Deze week is het onlineportaal thuisabortus.nl gelanceerd. Het is een nieuw portaal waar vrouwen die kiezen voor zwangerschapsafbreking tot negen weken de abortuspil kunnen bestellen.
LINDA. spreekt Alina Chakh over thuisabortus.nl. De patiëntenorganisatie Ava, waar Chakh voorzitter is, is samen met Peter Leusink een van de initiatiefnemers van het nieuwe portaal.
“Thuisabortus.nl is er voor elke vrouw die ongewenst zwanger is tot negen weken én al zeker weet dat ze de zwangerschap wil afbreken. Het is een uitkomst voor vrouwen die het niet prettig vinden om naar een abortuskliniek te gaan, die niet lang van huis kunnen zijn, staan voor praktische uitdagingen of voor wie het onduidelijk is of een eigen huisarts ook abortuszorg verleent.”
Tot nu konden vrouwen alleen na tussenkomst van een fysiek consult bij een huisarts of abortuskliniek een abortuspil krijgen. In Nederland mogen sinds 1 januari 2025 ook huisartsen – naast gynaecologen en abortusartsen – de abortuspil voorschrijven. Zij volgen hiervoor een verplichte nascholing.
Naar schatting mag op dit moment slechts 3,5 procent van alle huisartsen in Nederland deze abortuszorg verlenen. Het kan daarom onduidelijk zijn of een eigen huisarts deze abortuszorg mag verlenen. Daarnaast beschikt niet elke provincie in Nederland over een abortuskliniek, waardoor de reistijd van vrouwen kan oplopen. Vrouwen nemen hierdoor vaak vrij voor een zwangerschapsafbreking, ook in een vroeg stadium. Dit is met thuisabortus.nl nu dus verleden tijd.
“We zien dat het aantal zwangerschapsafbrekingen tot de eerste zes weken van de zwangerschap steeds groter wordt. Zo’n zestig procent van het aantal afbrekingen vindt plaats in de eerste zes weken van de zwangerschap. Voor vrouwen die zeker weten dat zij de zwangerschap willen afbreken en nu soms een week moeten wachten tot zij terecht kunnen bij een abortuskliniek, is dat te lang. Eén week klinkt misschien kort, maar als je zeker bent over je keuze dan wil je die zorg juist zo snel mogelijk ontvangen. Daarnaast kun je – nadat je de abortuspil hebt opgehaald – zelf een geschikt moment kiezen om over te gaan tot zwangerschapsafbreking.”
'Zeker 20 miljoen Europese vrouwen hebben nog steeds geen toegang tot veilige abortuszorg'
Wie kiest voor een vrijwillige zwangerschapsafbreking tot negen weken via thuisabortus.nl vult een vragenlijst in. Hierbij wordt er gevraagd naar je medische geschiedenis, medische informatie en de zwangerschapsduur. Elke vrouw moet daarnaast altijd verklaren dat de zwangerschapsafbreking vrijwillig is, een vereiste in Nederland.
Het formulier wordt doorgaans binnen 24 uur beoordeeld, behalve in het weekend. Slechts 48 uur later – en vaak nog eerder – kun je de abortuspil daarna ophalen bij je eigen apotheek. “Dezelfde medicatie die je krijgt wanneer de abortus verloopt via de huisarts of abortuskliniek. Voor eventuele bijwerkingen kunnen vrouwen daarna 24/7 contact opnemen met de beschikbare huisartsenpost.” Ook de financiële vergoeding verloopt hetzelfde. “Het werkt hetzelfde voor elke vrouw die in Nederland woont en een Nederlandse zorgverzekering heeft.”
Voor vrouwen bij wie de aanvraag wordt afgewezen omdat de gezondheidsrisicofactoren te groot zijn, is er uiteraard nog andere beschikbare zorg. “Zij kunnen altijd terecht bij hun huisarts of een abortuskliniek.” Dat geldt ook voor vrouwen die liever wél een fysiek consult hebben met een arts voorafgaand aan de zwangerschapsafbreking. Zo kan Chakh zich voorstellen dat een vroege abortus zonder fysiek consult ook spannend kan zijn. “Dan is deze manier minder geschikt, maar kun je alsnog veel informatie op onze website vinden.”
'Pijn bij vrouwen wordt minder serieus genomen, klachten verzacht en problemen worden geminimaliseerd'
Tegen critici die kanttekeningen plaatsen bij een mogelijk risico op het distribueren van abortuspillen, zegt Chakh : “Je hebt nooit de zekerheid of medicijnen worden ingenomen door de persoon voor wie ze zijn voorgeschreven, maar daarvoor werkt het niet anders dan bij andere medicijnen. De aanvraag verloopt discreet en zorgvuldig en je moet zoals bij de abortuskliniek of de huisarts ook opgeven wie je bent. De arts die de aanvraag beoordeelt, weet wie je bent door het opgeven van je BSN, net als de medewerker van de apotheek.” Daarnaast merkt Chakh op: “Je neemt de eerste pil van de abortuspil altijd in bij de abortuskliniek, maar met de pillen die je later inneemt veroorzaak je de afdrijving.”
Of de vorm van hulpverlening zorgt voor onzorgvuldigheid rondom zwangerschappen, zegt Chakh het volgende: “Zulke urgente zorg kan niet laagdrempelig genoeg. Waarom zouden we de toegang van vrouwen tot deze zorg onnodig moeilijk maken? Het hoort toegankelijk te zijn voor elke vrouw en is een onderdeel van opties die vrouwen hebben om zwangerschappen te voorkomen en af te breken. Het een zal altijd naast het ander bestaan.”
Met thuisabortus.nl zijn er nieuwe stappen gezet in het verbeteren van de abortuszorg in Nederland. Voor Chakh en haar team is het nu afwachten welke vrouwen thuisabortus.nl gaan gebruiken. “Onze wens is dat we in de toekomst ook begeleiding kunnen bieden tijdens een zwangerschapsafbreking met de abortuspil. We zouden graag een soort contactlijn willen ontwikkelen waar je 24/7 op een laagdrempelige manier naar zou kunnen appen om praktische vragen te stellen. Maar voor nu is het afwachten.”
De hele maand maart lees je op LINDA.nl/PAULINE alles wat Pauline Wingelaar belangrijk vindt.
'Nog steeds moeten vrouwen landsgrenzen oversteken voor een abortus'
Julot is nieuwsverhalenredacteur bij LINDA.nl. Ze houdt zich bezig met verhalen over het laatste nieuws – van wetsvoorstellen en het duiden van (mis)informatie met experts tot de persoonlijke verhalen. Geen werkdag is voor haar hetzelfde en dat is precies wat zij zo leuk vindt.
