Eerst moesten we vooral niet bang zijn om te lenen. Nu blijkt het beloofde renteplafond van 2,5 procent te duur. Alweer een belofte die de overheid niet lijkt waar te kunnen maken. En wie hebben er waarschijnlijk weer ‘pech’? Juist, de pechgeneratie.
Die pech is inmiddels meer een lifelong curse. Redacteur Anne is het zat dat zij en alle andere (oud-)studenten uit de pechgeneratie steeds geld moeten ophoesten voor beloftes die de overheid niet waarmaakt.
“Studeren is de beste investering in jezelf.” Dat zei toenmalig onderwijsminister Jet Bussemaker in 2014, vlak voor de invoering van het leenstelsel. Net als circa 760.000 andere studenten leende ik vervolgens geld voor mijn opleiding. Met het idee dat ik nul rente hoefde te betalen en maximaal 35 jaar had om alles terug te dokken. Het leek te mooi om waar te zijn.
En dat was het ook. Fast forward naar 2026. De rente is inmiddels gestegen en nu staat zelfs het renteplafond op het randje van instorten. Terwijl het kabinet begin 2026 nog beloofde dat dit 2,5 procent zou blijven. Alleen blijkt het plan minstens 160 miljoen euro per jaar te kosten, terwijl er 40 miljoen voor was gereserveerd. Onderwijsminister Rianne Letschert wil het verschil niet uit het onderwijsbudget halen.
En dus is het nog maar de vraag wat er van die belofte terechtkomt. De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) is “woest”. Volgens de bond was het plafond “het enige lichtpuntje aan het einde van een lange, donkere tunnel”. En dat lichtpuntje is nu, ook bij mij, behoorlijk gedimd.
Snelle aflossing van je studieschuld? Dit zijn je opties en consequenties
De LSVb verwoordt het perfect: we worden “met een loodzware rugtas het leven in geschopt”. Want van een studieschuld kom je niet zomaar af. Ik kan moeilijk bij DUO binnenlopen, mijn diploma op de balie leggen en mijn geld terugeisen. Natuurlijk stond in de voorwaarden dat de rente kon stijgen. Maar hoeveel achttienjarigen beseffen écht wat dat betekent als je tienduizenden euro’s leent?
Op die leeftijd ben je vooral bezig met je studie, bijbaan en de vraag bij wie je na het stappen op de bank crasht. Niet met de rente op staatsleningen. En dan verbaasd zijn dat jongeren stress ervaren over geld en hun toekomst? Natuurlijk komt dat niet alleen door studieschuld. Maar zo’n financiële rugzak in het formaat ‘ik ga een jaar backpacken‘ maakt het leven er niet zorgelozer op.
Wat betekent zo’n hogere rente nu écht voor je portemonnee? Stel, je hebt 30.000 euro studieschuld en valt onder het 35-jaarsstelsel. Bij het rentetarief voor 2026 van 2,33 procent komt daar in één jaar 699 euro aan rente bij als je niets terugbetaalt. Bij het nieuwe tarief voor 2027 van 2,70 procent is dat 810 euro. Een verschil van 111 euro per jaar. En dan is eventuele rente-op-rente nog niet meegerekend.
Niet iedereen krijgt die hogere rente meteen: bij oud-studenten staat het percentage vijf jaar vast. Maar het laat wel zien wat een stijging kan betekenen.
En stel dat je vanwege je inkomen maar 50 euro per maand aan DUO betaalt. Dan maak je jaarlijks 600 euro over, terwijl er bij 2,70 procent rente ongeveer 810 euro bijkomt. Je schuld kan dus groeien terwijl je netjes betaalt.
Crying in DUO: studieschulden zijn hoger, soms meer dan 100.000 euro
En ondertussen probeert onze cursed generatie ook nog een leven op te bouwen. Door een huis te kopen, bijvoorbeeld. Of door überhaupt een huurwoning te vinden waar je niet de helft van je salaris aan kwijt bent.
Maar terwijl we sparen voor een eigen plek, hijgt DUO in onze nek. Je studieschuld kan ervoor zorgen dat je minder hypotheek krijgt. Wil je sneller aflossen om daarvan af te zijn? Dan houd je juist minder geld over om te sparen.
Studeren was toch een investering in mijn toekomst? Waarom voelt het dan alsof die investering me nu juist in de weg zit?
“Maar als je het écht niet kunt betalen, hoef je toch niet alles terug te betalen?” Klopt. En gelukkig maar. DUO kijkt naar je inkomen: verdien je weinig, dan betaal je minder of soms helemaal niets. Na 35 jaar kan een eventuele restschuld worden kwijtgescholden. Je studieschuld hoeft je dus niet financieel de afgrond in te trekken. Dat idee stelt me nog enigszins gerust.
Maar daarmee is het probleem niet verdwenen. Verdien ik over tien jaar genoeg om mijn lening volledig terug te betalen, dan betaal ik ook de rente die ik in de tussentijd heb opgebouwd. En tot die tijd heeft mijn schuld invloed op al mijn financiële plannen. Om het even makkelijk te zeggen: het is een soort huisdier dat je nooit hebt gewild, maar waar je mogelijk 35 jaar voor moet zorgen.
Begrijp me niet verkeerd: 120 miljoen euro extra is een hoop geld. Dat groeit niet aan een geldboom op het Binnenhof. Maar waarom wordt van de cursed generatie steeds begrip verwacht voor de portemonnee van de overheid, terwijl die van ons ook niet bepaald uitpuilt?
Ik zeg niet dat het renteplafond koste wat kost moet doorgaan. Maar als je nog geen negen maanden geleden belooft dat de rente niet boven de 2,5 procent uitkomt, kun je toch niet volstaan met: oeps, iets duurder dan gedacht? Zoek een andere oplossing. Eentje die oud-studenten daadwerkelijk helpt.
Want natuurlijk moet de overheid op de centen letten. Maar wij ook. En als onze studieschuld duurder uitvalt dan verwacht, kunnen we niet even bij DUO aankloppen met de mededeling dat we ons hebben verkeken op de kosten. Een studieschuld is een verplichting waar je niet zomaar onderuit komt. Een politieke belofte blijkbaar wel.
Misha heeft een studieschuld van 56.000 euro: 'Boeit DUO niet of ik eet, zolang ik maar betaal'
Anne Schiphof (26) is online redacteur bij LINDA.meiden. Ze groeide op in een dorp – zo’n plek waar je niet over straat kunt met een pet of er wordt al over je gepraat – en vluchtte op haar negentiende naar de stad. Eerst Utrecht, toen Rotterdam. Daar woont ze met een vriendin, die ze via Bumble leerde kennen. Ze zit balls deep in het modealgoritme en heeft een zwak voor Nederlandse hiphop en R&B.
