Op latere leeftijd beseffen dat je niet gelukkig bent met je leven en alles omgooien – daar is een flinke dosis lef voor nodig. In The Great Escape spreken we vrouwen die hun dromen achterna zijn gegaan.
Tot tweemaal toe moest Muriël (54) haar leven op pauze zetten: eerst op haar zestiende, toen haar moeder ongeneeslijk ziek bleek, en vervolgens nog een keer op haar 36e, toen haar vader ook kanker bleek te hebben. “Het leven is geen geplaveide weg, dus volg vooral je hart.”
“Op mijn zestiende dacht ik dat mijn leven nog moest beginnen, tot ik besloot het volledig stil te zetten. Ik zat destijds op een school voor ondernemingsonderwijs; een wens van mijn vader, zelf had ik liever een creatieve opleiding gekozen. En ik woonde op kamers in Tilburg, de reistijd met het openbaar vervoer vanaf mijn ouderlijk huis in Wijchen was simpelweg te lang.
Maar toen werd mijn moeder onverwacht ernstig ziek: ze bleek een melanoom in de meest kwaadaardige vorm te hebben. Artsen gaven haar nog maar enkele maanden te leven. Ineens vroeg ik me af hoe goed ik mijn moeder eigenlijk kende. En of ik niet iets voor haar terug moest doen, zij had immers jarenlang voor mij en mijn een jaar jongere broertje gezorgd. Ze had er zelfs haar baan voor opgezegd.”
'Neem huidkanker serieuzer': Fanny en Renée (32) dragen dezelfde genmutatie als hun overleden vader
“Ik besloot te stoppen met school en terug te gaan naar mijn ouders om voor mijn moeder te zorgen. Mijn vader werkte ontzettend veel en kon dat niet doen. Wilde dat niet doen, ook. Waar sommige partners elkaar heel erg vinden als een van de twee ziek wordt, gebeurde bij mijn ouders het tegenovergestelde. Mijn vader wilde graag praten over haar ziekte, mijn moeder weigerde dat pertinent. Zo dreven ze steeds verder uit elkaar. Ik wilde niet dat mijn moeder naar een verzorgingstehuis ging. Dan zou ze tussen de bejaarden terechtkomen, terwijl ze zelf pas achter in de dertig was.”
“Langer dan een halfjaar zal het niet duren, dacht ik destijds. Dan pak ik mijn leven gewoon weer op. Maar mijn moeder reageerde boven verwachting goed op medicatie en kon daarna ook bestraald worden. En hoewel duidelijk was dat ze niet meer beter zou worden en in de jaren daarna van huidkanker naar borstkanker naar kanker op haar botten ging, bleef ze wel in leven.
Zo raakte ik langzaam in een isolement. Ik verloor mijn vrienden, want was 24/7 met de zorg voor mijn moeder bezig. En allerlei ervaringen die mijn leeftijdsgenoten wel meemaakten, uitgaan, met vrienden hangen, studeren, waren voor mij buiten bereik.
Uiteindelijk heeft mijn moeder nog twaalf jaar geleefd. Maar hoe haar laatste jaren zijn geweest, gun je niemand. Ze was volledig bedlegerig en kon eigenlijk niks meer. Maar palliatieve zorg was destijds nog niet echt een gespreksonderwerp en euthanasie was veel moeilijker dan nu. Mijn moeder wilde dat op een gegeven moment wel, maar voor mijn vader was dat bovendien lang niet bespreekbaar. Pas na jaren, toen hij zag dat het echt niet meer ging, heeft hij daar toch mee ingestemd. Ik was 28 toen mijn moeder overleed. Als ik de keuze nu zou moeten maken, zou ik hetzelfde doen. Maar ik had destijds geen flauw idee waar ik aan begon.”
“Mijn vader vond al vrij snel na mijn moeders overlijden een nieuwe vrouw en trok bij haar in; door mijn moeders lange ziekbed hadden ze ook al jaren eerder afscheid genomen. Ik bleef nog een tijdje anti-kraak in mijn ouderlijk huis wonen en probeerde een plan voor de toekomst te maken. Ik had geen diploma, anders dan de mavo, dus wat moest ik in godsnaam gaan doen?
Uiteindelijk besefte ik dat ik niet eens wist hoe je moest leven en besloot op reis te gaan. Naar Soweto, want ik had veel gelezen over Nelson Mandela en Desmond Tutu en de manier waarop zij naar de maatschappij keken, sprak me erg aan. Dus kocht ik een vliegticket naar Johannesburg en boekte daar twee nachten in een bed & breakfast – langer kon ik niet betalen.
Tijdens een fietstocht met de eigenaar van dat B&B kwam ik in de krottenwijken van Soweto terecht, waar ik een aantal volledig in het wit geklede dames ontmoette. Die bleken van de lokale kerk te zijn, maar dat had ik totaal niet door. Via hen kon ik vrijwel direct in de wijk aan de slag bij een opvang voor jonge kinderen wiens moeders aan het werk waren of die er alleen voor stonden. Ik kreeg kost en inwoning in een kleine nederzetting met golfplaten dak, verder niets, maar ik maakte wel ineens deel uit van een gemeenschap. Dat was nogal een aardverschuiving aangezien ik daarvoor zo in een isolement had gezeten.”
