Dag en nacht klaarstaan, alles regelen, de boel in goede banen leiden en alle ballen hoog houden. In de rubriek Met de mantel der liefde vertellen mantelzorgers hoe het écht is om te doen wat ze doen.
Tamara (52) beloofde haar vader voor haar moeder te zorgen na zijn overlijden. Die belofte hield ze.
“Mijn vader overleed in 2018, na een ziekteproces van twee jaar. In die periode kwam ik vaak bij mijn ouders over de vloer en het verwarde gedrag van mijn moeder ging steeds meer opvallen.” In de laatste weken voor zijn dood trekt Tamara’s vader bij haar aan de bel. “Hij vertelde dat hij vermoedde dat mijn moeder dementie had. Hij maakte zich zorgen om haar. Op zijn sterfbed vroeg hij me om voor haar te zorgen, dat heb ik hem beloofd.”
Na het overlijden van haar vader bezoekt Tamara haar moeder iedere dag. “Toen hij wegviel, werd duidelijk dat het de verkeerde kant op ging. Zo stuurde ze mij bijvoorbeeld naar de apotheek, terwijl ze die ochtend zelf haar medicijnen al had opgehaald. Of als we daar met ons gezin – drie tienerjongens, mijn man en ik – bij haar gingen eten, kookte ze vreemde hoeveelheden. Ook kreeg ze een keer corona en vergat ze dat ze thuis moest blijven. Ze probeerde de televisie aan te doen met de telefoon, of kocht drie keer dezelfde trui.” Tamara signaleert het geheugenverlies, maar de situatie is op dat punt nog ongevaarlijk en iedereen om haar moeder heen wijt het aan rouw.
Marieke (50) zorgde voor haar mantelzorgende vader: 'Zijn levenslust verdween met haar'
“Op een gegeven moment werd haar gedrag wel gevaarlijk. Ik mocht nooit in haar koelkast komen, maar toen ik dat een keer stiekem deed schrok ik van de hoeveelheid producten die over de datum waren. We lieten uiteindelijk warme maaltijden bezorgen, want ze liet het gas aanstaan na het koken. Maar dan vergat ze dat ze thuis moest blijven voor de levering, ging twee uur fietsen en at dat eten dan dagen later op, terwijl het in de zon had gestaan.”
Tamara besluit de huisarts in te schakelen, maar die kan niks doen als haar moeder zelf niet wil. “We hebben haar bij de praktijkondersteuner gekregen onder het mom van praten over rouw. Ze moest daar een paar testjes doen en al snel was duidelijk dat er meer achter zat.” Een verwijzing naar de geriater volgt. “Ze stemde in om een afspraak te maken, voor mij, zelf had ze geen ziektebesef.”
De conclusie van de geriater slaat in als een bom. Tamara wordt emotioneel als ze eraan terugdenkt. “Dit was het allermoeilijkste. Ze kreeg de diagnose alzheimer en ik overwoog – als mijn gezin daarachter had gestaan – een mantelzorgwoning voor haar te regelen in mijn tuin. Maar de geriater vond de ziekte te vergevorderd om de zorg zelf te doen en we moesten op zoek naar een andere oplossing. Achteraf is dat het beste geweest.”
Tamara vindt een mooi huis voor haar moeder, dicht bij haar oude wijk, kleinschalig en met een opendeurbeleid. “Mijn broer en ik gingen kijken met onze moeder en ze zei: het ziet er prachtig uit, dit is niets voor nu, maar misschien wel voor over tien jaar.” Op dat moment voelt Tamara zich machteloos. “Ik zakte door mijn knieën, tegen de muur, op de grond. De locatiemanager die de rondleiding gaf wees naar mij en zei tegen mijn moeder: kijk naar je dochter. Toen stemde mijn moeder in om er tijdelijk te gaan wonen.” Tamara en haar broer weten dat de verhuizing definitief is.
“Het was de pijnlijkste, maar beste keuze ooit. Ik heb me aan mijn belofte gehouden, deze stap hoorde ook bij het zorgen voor mijn moeder”, vertelt Tamara geëmotioneerd. “In de praktische zaken werd ik ontzorgd, maar ik ben heel betrokken gebleven. Ik ging elke dag langs, hield haar gezelschap, nam haar mee naar buiten.”
