Dag en nacht klaarstaan, alles regelen, de boel in goede banen leiden en alle ballen hoog houden. In de rubriek Met de mantel der liefde vertellen mantelzorgers hoe het écht is om te doen wat ze doen.
Judith (62) zorgde 24/7 voor haar vader Bouke (79), na het overlijden van haar moeder Lien (76).
Judith woont in Groningen, haar ouders in Noord-Holland, maar de afstand staat hun goede contact niet in de weg. “Regelmatig kwamen ze een weekendje logeren en dan maakten we er altijd een feestje van.”
Het eerste signaal dat het niet goed gaat met de gezondheid van Lien, Judiths moeder, is dat ze zomaar afvalt. “Ze zei: ‘Ik ben kilo’s kwijt zonder wat te doen’, en was er nog blij mee ook. Ik vroeg haar naar de huisarts te gaan, maar zij wilde het er verder niet over hebben. Het bleef knagen in mijn achterhoofd, maar het leven ging ook door.”
Carlijn is de mantelzorger van haar zoon Koen (21): 'Mopperkonten kunnen van hem leren'
Een paar maanden later wil Lien opeens mee op een tripje, terwijl Judith en haar vader jaarlijks samen een week weggaan. “Mijn moeder was kunstenaar en kon zich dan even helemaal op haar kunst richten. Maar uiteindelijk hebben we in september 2013 met z’n drieën een weekje Texel gedaan.” Judith heeft warme herinneringen aan deze trip. “Alles zat mee: een perfecte accommodatie, mooi weer en heel veel gezelligheid. Achteraf denk je dan toch: was dit een soort afscheid?”
Judith met haar ouders tijdens hun verblijf op Texel, september 2013. Tekst gaat verder onder de foto.
Omdat dit tripje zo goed is verlopen, heeft het drietal zin om nog eens te gaan. Ze gaan in maart, maar deze vakantie kan de eerdere trip naar Texel niet overtreffen. “Mijn moeder was de hele tijd heel moe. Het ging niet goed met haar, dat was duidelijk.”
Tot augustus 2014 kwakkelt Lien door. “Ze ging naar het ziekenhuis met allerlei klachten en kreeg daar een doodvonnis. Ik was op werk toen mijn zus belde. Zij is verpleegkundige en was mee naar de afspraak. Van haar kreeg ik te horen dat het kanker was en dat onze moeder in haar laatste weken zat. In één klap was alles anders. Ik heb mijn spullen gepakt en ben meteen naar Noord-Holland vertrokken.”
“Mijn moeder maakte zich zorgen over mijn vader. Hij was al wat vergeetachtig geworden en kon eigenlijk niet meer goed alleen zijn. Ik zei meteen: ‘Ik ga het doen'”, vertelt Judith. De situatie van Lien gaat daarna snel achteruit. “We hebben tien dagen gewaakt, mijn zus en ik om en om. Voor ons was het al heel vervreemdend, maar ook voor onze vader was het een nachtmerrie. Zijn grote liefde overleed, maar af en toe vergat hij dat en werd hij er opnieuw mee geconfronteerd.”
Na het overlijden van haar moeder besluit Judith 24/7 voor haar vader te gaan zorgen. Dit duurt uiteindelijk acht jaar. In die jaren leeft ze twee levens. “Doordeweeks woonde ik bij mijn vader in Noord-Holland en zaterdagmiddag vertrok ik naar mijn eigen huis in Groningen. We deden veel leuke dingen. Naar de film gaan was een van onze favoriete uitjes, maar hij haalde dan net de reclame en viel al voor de film begon in slaap. Als we dan achteraf pizza gingen eten, vertelde ik hem welke film we hadden gezien.”
In 2018 krijgt Bouke een herseninfarct, waardoor hij halfzijdig verlamd raakt. “Wat er ook gebeurde, hij had altijd een goed humeur. Toen ik in het ziekenhuis aankwam, lag hij prinsheerlijk in bed. Ze hadden een kamer voor hem vrijgemaakt, maar wij moesten daar voor hem zorgen. Ik mocht hem geen seconde uit het oog verliezen, want als hij opstond, zou hij vallen. Maar dat onthield hij niet. Dus toen ik een keer even naar het toilet was, ging het mis. Ik trof hem op de grond aan met een bebloed hoofd. Hij bloedde heel erg door de bloedverdunners, het leek wel een slachthuis.”
De periode in het ziekenhuis is intensief. “We werden lid van de ziekenhuisfamilie. Mijn zus en ik verzorgden hem en verschoonden het bed, we aten samen met onze vader, en letten 24/7 op hem. Het was zwaar, maar tegelijkertijd ook gezellig.”
