Zoveel nachten doorgehaald, zoveel weekenden gebikkeld, maar nu heb ik het resultaat eindelijk in handen. Hallelujah. Mijn boek is er. Of, zoals mijn gezin het formuleerde: ‘Dat takkeboek is eindelijk af.’
Het boek over het onderwerp waar ik zo van overliep dat ik er ook deze column over ben gaan schrijven. Het boek waar ik bijna drie jaar aan gewerkt heb, zoveel nachten voor heb doorgehaald, zoveel weekenden voor heb gebikkeld. En nu ik het dan eindelijk in mijn handen kan houden en de opwinding en adrenaline een beetje is gezakt, moet ik steeds vaker denken aan alle momenten dat ik heb gedacht dat het er nooit zo komen.
'Er is veel bezorgdheid over jongens die opgroeien in het Tate-tijdperk, maar de meisjes dan?'
Niet alleen omdat het soms godsonmogelijk voelde om in het spitsuur van het leven, tussen alle gezinschaos en lopende klussen door, de focus te vinden. Maar ook omdat ik me soms afvroeg of ik er wel goed aan deed. Een boek schrijven over mijn eigen ervaringen in het moederschap. Over mijn worstelingen met het creëren van gelijkwaardig ouderschap. Over de verschillende verwachtingen die op mijn vriend en mij werden geprojecteerd, de ruzies die we er soms over hadden, het proces dat we doormaakten, de doorbraken die werden geforceerd.
Ik voelde ergens heel sterk de drang om woorden te geven aan een dynamiek waar zoveel jonge ouders mee te maken hebben, maar die vaak zo lastig te benoemen blijkt, zeker als je er midden in zit. Ik voelde heel sterk de drang om niet alleen te beschrijven wat ik zelf meemaakte, maar ook om duiding, helderheid en handvatten te vinden, al was het maar omdat ik er zelf zo’n behoefte aan had.
Maar ik voelde bij vlagen ook enorm veel twijfel. Over of het onderwerp wel belangrijk genoeg was. Of ik er nog wel iets aan toe te voegen had. Of het naast alle wereldproblematiek geen gezeik in de marge was. En een twijfel die ik achteraf misschien nog wel erger vind: of het schrijven van een boek over ouderschap ervoor zou zorgen dat ik als journalist minder serieus genomen zou worden. Omdat ik mezelf daarmee voorgoed in het bakje ‘vrouw die schrijft over moederschap’ zou plaatsen (voor het geval ik daar niet al lang in zat).
Het is een twijfel waar ik niet per se trots op ben en toch is het juist deze twijfel die ik achteraf het interessantst vind om tegen het licht te houden. Omdat het geïnternaliseerd seksisme blootlegt en zoveel zegt over hoe we nog altijd naar schrijvende vrouwen kijken en naar het onderwerp moederschap in het bijzonder. Want je kunt mijn zorg hierover afdoen als onzin, maar in mijn vijftien jaar als journalist heb ik van dichtbij kunnen zien dat het helaas vaak wel zo werkt.
'Als onderwerping in de natuur van vrouwen zit, waarom moet het er dan met geweld worden ingeramd?'
Zeker als het raakt aan autobiografisch werk, geldt nog vaak: beschreven ervaringen van vrouwen worden regelmatig gezien als particulier en gaan zogenaamd alleen over haar ‘vrouw-zijn’. Ervaringen van mannen worden gezien als universeel en gaan over Het Leven Zelf. Onderwerpen die vooral vrouwen aangaan zijn niche, onderwerpen die mannen aangaan zijn mainstream. In de media, de kunst, de literatuur, de populaire cultuur, wordt vooral moederschap nog altijd gepresenteerd als een soft ‘bij-onderwerpje’. Iets tuttigs. Onbeduidends. Een vrouwenthemaatje. Niet iets om al te serieus te nemen.
Toen Eva Jinek een documentaireserie maakte over de taboes en uitdagingen rond het moderne moederschap, luidde de kritiek dat het jammer was dat ze hiermee op de ‘Libelle-tour’ ging. Ze kreeg het verwijt dat ze zich daarmee verlaagde tot ‘vrouwenbladengetut’, suf geklets over een non onderwerpje. Een serieuze journalist als Eva Jinek onwaardig.
Terwijl mannen op tv eindeloos gewichtig mogen doen over hun liefde voor Franse chansons of over wat een of ander balspelletje wel niet voor ze betekent, wordt een vrouw die het thema moederschap behandelt nog altijd weggezet als tuttebel die het over haar breiwerkje wil hebben. Terwijl ouderschap als onderwerp raakt aan zo ongeveer alle grote thema’s van het leven. Voortplanting, het voortbestaan van de mens, leven en dood, transformatie, metamorfose, liefde, zelfopoffering, wanhoop, geluk, angst, ja wat niet eigenlijk. Bovendien is het grote onzin dat het alleen vrouwen aan zou gaan.
'We hameren zo op vrouwenrechten, omdat we ze ook zo weer kwijt kunnen zijn'
Gelukkig lijkt er eindelijk een kentering te zijn ingezet. Tentoonstellingen en toneelstukken over het moederschap trekken volle zalen en krijgen lovende recensies. In essays en boeken wordt serieus gereflecteerd op wat het vandaag de dag betekent om vader te zijn. In documentaires en podcasts bevragen jonge vrouwen hoe zij zich tot de moederrol moeten verhouden. Ook – of misschien wel juist – als zij er zelf nooit voor zouden kiezen. Queer ouders onderzoeken hoe zij zich verhouden tot de heteronormatieve hokjes die in het ouderschapsdomein zijn opgetrokken.
Door mijn verhaal en dat van mijn vriend op te schrijven, heb ik geprobeerd iets te vangen van wat het betekent om in dit specifieke tijdsgewricht kinderen te krijgen binnen een heterorelatie, geliefden te blijven, jonge ouders te zijn. Hoe de manier waarop we naar die rollen kijken door de geschiedenis heen is veranderd (en hoe niet). En waar de idealen van vandaag soms botsen met de patronen uit een andere tijd.
Geen vrouwenonderwerp. Geen getut. Geen gezeik in de marge. Maar een thema dat iets wezenlijks zegt over hoe het is om nu te leven. En deze ‘schrijvende vrouw’ is trots dat ze er – ondanks de twijfel – toch maar dat takkeboek aan heeft gewijd.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Lees nu een fragment uit het boek 'Daar ben jij nu eenmaal beter in' van Floor Bakhuys Roozeboom
