In november 2020 maken Robin (37) en Iris (37) mee waar geen ouder zelfs maar aan wil denken. Ze verliezen hun zoon Joël (14 maanden) bij een auto-ongeluk, veroorzaakt door een bellende automobilist.
“De gedachte dat hij dood kon gaan kwam niet in me op. Dat overkomt alleen andere mensen, niet ons. Joël zou misschien nooit meer dezelfde worden, maar hij zou dit gaan overleven. Dácht ik.”
Joël blijft elke zondag bij Robins ouders slapen, zodat zij maandag makkelijk de hele dag op hem kunnen passen. Robin eet op maandagen meestal mee met zijn ouders en brengt dan zijn ruim veertien maanden oude zoon weer naar huis. Zo ook op maandag 9 november 2020. Robin is de straat nog niet uit of Joël ligt al lekker te slapen in zijn stoeltje. Ze rijden de gebruikelijke route, via de A16. Als hij bij Hendrik-Ido-Ambacht de tunnel uitkomt, gaat het mis. Een auto is tot stilstand gekomen op de rijbaan en het lukt Robin niet meer om op tijd uit te wijken.
“Het begon donker te worden en het was grauw, van dat miezerige weer”, herinnert hij zich. “Toen ik de tunnel uitreed wierp ik een snelle blik op Joël: zit zijn speentje nog in? Ligt zijn hoofd goed? Je kent het wel, zo’n routinecheck. Toen mijn blik terugging naar de weg, zag ik in een split second die auto midden op die rijbaan staan. Geen gevarenlicht, zelfs geen normale lampen aan. Ik week uit naar links, de veiligste kant, maar ik had niet genoeg tijd. Mijn bus klapte met de rechterkant, de kant van mijn zoontje, met honderd kilometer per uur op die stilstaande auto.”
Als Robin naast zich kijkt, is bloed het enige wat hij ziet. Andere automobilisten schieten te hulp, waaronder een huisarts. “Daar was ik blij mee, want ik wilde Joël absoluut niet op een verkeerde manier aanraken of bewegen. Ik had geen idee hoe ernstig hij gewond was, maar door al het bloed zag het er al verschrikkelijk uit. Die huisarts vroeg meteen aan toegesnelde automobilisten of zij hun jassen omhoog wilden houden, om Joël af te schermen voor eventuele sensatiezoekers.”
Terwijl de huisarts naar zijn zoon kijkt, stormt Robin naar de stilstaande auto die het ongeluk veroorzaakte. Hij is woest en wil tekeergaan tegen die man, maar enkele omstanders houden hem tegen. “Toen ook de politie aankwam, zeiden ze dat ik beter bij mijn zoon kon gaan zitten, checken of hij nog een hartslag had. Ik dacht: dat voel ik nooit met de hoeveelheid adrenaline die ik nu in me heb. Toch ben ik naast hem gaan zitten. Toen ik zijn hand vastpakte keek hij op en zei ‘papa’, maar dat is eigenlijk het laatste wat hij bewust heeft gedaan.”
Jolanda verloor zoon Timo (21) door auto-ongeluk: 'Mijn man lag op de ic tijdens zijn afscheid'
Terwijl de brandweer de bus openknipt om Joël eruit te halen, belt Robin zijn vrouw. Zij is net klaar met haar dienst bij het Erasmus MC en denkt dat hij haar belt om te vragen waar ze blijft: “Soms blijf ik te lang hangen en kletsen, dus ik dacht: daar belt hij voor”, vertelt ze. “Toen hij zei dat hij een ongeluk had gehad, maar Joël nog bewoog en praatte, nam mijn Rotterdamse nuchterheid het over. Zal allemaal wel goedkomen. Maar toen een agent de telefoon overnam, zei die ineens dat de situatie ‘cruciaal’ was en dat ik hen moest opwachten bij de Spoedeisende Hulp.”
Robin rijdt in de ambulance met zijn zoon mee. Hij denkt hem nog te horen huilen, maar: “De broeder antwoordde niet toen ik dat zei. Hij wist al genoeg. Op dat moment werd Joël achterin die wagen kunstmatig in leven gehouden. Huilen kón hij helemaal niet op dat moment.”