Na drie weken ziekenhuis volgt nog een periode in een revalidatiekliniek. Ook hier wijkt Judith niet van zijn zijde. “Vroeger zei mijn vader altijd: ‘Als ik niet zelf meer naar de wc kan, dan wil ik niet meer.’ Dat moment was nu aangebroken, maar gelukkig vond hij het oké als ik hem hielp. Bij elk toiletbezoek zei hij: ‘Sorry kind!’ Maar je groeit erin en je denkt ook: dit is wel de minste van mijn zorgen.”
Uiteindelijk belandt Bouke, na allerlei omzwervingen, in een zorgcentrum dicht bij zijn eigen huis. “Omdat het personeel daar te veel moest doen in te weinig tijd, was ik daar hele dagen om te helpen. Mijn vader bleef maar zeggen: ‘Wat doe ik hier, ik heb toch een huis?'”
Voor Judith is de maat op een gegeven moment vol en ze besluit haar vader weer naar huis te halen. “Ik was vastberaden en heb hem met heel veel moeite uit het verzorgingshuis gekregen.” Eenmaal thuis bloeit Bouke weer op. “Hij ging ineens pianospelen, terwijl hij dat eerst niet meer wilde vanwege zijn verlamde arm.”
Haar vader is dolgelukkig om weer in zijn eigen omgeving te wonen, maar voor Judith betekent het wel dat ze 24-uurszorg moet leveren. “Eerst sliep ik op zolder, maar op een gegeven moment ben ik naast hem gaan slapen. Hij moest er wel vijf keer per nacht uit en omdat hij valgevaarlijk was, moest ik hem helpen met naar het toilet gaan. Ik deed er alles aan om hem een zo normaal mogelijk leven te laten leiden. Dat ging prima. De dagen waren anders ingevuld dan voorheen, maar binnen de mogelijkheden maakten we plezier en verzonnen we steeds weer nieuwe activiteiten.”
Ria (43) heeft EDS, maar is mantelzorger voor haar gezinsleden en schoonvader: 'Het is een dankbare taak'
De coronapandemie zorgt vanaf 2020 voor chaos en een paar keer is het kantje boord. Toch leeft Bouke nog een mooi leven. In 2022 overlijdt hij. Na jaren van intensieve zorg en samenzijn is dat een grote omschakeling voor Judith. “Eerst moest ik me nog bezighouden met alles afhandelen, het huis verkopen, etc.” Uiteindelijk keerde de rust terug en kon ik terug naar mijn eigen leven. Maar dat was er niet meer.” Doordat Judith sinds 2014 grotendeels in Noord-Holland woonde, was ze stukje bij beetje haar leven in Groningen verloren. “Ik moest alles opnieuw opbouwen: weer werk vinden en sociale contacten opdoen.”
Judith besluit alles wat ze geleerd heeft tijdens de mantelzorg voor haar vader, om te zetten in werk. “Ik werk nu bij een landelijke organisatie die mantelzorgondersteuning biedt, dus wat ik voor mijn vader deed, doe ik nu voor andere mensen. Ik weet wat er als mantelzorger op je afkomt en hoe je het moet aanpakken.” Ook heeft ze alles wat ze heeft meegemaakt opgeschreven in het boek Onvoorwaardelijk. “Er is heel veel gebeurd. Schrijven hielp mij om deze dingen te verwerken en ik hoop dat het voor de lezers een hart onder de riem kan zijn.
Als ze terugkijkt op de afgelopen 10+ jaar, heeft Judith vrede met hoe het is verlopen. “Ik heb heel veel mooie momenten om aan terug te denken. Het is een waardevolle periode geweest. Ondanks dat we veel hebben meegemaakt, was er ook heel veel plezier. Ik ben trots op hoe mijn zus en ik het gedaan hebben met en voor onze ouders. Ik kan wel de conclusie trekken dat je beter kort en gelukkig kunt leven, dan lang en ongelukkig. Dat heb ik van mijn vader, maar ook van mijn moeder geleerd. Ik kijk hoe dan ook met veel liefde en tevredenheid terug.”
Bouke in de tuin die nog door Lien liefdevol werd aangeplant.
Mogen wij ook jouw mantelzorgverhaal opschrijven? Mail dan een korte beschrijving naar lezer@linda.nl met als onderwerp ‘Mantelzorg’ en vermeld je telefoonnummer. Mocht je liever anoniem je verhaal willen doen, dan kan dit uiteraard ook.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Mantelzorger Anja (59) woont samen met haar dochter Chantal (36): 'We zijn grote vriendinnen'
Jujube Zeguers (26) is freelance redacteur voor LINDA.nl en schrijft het liefst over mensen en hun bijzondere verhalen. Ze woont in Delft met haar verloofde en is dol op reizen, lezen en podcasts.
