Sam van der Mijden (34) – online actief als Sameena – begint op 3 juni aan een ultrarun waar menig hobbyloper niet aan moet dénken. Ze zal van Rotterdam naar Roemenië rennen, een route van zo’n 2.000 kilometer.
“Het lijkt me mooi om dit in drie à vier weken te voltooien”, vertelt ze aan LINDA.nl. En dat doet ze niet zomaar: met haar reis wil ze aandacht vragen voor mensenhandel, waar ze zelf ook slachtoffer van is geweest.
Trigger warning: dit artikel gaat over seksueel geweld.
Sam is een ultrarunner, wat in de basis betekent dat ze afstanden rent die langer zijn dan de 42 kilometer en 195 meter van een marathon. Maar Sam daagt zichzelf graag uit: in het verleden rende ze al 100 en 500 kilometer om geld op te halen voor 3FM Serious Request. Ze werd Nederlands kampioen ultrarunning op de 100 kilometer en voltooide al twee keer de Spartathlon: een ultrarun van 246 kilometer die je in 36 uur tijd moet afronden. Ga er maar aan staan.
En nu gaat ze dus in een paar weken tijd hardlopend van Rotterdam naar Roemenië. Het plan is simpel: overdag rennen en ’s nachts zo goed mogelijk uitrusten. “Ik ga dit helemaal alleen doen en midden in de nacht door uitgestorven gebieden gaan rennen leek me niet zo handig”, lacht ze. “Alleen de route van de eerste etappe ligt echt vast, en ik weet dat ik op dag twee de grens over wil zijn. Maar verder ligt alles open. Plannen om moeten gooien vind ik vervelend, dus verder laat ik het over aan het weer en de situatie op dat moment. Als ik besluit via Oostenrijk te gaan, puur omdat ik dat mooi vind, is het 200 kilometer extra. Ik ga gewoon kijken hoe soepel het gaat.”
De reis is te volgen via een GPS-tracker en natuurlijk via haar eigen sociale media, waarop Sam regelmatig updates zal posten. Naderhand verschijnt er ook een documentaire waarin ze haar reis vastlegt, maar ook vertelt over haar persoonlijke verleden met mensenhandel. “Eigenlijk volg ik met deze run de mensenhandelroute vanuit het oostblok naar Nederland”, vertelt ze. “Veel slachtoffers zijn afkomstig uit Roemenië, dus die eindlocatie is bewust gekozen. Ik wil in deze documentaire het begrip ‘mensenhandel’ wat inzichtelijker maken. Voor veel mensen is dat een vrij abstract woord; ze denken dat het in Nederland niet plaatsvindt. Maar dat is wél zo. Dus ik hoop dat door middel van uitleg en voorbeelden wat duidelijker te maken.”
Die voorbeelden haalt ze uit haar eigen leven: Sam heeft in de gedwongen prostitutie gezeten. Nadat ze op haar achttiende haar turbulente thuissituatie ontvlucht, ontmoet ze Dennis via haar baantje in de horeca. Ze wisselen telefoonnummers uit en binnen een week hebben ze verkering. “Ik had eigenlijk helemaal geen idee wat dat precies inhield”, vertelt Sam. “En daar maakte hij gebruik van. Hij pakte me in met een stukje toekomstperspectief, iets wat ik op dat moment helemaal niet had. Hij zei dat het samen allemaal goed zou komen. Nog geen maand later kwam hij met een verhaal over schulden die betaald moesten worden. En omdat we nu een stel waren, vond hij dat we daar samen verantwoordelijk voor waren.”
Danushika (32) werd meerdere keren seksueel uitgebuit in mensenhandel: 'Enige wat ik zocht was liefde'
Ergens voelt Sam dat er iets niet helemaal klopt, maar Dennis weet precies hoe hij te werk moet gaan. “Er zat genoeg liefs en leuks tussen dat je het niet herkent als toxic. Hij hield zijn intenties nét goed genoeg verborgen.” Dat verandert nadat Sam slachtoffer wordt van een groepsverkrachting bij Dennis thuis, die gefilmd wordt. Vanaf dat moment moet ze doen wat hij zegt en chanteert hij haar met de beelden: een klassieke loverboytactiek. Ze verliest zeggenschap over haar lichaam en de invulling van haar leven: twee jaar lang wordt ze gedwongen in de prostitutie te werken. Dennis begint met vrienden en vage kennissen, maar uiteindelijk moet Sam ook totale vreemden ontmoeten. Het gaat in totaal om honderden mannen.