Als zij aankomen bij het ziekenhuis, ziet moeder Iris meteen dat het mis is. Niet door hoe Joël erbij ligt, maar door wie hem staan op te wachten. “Ik werk daar natuurlijk, dus ik kende bijna iedereen en wist: dat jij hier staat, is geen goed teken. Toen zag ik de breuken in zijn hoofdje en eigenlijk was dat het moment dat al mijn hoop vervloog. Ik bedacht meteen een plan: Joël wordt gehandicapt, dus ik ga stoppen met werken en fulltime voor hem zorgen. De gedachte dat hij dood kon gaan kwam niet in me op. Dat overkomt alleen andere mensen, niet ons. Joël zou misschien nooit meer dezelfde worden, maar hij zou dit gaan overleven.”
Na een aantal onderzoeken worden de ouders naar de familiekamer geroepen, waar de kinderarts hen opwacht. Die vertelt hen dat ze met het slechtst mogelijke scenario te maken hebben: Joël heeft door het ongeluk zo’n enorme klap gekregen op zijn hersenstam dat alle functies naar zijn organen er per direct mee zijn gestopt. Inmiddels zit zijn hoofdje zo vol bloed en vocht dat er zelfs geen drain geplaatst kan worden om de zwelling te verminderen. Met andere woorden: ze kunnen niets meer voor hem doen.
“Ik weet zeker dat dat zo is, want ik heb naderhand alle foto’s en uitslagen nog bekeken”, zegt Iris. “Ik wilde het zien, het begrijpen. De arts vroeg of we voor orgaandonatie wilden kiezen, daar hebben we ‘ja’ op gezegd. Zodat andere ouders niet hetzelfde verdriet hoefden door te maken als wij. “Via de gangen van het Erasmus worden de ouders naar het Sophia Kinderziekenhuis geleid, waar ze hun zoontje aan allerlei slangen en apparaten gekoppeld zien liggen. “We geloofden het eigenlijk bijna niet.”
'Vertel onze kinderen hoeveel ik van ze hou': Yoeri (37) verloor vriendin Annemarie (34) aan zelfdoding na verborgen depressie
Midden in de nacht krijgen ze te horen dat Joël, ondanks alle ondersteuning, het einde van de ochtend waarschijnlijk niet zal halen. Iris: “Toen heb ik gezegd: dan is het nu klaar. Hoe tegenstrijdig dat misschien ook klinkt. Ik wilde hem met respect laten gaan.” Na het nodige overleg bereidt de verpleegkundige dit voor en kunnen ze vervolgens allebei hun zoon nog even vasthouden. Niet lang daarna overlijdt hij. “Er vlogen zó veel gedachten door mijn hoofd, maar tegelijkertijd dacht ik precies helemaal niets”, vertelt Iris. “Mijn moeder heeft thuis kleding voor hem gehaald, zodat we hem zelf konden wassen en aankleden. Hij lag er zo mooi bij, zo rustig. Alsof hij sliep.”
Het is november 2020, landelijk zijn allerlei coronamaatregelen van kracht. Een uitvaart mag op dat moment maximaal dertig gasten hebben, dus een bevriende agent besluit een erehaag te organiseren. Zo kon iedereen die dat wilde in de buitenlucht toch meedoen aan een laatste eerbetoon. Robin: “Er stonden zo ontzettend veel mensen. Joël lag in zijn kribbetje en die heb ik door de hele erehaag heen getild. Het was verschrikkelijk zwaar, maar de moeite waard. Dit was gewoon het laatste wat ik voor hem kon doen.”
Het verlies van hun kind is al zwaar genoeg, maar Robin en Iris krijgen daarna te maken met nog met veel extra tegenslagen. Ze krijgen amper informatie vanuit de politie en moeten zelf achter dingen aan zitten. Uiteindelijk komen ze erachter wat er die bewuste maandagavond precies gebeurd is.
