke zaken schaar je daar onder, en waar wil je een extra potje voor maken? Misschien besluit je dan dat de auto en vakanties niet uit de buffer komen, en maak je daar aparte potjes voor aan. Ik ken overigens mensen voor wie het geweldig werkt om overal een potje voor te hebben. Maar als je niet zo in elkaar zit, zou ik zeggen: bufferpot, vakantiepot en autopot. Hou het simpel en maak het niet te ingewikkeld.”
Zelf spaart Renée niet voor haar pensioen, maar belegt ze het geld dat ze daarvoor opzij zet. “Ik zie sparen als geld waar je meteen bij moet kunnen. Sommige Nederlanders sparen maar door, tegen 1,3 procent rente. Met de huidige inflatie wordt je geld zo alleen maar minder waard. Ik vind dat zonde.”
Sommige mensen vinden beleggen te spannend en onzeker, weet ze. “Je kunt dan bijvoorbeeld ook zeggen: ik zet het vast in een spaardeposito. Dat is een rekening waar voor een bepaalde periode een slot op zit: je kunt er dus niet bij. Daar ontvang je iéts meer rente op, al stelt dat nog steeds niet zoveel voor. Ik raad daarom iedereen aan om zich eens te verdiepen in hoe beleggen echt werkt: het is niet zo spannend en ingewikkeld als je misschien denkt. Je moet je alleen wel even over die drempel en weerstand heen durven zetten”
En daarvoor kun je hulp inschakelen, benadrukt ze. Dat kan via een professional, maar ook via een boek of een oom die wél belegt. “Vraag bijvoorbeeld eens hoe hij dat nou doet. Natuurlijk zijn er risico’s, maar ook met een laag risico en een klein bedrag kun je je geld op een rustig tempo laten groeien.”
Sophie van Gool: 'Als je als vrouw te weinig betaald krijgt, is dat níet jouw schuld'
Hoe motiveer je jezelf om maandelijks dat geld opzij te blijven zetten, en niet weer in oude patronen te vervallen? “Ik zeg altijd: niet motiveren, maar automatiseren. Motivatie is niet genoeg, op een gegeven moment zakt dat weg.”
Gebruik het eerste moment van motivatie dus om het proces zo snel mogelijk te automatiseren, zegt Renée. Heb je een maandelijks bedrag voor je buffer en eventuele potjes vastgesteld? Maak dan niét elke maand weer handmatig dat bedrag over, maar maak het jezelf zo makkelijk mogelijk. Stel een automatische overboeking in op het moment dat je je salaris krijgt.
“Ook als je minder gemotiveerd bent, lopen die overboekingen dan nog gewoon door. Het liefst doe je het sparen dan ook nog bij een andere bank dan waar je je lopende rekening hebt, zodat je het niet zo makkelijk terugboekt. Natuurlijk kan het nog steeds, maar je wordt wat minder met het geld geconfronteerd.” Wil je het wél bij dezelfde bank houden? “Dan kun je vaak bij de instellingen ook je spaarrekening verbergen, waardoor je het geld niet meteen ziet als je de app opent.”
De hele maand april staat LINDA.nl in het teken van geld. Onder de noemer ‘fix je financiën’ delen we praktische handvatten om je eigen bonen te doppen. Lees alle artikelen hier.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Hoe gaat het met de loonkloof in Nederland? 'Wordt onderschat hoe ernstig het is'