Tamara’s moeder woont nog ongeveer vijf jaar in het verzorgingstehuis. “We moesten haar voor de veiligheid steeds meer ontnemen. Eerst de auto, toen haar fiets, haar mobiele telefoon. In het laatste jaar wist ze niet meer waar ze eerst woonde, al bleef ze wel altijd vragen wanneer ze naar huis mocht.”
Afgelopen januari overlijdt Tamara’s moeder. “Mijn jongste zoon en ik hebben de laatste dagen bij haar gewaakt. Het was een heel liefdevolle bubbel, iedereen kwam afscheid nemen, eten brengen, een praatje maken. We zijn dinsdagnacht begonnen met waken en vrijdagochtend overleed ze, toen mijn broer en tante net aangekomen waren, in ons bijzijn.”
Een paar dagen voordat ze overlijdt, heeft Tamara’s moeder een helder moment. “Ze vertelde dat ze geloofde dat ze naar de hemel mocht, dat gaf haar – en daarmee mij ook – veel rust. We hadden een open gesprek over de dood, het geloof, haar dementie. Ik heb het gesprek opgenomen en afgespeeld tijdens de begrafenis.”
Marion (69) is de mantelzorger van haar man Ton (68): 'Nu, 12 jaar na het herseninfarct, denk ik: we hebben het geflikt'
“Mijn mantelzorg-contract is nu voorbij, ik weet niet of ik het nog had kunnen rekken. Er ging opluchting door mijn lijf toen het voorbij was, nu nog ervaar ik dat de stress en het zorgen in mijn systeem zit. Tien jaar mantelzorgen schud je niet zomaar van je af.”
Langzamerhand pakt ze haar leven weer op. “Ik werk op een school en de directeur is altijd heel begripvol geweest. In de waakperiode mocht ik de tijd nemen die ik nodig had, en bij mijn terugkeer mocht ik mijn uren weer rustig oppakken.” Werken lukt nu weer en ook voor vrijwilligerswerk maakt ze tijd vrij. “Ik help in het huis waar mijn moeder zat. Dat is fijn, maar ook confronterend, ik ben nog niet langs haar deur durven lopen.” Tamara mist haar moeder enorm. “Ik ben blij dat haar lijden voorbij is, maar ik zou er alles voor over hebben om haar nog een knuffel te geven.”
Op haar pols heeft Tamara het woord ‘lief’ getatoeëerd, in het handschrift van haar moeder. “Ongeveer een jaar voor haar overlijden heb ik die laten zetten. We hebben er ongeveer twee uur over gedaan totdat het woord leesbaar op papier stond, maar dat deerde niet.” Tamara blikt lachend terug: “Toen ik de tattoo voor het eerst aan haar liet zien zei ze: kind, kan dit er nog af? Later heb ik met pen ook ‘lief’ op haar pols geschreven en een foto gemaakt. Ik ben er heel erg blij mee, zo is ze altijd bij me.”
Het mantelzorgen was intens, maar Tamara weet dat ze het niet anders had kunnen doen. “Ik had fantastische ouders, dus ik heb de mantelzorg echt met de mantel der liefde gedaan. Door de liefde heb ik het volgehouden en was de mantelzorg grenzeloos. Ze zijn 70 en 75 jaar geworden, dat vind ik te jong. Maar ja, daar heb je als mens niks over te zeggen. Ik ben dankbaar en blij dat ik zulke leuke ouders heb gehad.”
Heb je een vraag of wil je gewoon even je verhaal kwijt? Bel de Mantelzorglijn: 0307606055.
Mogen wij ook jouw mantelzorgverhaal opschrijven? Mail dan een korte beschrijving naar lezer@linda.nl met als onderwerp ‘Mantelzorg’ en vermeld je telefoonnummer. Mocht je liever anoniem je verhaal willen doen, dan kan dit uiteraard ook.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Ira (64) verhuisde terug naar Nederland om te mantelzorgen: 'Ik hoop dat ze de rest van haar leven naast ons kan wonen en daar overlijdt'
Jujube Zeguers (27) is freelance redacteur voor LINDA.nl en schrijft het liefst over mensen en hun bijzondere verhalen. Ze woont in Delft met haar man en is dol op reizen, lezen en podcasts.
