Nog altijd verdienen vrouwen in Nederland stukken minder per uur dan mannen – ook in dezelfde functie. En dat terwijl gelijke beloning al sinds 1975 wettelijk verplicht is. Hoe staat het er nu voor met de loonkloof in ons land?
Dat vertellen Cécile Wansink en Rebecca Slee van belangenorganisatie WOMEN Inc.
De hele maand april staat LINDA.nl in het teken van geld. Onder de noemer ‘fix je financiën’ delen we praktische handvatten om je eigen bonen te doppen. Lees alle artikelen hier.
In Nederland verdienen vrouwen 10,5 procent minder per uur dan mannen, blijkt uit cijfers van het CBS. “Dit is het verschil tussen het gemiddelde uurloon van alle werkende vrouwen en alle werkende mannen in Nederland. Het is deels te verklaren, bijvoorbeeld door de verschillende sectoren waarin vrouwen en mannen werkzaam zijn. Vrouwen werken namelijk vaker in sectoren met lagere tot gemiddelde lonen, zoals de zorg, onderwijs en de cultuursector. Aan de andere kant zijn de hoger betaalde sectoren, zoals de financiële en technische sector, nog voornamelijk gedomineerd door mannen. Ook hebben mannen vaker leidinggevende functies, die doorgaans beter betaald zijn”, vertelt Slee.
WOMEN Inc. zet zich al meer dan tien jaar in om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te verkleinen. “We zien dat de loonkloof in Nederland ieder jaar met ongeveer een half procent afneemt. Dat is echt te langzaam. Vandaar dat we er elke keer weer aandacht aan blijven besteden.”
Hoe het volgens Slee komt dat het zo langzaam afneemt? “78 procent van de werkgevers dénkt dat er geen loonkloof of ongelijke beloning bestaat binnen hun organisatie, zonder dat ze dit überhaupt gemeten hebben. Bizar veel, dus. Om te zorgen voor gelijke kansen tussen vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt moet de gehele loonkloof gedicht worden. De verantwoordelijkheid voor het dichten van de loonkloof in Nederland ligt volgens ons bij de overheid en werkgevers.”
Loonkloof in EU nog lang geen verleden tijd: vrouwen verdienen pas in 2086 evenveel als mannen
En die verantwoordelijkheid moeten de overheid en werkgevers binnenkort wettelijk gezien nemen. Er komt een nieuwe EU-richtlijn die het dichten van de loonkloof aanzienlijk versnelt. Alle EU-lidstaten zijn verplicht om van een EU-richtlijn nationale wetgeving te maken. Dit moet uiterlijk in 2026 gebeuren. “Door de richtlijn en toekomstige nationale wetgeving worden werkgevers iets meer gedwongen hun verantwoordelijkheid te nemen. De precieze invulling van de nationale wetgeving weten we nog niet, die moet nog gedeeld worden. Wel weten we waar de wetgeving minimaal aan moet voldoen.”
Slee noemt de belangrijkste punten. “Loontransparantie staat voorop. Werkgevers moeten loongegevens van mannen en vrouwen beschikbaar stellen wanneer deze worden opgevraagd. Er mag daarnaast volgens de richtlijn niet meer dan 5 procent verschil zitten tussen mannen en vrouwen met een soortgelijke functie. Maar ook moeten werkgevers een salarisindicatie neerzetten voorafgaand aan een sollicitatieprocedure.”
Nederland daalt 15 plekken in het Global Gender Gap Report: ‘Niks doen is achteruitgang'
De nationale wetgeving zou in juni 2026 worden ingevoerd in Nederland. Dat is – helaas – uitgesteld naar januari 2027, vertelt Wansink. “Het ministerie zegt dat werkgevers meer tijd nodig hebben om zich voor te bereiden. Als je als overheid bang bent dat het ingewikkeld is voor werkgevers, is dat een reële zorg. Maar dan kan de overheid werkgevers toch helpen, in plaats van de wetgeving uitstellen?
Ongelijke beloning is al vijftig jaar verboden, maar is er nog steeds. Het wordt onderschat hoe ernstig dat is. Het doet ook iets met een vrouw als ze het vermoeden heeft dat haar mannelijke collega met hetzelfde werk meer betaald krijgt. Je wordt ondergewaardeerd. Loondiscriminatie is meer dan een getal. Daarom roepen wij op om de wet zo snel mogelijk erdoorheen te krijgen en hulp te bieden aan werkgevers.”
De belangenorganisatie publiceerde eerder in het kader van Equal Pay Day het rapport Elke cent telt, waarin ze uitleggen wat de EU-richtlijn gaat betekenen voor Nederlandse werkgevers. Slee: “Ook geven wij praktische handvatten mee aan werkgevers hoe ze het in hun organisatie kunnen aanpakken. Zo kunnen ze zonder te meten niet zeggen of er wel of geen sprake is van ongelijke beloning binnen de organisatie en raden we aan bewust te worden van onbewuste vooroordelen over vrouwen en mannen.”
Wansink: “Die bredere loonkloof komt ook doordat vrouwen minder leidinggevende functies hebben dan mannen. Als werken en zorgen beter en gelijker kan worden gecombineerd, wordt de loonkloof ook kleiner. Daarom is het belangrijk dat het kinderopvangsysteem hervormd wordt en verlofregelingen worden verruimd. Dat zijn oplossingen voor de ongelijkheid tussen sectoren en functies die we bij de Tweede Kamer en het kabinet op de agenda willen zetten. Het zijn de werkgevers die gelijk moeten belonen, en het is de overheid die ze ertoe moet verplichten.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Demissionair minister Jansen lanceert Nationale Strategie Vrouwengezondheid: 'Nog een lange weg te gaan'
Nivine is redacteur bij LINDA.nl. Ze schrijft graag persoonlijke verhalen op en duikt het liefst in maatschappelijk relevante onderwerpen zoals vrouwengezondheid. Ze houdt énorm van dieren en van eten – vooral kaas(fondue).
