De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot het Jaar van de Vrijwilliger. Onder de noemer ‘De Kracht van Doen’ staat wereldwijd de bijdrage van vrijwilligers centraal. Daarom spreekt LINDA. de komende weken drie vrijwilligers over hun bijzondere werk.
Deze week: Susan Werrij (58). Zij is vrijwilliger in hospice Zuider-Amstel.
Drie jaar geleden werd Susan aangesproken door een van de coördinatoren van hospice Zuider-Amstel. “Zij vertelde mij over het hospice. Ik voelde op dat moment meteen: dit werk past bij mij. Ik had al langer behoefte aan een stukje menselijke verdieping.” Niet veel later ging Susan aan de slag als vrijwilliger in het hospice. “Vanaf dag één voelde het hospice als thuis.”
Susan vond het meteen heel speciaal om dit werk te kunnen doen. “Sterven is zo intiem. Dat ik daar bij mag zijn, vind ik heel bijzonder.” In het hospice doen ze er alles aan om die laatste periode zo goed mogelijk te laten verlopen. “Bewoners hoeven zich nergens meer zorgen om te maken en kunnen dan echt loslaten. Dat is sterven volgens mij: het grote loslaten.”
Als iemand wil sterven, maar niet mag: 'Hoe kan het dat anderen beslissen wanneer ik dood mag?'
“Het werken in een hospice is elke dag anders”, vertelt Susan. Een gemiddelde dienst heeft wel een bepaalde structuur. “Wanneer ik binnenkom, is er eerst een overdracht met de andere vrijwilligers. Daarna ga ik langs bij alle bewoners om te kijken hoe het gaat en of ze iets nodig hebben. We proberen dan ieder half uur even binnen te lopen.” Je moet volgens Susan wel altijd met een bepaalde mindset naar binnen stappen: “Alles wat je met je meedraagt, laat je buiten de deur, zodat je er echt kunt zijn voor de bewoner.”
Vaak draait Susan de dienst van drie tot zeven uur ’s avonds. In die dienst houdt ze zich bezig met het avondeten. “Ik check altijd wie mee wil eten en waar bewoners zin in hebben. De een wil een kop soep, de ander pasta. Laatst wilde iemand haring, dat halen we dan gewoon. Alles wat zij willen is mogelijk.” Susan merkt dat bewoners zich soms bezwaard voelen om dingen te vragen. “Maar dat hoeft helemaal niet”, zegt ze. “Het draait om hen, zij bepalen wat er gebeurt.”
Aanwezig zijn bij een overlijden blijft een emotioneel moment. Susan vertelt hoe ze daarmee omgaat. “Ik loop vaak even weg. Ik kan altijd bij collega’s of coördinatoren terecht om mijn verhaal kwijt te kunnen en thuis is voor mij ook een fijne plek om erover te praten. Dat helpt enorm.”
Tegelijkertijd probeert ze het overlijden ook te zien als onderdeel van het leven. “Ik denk vaak: dit hoort erbij. Omdat ik weet dat dit een hospice is, kan ik het ook beter loslaten. Maar ik heb zeker situaties meegemaakt waarbij ik echt even perplex stond.”
'Ik ben er heilig van overtuigd geraakt dat een hospice geen plek van dood is, maar juist een plek van leven'
Susan vertelt over een bewoner die haar is bijgebleven. “Sommige bewoners kunnen het leven nog niet loslaten. Als je voelt dat iemand behoefte heeft aan een gesprek, ga je dat aan. Dit blijft heel delicaat.” Dat was ook het geval bij deze vrouw. Susan vertelt dat zij altijd zat te lezen in haar kamer. “Ook toen. Ik kwam haar kamer binnen terwijl ze een boek aan het lezen was. Het heette Er stromen rivieren in de lucht.” Susan vroeg haar waar het boek over gaat. “Ze zei: ‘Het gaat over liefde, maar het leven gaat ook over liefde. De liefde van de mensheid.’ Dat vond ik zo’n mooie uitspraak. Daardoor raakten we dieper in gesprek.”
De vrouw vertelde aan Susan dat haar dochter, die voor haar zorgde, moeite had haar los te laten. “Ook zei ze: ‘Ik ben er wel klaar voor, maar ik moet nog zoveel doen.’ Toen zei ik: ‘Als jij zegt dat je er klaar voor bent, dan is dat goed. Het is jouw proces. Iedereen om je heen heeft daarin zijn eigen proces.’” Niet veel later werd Susan weggeroepen naar een andere kamer. “De volgende dag was ze overleden, terwijl het er helemaal niet naar uitzag dat het zo snel zou gaan. Dat zette me wel aan het denken. Dat er meer is tussen hemel en aarde.”
Susans werk bij het hospice heeft haar veel geleerd. “Het hospice leert mij relativeren en het leven te omarmen zoals het is. Zonder het besef dat je doodgaat, kun je eigenlijk ook niet goed leven. Het is belangrijk om te beseffen dat dit óók onderdeel van het leven is.”
Het werk brengt haar ook veel op persoonlijk vlak. “Het maakt me compleet. De contacten met mensen, de openheid, het kwetsbaar mogen zijn, geven zoveel verdieping. Ik sta hierdoor niet stil en blijf leren.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Saoirse is vrijwilliger bij dansavonden voor mensen met een beperking: 'Je lacht zodra je binnen bent'