Ze wordt daarnaast mishandeld, ontwikkelt schulden en krijgt regelmatig geen toegang tot eten en drinken. Een van de dieptepunten zijn de woorden die Dennis met een keukenmes op Sams borstkas kerft: ‘I belong to Dennis’ en ‘kurwa’, Pools voor ‘hoer’. De wond wrijven ze in met sigarettenas, waardoor deze geïnfecteerd raakt. Als ze hiervoor behandeld wordt in het ziekenhuis, worden er foto’s gemaakt, maar daar wordt niets mee gedaan. Sam: “De combinatie van het fysieke, seksuele en mentale misbruik was ontzettend zwaar. Ik heb altijd hoop gehouden dat het goed zou komen, al kon ik ook bijna niet anders. Ik moest volhouden. Maar er waren ook zeker momenten dat ik dacht: laat het maar gewoon voorbij zijn allemaal.”
Na twee jaar lukt het haar, met de nodige hulp, om los te komen van Dennis. Ze verhuist naar een voor hem onbekende locatie en probeert een eigen leven op te bouwen. Geen makkelijke opdracht, vertelt ze: “Ik vond het, zeker die eerste periode, heel lastig om over mijn gevoel te praten. Daarom begon ik in eerste instantie met dingen opschrijven. Dat gaf me al een ander perspectief, maar wat me uiteindelijk écht heeft geholpen, is hardlopen.”
Sam begint op afgetrapte sneakertjes in het stadspark, maar hardlopen wordt al snel een vast onderdeel van haar leven. “Ik kon al mijn woede en frustratie daarin kwijt, waardoor ik meer ruimte kreeg in mijn hoofd. En het gaf me meer zelfvertrouwen: in het begin had ik een conditie van nul, maar ik merkte natuurlijk steeds meer verbetering. Die eerste kleine succesjes waren precies wat ik nodig had. Het gaf me een duwtje om achter andere ‘normale’ doelen aan te gaan: een diploma halen, betaald werk vinden.”
Inmiddels zijn we dertien jaar verder en deelt ze op sociale media dagelijks updates over haar ultrarunning-avonturen én haar loverboyverleden. Dat laatste doet ze om bewustzijn te creëren, al is dat soms zwaar. “Ik moet mezelf eraan herinneren dat ik andere slachtoffers in mijn eentje niet kan redden”, vertelt ze. “Dus als mensen naar me toe komen met verhalen, ga ik daar wel op in, maar op een bepaald moment moet ik ze toch doorverwijzen naar instanties. Ik ben geen psycholoog of opsporingsdienst, zeg maar.”
View this post on Instagram
Als het over loverboys en mensenhandel gaat, denken veel mensen dat het een ‘ver van hun bed’-show is. Maar deze onderwerpen zijn eigenlijk nu actueler dan ooit, pleit Sam: “Kijk alleen al naar foto’s van meiden die worden doorgestuurd in Telegramgroepen, met namen en adressen erbij. Jongeren die worden benaderd om ‘een pakketje weg te brengen’ of containers leeg te halen in de havens. Je gaat al snel richting criminele en seksuele uitbuiting, wat allebei onder mensenhandel valt.”
En dat gebeurt in alle lagen van de samenleving, weet Sam. “Het is niet dat je in een groep precies de mensen kunt aanwijzen die zich hier schuldig aan maken. Het zijn hele normale mannen. Het kan je vader zijn, je buurman… Een vaste ‘profielschets’ valt er niet van te maken. En tegenwoordig is het voor hen natuurlijk veel makkelijker om mensen te bereiken via sociale media, waar vrijwel iedereen gebruik van maakt. Het maakt ook jóuw kind potentieel kwetsbaar.”
Ze denkt dat het vooral heel belangrijk is om naar elkaar om te kijken, zeker in deze tijden. “We zijn geneigd om in onze eigen bubbel te kruipen en niet zoveel bezig te zijn met wat er om ons heen gebeurt. Kijk, je hoeft de wereld natuurlijk niet te redden in je eentje, maar houd je ogen open. Kijk hoe het nou écht met de mensen om je heen gaat. Als je een onderbuikgevoel hebt, stel vragen. Een beetje op elkaar letten en voor elkaar zorgen, dat zou al heel veel helpen.”
Heb jij seksueel geweld meegemaakt en wil je daarover praten? Centrum Seksueel Geweld biedt professionele hulp en is 24/7 bereikbaar via het telefoonnummer 0800 – 0188. Je kunt ook terecht bij Slachtofferhulp Nederland via 0900-0101.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Sacha (26) ontvluchtte misbruik door ouders: 'Ik werd verhandeld, soms zag ik 10 mannen in 1 weekend'
Ellen Hensbergen is senior redacteur bij LINDA.nl en richt zich voornamelijk op persoonlijke verhalen en maatschappelijk relevante onderwerpen. Ze woont in hartje Amersfoort en bezoekt in haar vrije tijd het liefst een concert (of dertig).
