Ruzie, verraad en verstoting: het komt voor in de beste families. In deze rubriek vertellen vrouwen over de pijn, de botsingen en het loslaten van wie hen ooit het meest dierbaar waren.
Deze week vertelt Dana* (55) waarom ze het contact met haar vader verbrak en hoe zijn overlijden jaren later alsnog veel losmaakt.
Dana groeit op met haar vader, moeder en jongere zus in een gezin waarin al vroeg veel speelt. Haar ouders krijgen haar jong: haar moeder is zeventien, haar vader negentien jaar oud. “Ze kwamen allebei uit katholieke gezinnen waar hun relatie niet werd geaccepteerd. Toen mijn moeder zwanger raakte, moesten ze trouwen.” Aan de buitenkant ontbreekt het haar als kind aan weinig, maar onderhuids is er voortdurend spanning. Haar moeder ontwikkelt een gokverslaving en haar vader een drankprobleem. “Als kind snap je dat nog niet zo, maar in je puberteit ga je steeds meer zien.”
Vooral de ziekte van haar moeder maakt veel zichtbaar. “Mijn moeder kreeg kanker en overleed uiteindelijk op haar 41ste. In die periode zag ik pas echt hoe groot haar verslaving was. Op haar slechtste dagen bracht ik haar naar het casino en wachtte ik tot ze klaar was.” Ook haar vader raakt steeds verder verstrikt in drank en later ook medicatie. Toch bewaart Dana warme herinneringen aan hem. “Ik was echt een vaderskind. Als ik aan mijn vroege jeugd denk, voel ik ook warmte. Mijn ouders hebben ons waarden en normen meegegeven en er zijn zeker dingen waar ik nog steeds dankbaar voor ben.”
Elly (44) ontdekte op latere leeftijd dat ze als kind was misbruikt: 'Ik kan niet langer doen alsof dit er niet is'
Toch komt er een moment waarop Dana besluit dat het contact met haar vader haar te veel kost. Over de precieze aanleiding wil ze bewust niet uitweiden. “Zo’n besluit neem je niet zomaar. Daar gaat heel veel aan vooraf.” Het contact was eerder al eens verbroken en later, onder meer door Dana’s zoon, nog een tijd hersteld. Maar uiteindelijk merkt ze opnieuw dat het niet meer gaat. “Ik heb alle voors en tegens afgewogen. En voor mij was dit de beste keuze om te maken, omdat het me rust en ruimte gaf. Anders ging ik eraan kapot.”
Die keuze brengt naast opluchting ook een diepe eenzaamheid. “Het blijft je vader. En op sommige momenten verlang je nog steeds naar een ouderlijke arm of ouderlijk advies. Maar op een gegeven moment wordt dat ook een fantasie, omdat het in werkelijkheid zelden zo is geweest.” Via haar schoonouders ervaart ze gelukkig wel veel van de warmte die ze zelf gemist heeft.
In januari van dit jaar krijgt Dana onverwacht te horen dat haar vader een zware hersenbloeding heeft gehad en niet meer bij kennis zal komen. Na vijftien jaar zonder contact slaat dat nieuws in als een bom. Uiteindelijk besluit ze samen met haar zoon naar het ziekenhuis te gaan. “Mijn zoon zei: ‘Je kunt beter spijt krijgen dat je bent gegaan, dan dat je het nooit hebt gedaan.’ In het ziekenhuis ziet ze haar vader nog één keer. “Hij was al niet meer bij kennis. Dat was enorm emotioneel.”
De volgende ochtend hoort ze dat hij is overleden. Kort daarna volgt een nieuwe klap: ze krijgt te horen dat ze niet welkom is op de uitvaart. Omdat het contact al jaren geleden verbroken was, vinden de nabestaanden dat zij daar geen plaats meer heeft. De rouwkaart blijkt al te zijn rondgestuurd en daarop staat haar naam niet vermeld. Ook haar overleden moeder wordt nergens genoemd, terwijl haar ouders nooit zijn gescheiden. Daarnaast ontbreken ook haar man en zoon.
“Ik kan je niet vertellen wat dat met een mens doet. Dan word je echt in je diepste geraakt. Alsof je wordt uitgewist.” Na advies van een advocaat lukt het haar uiteindelijk om alsnog afscheid van haar vader te kunnen nemen. “Dat is het laatste wat je wil: via een advocaat afscheid moeten regelen. Maar voor mij was het fundamenteel belangrijk.” Uiteindelijk krijgt ze 45 minuten alleen met hem. “Ik heb daar gezeten, gehuild, gepraat, vragen gesteld die nooit meer beantwoord zullen worden. Maar ik heb wel afscheid kunnen nemen.”
Michiel groeide op met twee narcistische ouders: ‘Ik ben mijn leven lang de zondebok geweest’
Wat haar het meest raakt, is niet alleen het verlies zelf, maar ook de manier waarop het is gegaan. “Ik ben enorm vergevingsgezind. Maar dit kan ik nooit vergeven. Ze hebben me op de hardste manier geraakt die ze konden bedenken.” Tegelijkertijd probeert ze zich daar niet door te laten breken. “Ik gun het hen niet dat ik daaraan onderdoor ga.”
Wat ze anderen wil meegeven, is dat verdriet en afstand naast elkaar kunnen bestaan. “Je kunt zelf voor rust kiezen en toch blijven voelen dat iemand je ouder is. En als zo iemand overlijdt, komt er alsnog van alles los.” In therapie leerde ze ook het verschil tussen wegstoppen en verwerken. “Wegstoppen haalt je altijd in. Verwerken betekent dat je iets een plek kunt geven.”
Juist daarom vindt ze het belangrijk om haar verhaal te delen. “Omdat je soms pas begrijpt hoeveel pijn iets heeft gedaan als het moment van afscheid er is. En omdat waardig afscheid nemen, hoe ingewikkeld de relatie ook was, voor iemands verwerking alles kan betekenen.”
*Dana vertelt haar verhaal anoniem. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Wil jij net als Dana vertellen over verbroken contact in de familie? Mail dan je verhaal, samen met je naam, leeftijd en telefoonnummer, naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘In de beste families’. Dit kan uiteraard ook anoniem.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Ik dacht: ik doe aangifte en dan begint mijn leven. Maar zo werkt het niet': Monique over de breuk met haar ouders na seksueel misbruik
Mirjam Rasmussens is redacteur bij LINDA. Je kunt haar kennen van de rubriek In de beste families, maar ook over vrouwengezondheid, lifestyle en media schrijft ze graag. Als ze haar toetsenbord even met rust laat, vind je haar waarschijnlijk op een yogamat of achter een schildersdoek.
