Als je er geen last van hebt, kun je het je niet voorstellen: je haalt voor en achter toch ook niet door elkaar? Toch zijn er veel mensen die moeite hebben met links en rechts en – spoiler alert – dat is helemaal niet zo gek.
Neuropsycholoog Ineke van der Ham van de Universiteit Leiden vertelt aan LINDA.nl hoe dat zit.
Van der Ham legt uit dat het ‘probleem’ bij links en rechts onderscheiden is dat het volledig symmetrisch is. “De twee kanten lijken heel veel op elkaar, en dat maakt het moeilijker. Het is dus helemaal niet gek dat iemand hier meer moeite mee heeft dan met voor en achter bijvoorbeeld”, aldus Van der Ham. “Vroeger werd dit probleem altijd gekoppeld aan hersenstoornissen, maar we zien óók in de gezonde populatie dat 15% zichzelf een onvoldoende geeft voor het bepalen van links en rechts.”
Van der Ham stelt dat moeite hebben met links en rechts samenhangt met ruimtelijk inzicht. Maar of dit aangeboren is of niet, is zelfs nog een discussiepunt binnen de neuropsychologie. “Je kunt er wel aanleg voor hebben, maar het helpt ook zeker als een kind er jong aan wordt blootgesteld. Zo zie je bijvoorbeeld dat het abstracte ruimtelijk inzicht bij jongens sterker is omdat ze veel met lego spelen. Dit kan hun aanleg dan weer versterken”, aldus Van der Ham.
Naast dat het ruimtelijk inzicht meespeelt, is het ook een kwestie van automatisering op jonge leeftijd. “Uit ons onderzoek blijkt dat mensen die moeite hebben met links en rechts, vaak een trucje hebben om dit te bepalen. Bijvoorbeeld: ‘Met welke hand zou ik mijn pen oppakken? Met deze hand, dus dan moet dat rechts zijn’. Ze zijn er dus niet zo zeer ‘slecht’ in, maar gewoon iets langzamer”, vertelt ze. “Mensen die ‘goed’ zijn in links en rechts bepalen, zijn vooral snel en we vermoeden dat dit dus komt doordat zij het op jonge leeftijd geautomatiseerd hebben. Ze hebben dan zoveel geoefend, dat het vanzelf gaat.”
Nu rest ons natuurlijk alleen nog de vraag: kun je er beter in worden? “Als je jong bent, is het gemakkelijker om iets te automatiseren. Je leert dan ook gemakkelijk de rekentafels”, aldus Van der Ham. “Maar dat betekent niet dat je dat later niet meer kunt. Het gaat alleen wat langzamer.” Door er bewust mee bezig te zijn, bijvoorbeeld in het verkeer, kun je het volgens Van der Ham al oefenen en er dus sneller in worden.
Ben je verslaafd aan lippenbalsem? Dit is waarom