“Er was behoorlijk wat geweld in de wijk en Aids was destijds een niet te stoppen probleem, waardoor er regelmatig jonge mensen overleden. Natuurlijk was dat heftig, maar tegelijk zag ik hoe liefdevol en zorgzaam er met deze patiënten werd omgegaan. Wow, dacht ik, zo kan het dus ook, je hoeft niet eenzaam te sterven zoals mijn moeder is overkomen. Ik leerde daar de betekenis van ‘Sawubona’ kennen — een Zulu-groet die letterlijk betekent: ik zie jou. Het gaat dan niet alleen om kijken, maar om elkaar echt zien, erkennen en helpen. En om anderen te helpen groeien.
Ik ben daar een jaar of vier gebleven en toen teruggekomen naar Nederland, want ik moest toch ooit gaat studeren, vond ik. Dat werd de Hogeschool voor de Kunsten, wat perfect bij me bleek te passen. Ik werd zelfs samen met twee andere meiden tot het talent van de Benelux uitgeroepen. Tijdens mijn studie ontdekte ik dat het in India regelmatig voorkwam dat vrouwen met zoutzuur werden overgoten. Dat was wederom een wereld waar ik meer over wilde weten, ik vond het zo bewonderenswaardig hoe zij hun isolement overleefden. En ik wilde hen graag aan een bron van inkomsten helpen.”
Malanca (53) verliet haar man, verhuisde en zegde haar baan op: 'Niets in mijn leven is meer donker'
“Zo ben ik vervolgens eerst voor een paar maanden in Islamabad, Pakistan, beland en daarna verder gereisd naar het Indiase Ahmedabad – waar ik een jaar of twee ben gebleven. Dat ging allemaal redelijk impulsief, maar ik had een ontzettende drive om dingen mee te maken, juist omdat ik zoveel had gemist. Mijn leeftijdsgenoten waren ondertussen bezig met carrière maken, gezinnen stichten en huizen kopen. Dat benauwde me heel erg.
En toen – ik was 36 jaar oud inmiddels – kreeg ik een telefoontje dat mijn vader erg ziek was. Hij had een melanoom, net als mijn moeder destijds. Weer kreeg ik een enorme aardverschuiving te verduren en weer gebeurde dit op het moment dat ik voor mijn gevoel net aan het leven was. Ook voor hem heb ik gezorgd, maar hij heeft veel korter geleefd met zijn diagnose; amper een jaar of vier. Ik heb daar geen spijt van, we hebben niet altijd de makkelijkste band gehad en in die periode hebben we alles kunnen uitspreken. Je hoeft elkaar niet helemaal te begrijpen, als er maar wederzijdse onvoorwaardelijke liefde is.”
“Na zijn dood begon mijn leven wederom opnieuw, alleen was ik nu begin 40. Ik besloot een onderneming te starten en hoewel mijn vader altijd had gezegd dat ik daar niet geschikt voor was, ging het eigenlijk heel goed. Ik hielp mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en probeerde ze met creatieve activiteiten naar een baan te trainen. Tot ik een paar jaar geleden mijn vriend ontmoette en we besloten samen voor onze echte droom te gaan. Nu maken we kunst op kleding en op muren, geïnspireerd op ‘Sawubona’ en deels werk ik ook nog op een school, met anderstalige kinderen.
Veel mensen zullen zeggen: als je in de 50 bent, ga je dit soort stappen toch niet meer zetten? Zo heeft mijn vriend na een dienstverband van 25 jaar zijn vaste baan opgezegd. Daardoor zijn we van een goed salaris naar nul gegaan en waar we eerder twee auto’s hadden, moeten we nu alles op de fiets doen. Natuurlijk doet dat soms even zeer, maar we hebben hier bewust voor gekozen. Ik heb door de jaren heen geleerd: het leven hoeft geen geplaveide weg te zijn. Iedereen komt hobbels tegen, dus volg vooral je hart. Je kan onderweg altijd nog bijsturen.”
Heb jij ook je hele leven op de schop gegooid en wil je graag geïnterviewd worden voor The Great Escape? Mail dan in het kort je verhaal naar: rianne.meijer@linda.nl.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Toen haar zoon ernstige mentale problemen kreeg, werd Marjolein gezinscoach: 'Kinderen moeten veel te jong presteren'
Rianne Meijer is algemeen eindredacteur bij LINDA. Ze houdt van alles met taal, kijkt graag documentaires over seriemoordenaars of slechte realityseries – huidige obsessie: The real housewives of Salt Lake City – en brengt veel te veel tijd door op Vinted. Maar haar grote liefde is haar tweeling van vijf jaar.