De automobilist in kwestie had die dag een nieuwe auto gekocht, die tijdens de rit mankementen begon te vertonen. In plaats van opschuiven naar de vluchtstrook, is de man gaan bellen naar de autodealer voor advies. Ondertussen verloor het voertuig steeds meer snelheid tot hij uiteindelijk bijna helemaal stilstond. Robin: “Hij heeft compleet de verkeerde prioriteiten gelegd: hij had een afslag kunnen nemen, de vluchtstrook kunnen pakken. Hij dacht niet goed na, hij was vooral aan het bellen.”
Door het uitstellen van rechtszaken en een hoger beroep volgt pas in december 2025 een definitieve uitspraak: de automobilist die het ongeluk veroorzaakte krijgt een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden, een taakstraf van 240 uur en een rijontzegging van vijf jaar. Robin: “Die man is ‘m alleen gepeerd naar Spanje en hij kan pas aangehouden worden als hij terugkeert naar Nederland. Verder gaan de autodealer en APK-keurder vrijuit, terwijl die auto eigenlijk helemaal de weg niet op had gemogen. Ze kunnen alleen geen directe link maken van de keuring naar het ongeluk, dus hier blijft het dan bij.”
Uit recent onderzoek blijkt dat 76 procent van de verkeersdeelnemers onderweg nog weleens de telefoon gebruikt en dat dit smartphonegebruik in 38 procent van alle (bijna-)ongevallen een rol speelt. Het lezen en schrijven van berichten op je telefoon zorgt zelfs voor ruim twee keer zoveel risico op een verkeersongeval. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat lanceerde daarom in september een nieuwe campagne die zich richt op het moment vóór vertrek: hoe je ook vertrekt, vertrek MONO. Zet je telefoon op do not disturb of leg hem buiten je bereik, zodat je ook niet in de verleiding komt om hem te gebruiken tijdens het rijden.
Het bovenstaande ongeluk op de A16 was misschien geen ‘gewone’ situatie waarbij iemand ‘even snel een appje wilde checken’, maar het kostte Joël wél zijn leven. En zijn ouders willen koste wat kost voorkomen dat bij een ander hetzelfde gebeurt. “Wees bewust als het om autorijden gaat. Iedereen is tegenwoordig zo gehaast”, zegt Iris. “Ga vijf minuten eerder je bed uit, zorg dat je dingen op je gemak kunt doen. Dat appje dat je binnenkrijgt vlak voordat je wegrijdt, staat daarna óók gewoon nog op je telefoon, he.”
“En denk goed na over wat je thuis hebt zitten”, vervolgt Robin. “De meerderheid van alle mensen op de weg hebben thuis een gezin of dierbare zitten die op hen wacht. Denk na over wat je doet, pak die telefoon er gewoon niet bij als je het scherm ziet oplichten. Een ongeluk zit in een heel klein hoekje en de gevolgen zijn gewoon niet te overzien.”
Kort na het overlijden van Joël komt het stel erachter dat Iris zwanger is. Als de verloskundige terugrekent naar het moment van conceptie, komen ze uit op het weekend vóór het noodlottige ongeval. Iris: “We zeggen altijd dat onze tweede sent from above is. Ik voelde meteen: dit is een jongen en hij lijkt precies op Joël. En dat wás ook echt zo.” Ze besluiten hun tweede zoon te vernoemen: James Joël (nu 5 jaar oud). Een paar jaar later volgt hun jongste, Jaël (nu 2).
Ze groeien op met foto’s van hun grote broer in huis, vertelt Iris: “Niet té veel, het moet geen altaar worden. Maar Joël is en blijft onderdeel van ons gezin. Elk jaar gaan we op zijn verjaardag met zijn allen naar het strand. Dit jaar had James voor ’t eerst zoiets van: ‘Ik wil Joëls verjaardag eigenlijk wel heel graag met hém vieren’. Nou, toen moest ik drie keer slikken voordat ik kon antwoorden, hoor. Ik zou niets liever willen, maar ja …”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Marjoleins zoon Andy (14) overleed na voedselvergiftiging in Ecuador: 'Zagen andere kant van het land waar we het zo fijn hadden'
Ellen Hensbergen is senior redacteur bij LINDA.nl en richt zich voornamelijk op persoonlijke verhalen en maatschappelijk relevante onderwerpen. Ze woont in hartje Amersfoort en bezoekt in haar vrije tijd het liefst een concert (of dertig).
