In Even tot hier vertelt de 15-jarige Isamae dat ze al vier jaar verslaafd is aan nicotine. Ze begon op haar 11e met vapen, is even gestopt maar toen begonnen met roken. Toch voert ze actie tegen de fabrikant.
Uit onderzoek blijkt dat roken onder jongeren steeds populairder wordt.
De studio van Even tot hier is versierd in kerstthema en elk onderwerp zit verborgen in een vakje van de advertkalender. Bij het openen van het volgende vakje is het onderwerp roken. “Roken is terug van weggeweest. Vooral onder jongeren”, zegt Niels van der Laan en Jeroen Woe vraagt zich af hoe het kan. “Het was een tijdje minder, maar sigaretten komen weer terug. Ze zijn weer ‘cool’.” Uit een van de vragen blijkt dat de jongeren op hun 13e beginnen met roken.
Ze laten een filmpje van tabaksfabrikant Philip Morris zien. “Het realiseren van een rookvrije toekomst kunnen wij niet alleen”, stellen ze. “Van wie is dit filmpje?”, vraagt Jeroen zich af. “Van Philip Morris”, zegt Niels bedenkelijk. “Die willen een rookvrije toekomst?”, zegt Jeroen verbaasd. Het filmpje blijkt te gaan over de Iqos sigaret, waarvan de fabrikant beweert dat het minder schadelijk is dan de gangbare sigaret. “Dit is dus complete misleiding”, zegt Jeroen wijzend naar de onderzoeken die gedaan zijn door de fabrikant zelf.
“Ze maken reclame voor een rookvrije toekomst met verslavende en ziekmakende Iqos”, concludeert Niels. Met een postercampagne misleidde Philip Morris klanten en stuurde door AI gemaakte berichten naar de Europese Unie. Er is deze week aangifte gedaan tegen het bedrijf. “We weten inmiddels wat zoiets als vapen qua verslaving met de jeugd kan doen”, zegt Niels. “Dat gebeurt soms al op de basisschool”, vult Jeroen aan.
Marnix Emanuel presenteert songfestivalnummer alsnog bij 'Even tot hier'
Ze praten met Isamae (15), die al op jonge leeftijd verslaafd raakte aan vapen. “Al vier jaar lang”, vertelt ze over haar verslaving. Ze begon toen ze 11 jaar oud was. “Ik zat in groep 8 en zag heel veel ouders het doen. En toen vond ik het heel stoer. Toen ben ik uiteindelijk begonnen.” Isamae merkte na een tijdje dat ze niet meer zonder kon. “Ik werd ’s nachts wakker omdat mijn lichaam zei tegen mij: ik kan niet zonder, je hebt dit nodig.”
Tijdens de les kon ze natuurlijk ook niet vapen. “Dan steek je je hand op en dan vraag ik ‘Mag ik naar het toilet toe?’ en dan neem je toch stiekem hijsjes in de wc.” Via een programma op school stopte Isamae even met vapen, maar dat lukte niet helemaal. “Op een gegeven moment miste ik de nicotine wel heel erg en had ik het toch wel nodig. Dus toen moest ik een oplossing vinden. Daardoor ben ik nu wel weer aan het roken, omdat je lichaam toch nog steeds iets anders wil.”
Niels vraagt Isamae wat reclames zoals voor de Iqos met haar doen. “Voor hen is het lekker geld verdienen, maar als je ziet hoeveel mensen er in het ziekenhuis belanden of lichamelijke klachten krijgen op zo’n jonge leeftijd… Dat wil je gewoon niet. Als je als fabrikant dat ziet, begrijp ik niet waarom je het nog zou verkopen.” Niels vindt het heel moedig dat Isamae haar verhaal wilde vertellen. “Dank je wel, Isamae”, zegt Jeroen en het publiek applaudisseert.
Aan het einde van de uitzending komt Isamae nog terug om posters te plakken met reclame tegen de Iqos. Dit doet ze samen met de mascottes Philip en Morris, zoals hieronder te zien. Ze maken ook een projectie op de fabriek van Philip Morris. “Philip Morris hoopt dat je nooit meer van ze koopt”, staat er nadat Isamae op de rode knop duwt.
‘Even tot hier’ kijk je terug via NPO Start.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Meer jongeren met gezondheidsklachten door vapen
Anouk Jongeneel is freelance redacteur bij LINDA.nl en vier jaar geleden van Amsterdam naar Gent verhuisd. Na een master Mediastudies doet ze hier een master Gender en Diversiteit en heeft ze een tweedehands boekencafé. Ook gaat ze graag naar festivals en concerten.
