'Voor de familie van de vermoorde Lisa (17) staat het leven al bijna een jaar stil. Elke zitting is er één te veel'

Verloren tijd…

Terwijl buiten de thermometer boven de 30 graden aantikt, begeven familieleden van Lisa, vrienden van de familie, haar vriendinnen en de gehele vaderlandse pers zich op woensdag 24 juni voor alweer de vierde pro-formazitting naar de rechtbank in Amsterdam. Ook rechtbanktekenaars Petra Urban en Aloys Oosterwijk hebben hun plek in de zaal ingenomen om Chris Jude vast te leggen. Voor de tijd van het jaar is het logisch dat de zon volop schijnt. Maar het zit me gevoelsmatig niet lekker. Het zou vandaag moeten regenen. Het liefst keihard. Dit, omdat Nederland huilt. Om Lisa.

In zittingszaal A1 genaamd de Amsterdamzaal is het collectieve verdriet voelbaar. Mijn gedachten zijn niet alleen vandaag, maar regelmatig bij Lisa’s ouders, familie en vrienden. Ik vind het dapper dat ze het keer op keer kunnen opbrengen om weer naar de rechtbank te komen. Want hoe vaak je ook zegt dat het een pro-formazitting is, een voorbereidende zitting, een procedurele stap: voor nabestaanden bestaat er niet zoiets als een ‘kleine’ zitting. Elke keer weer naar Amsterdam, weer dezelfde route, dezelfde familiekamer, door dezelfde gangen naar dezelfde zittingszaal. En daar enkele uren in dezelfde ruimte als Chris Jude verblijven. Hij die het doden van de 17-jarige Lisa heeft bekend. Hij die eerder verklaarde zich weinig van het misdrijf te herinneren, maar later vertelde dat stemmen hem opdrachten hadden gegeven.

Deze woensdag draagt Chris Jude een zwart T-shirt en een slobberige grijze joggingbroek. In de wandelgangen hoor ik journalisten met elkaar praten. Ze vinden dat zijn jongensachtige uiterlijk moeilijk valt te rijmen met de schokkende feiten die hij heeft bekend. Ik zie geen jongensachtig uiterlijk, maar een flink uit de kluiten gewassen kerel die met een lege blik voor zich uit staart.

'Elke paar maanden moeten de ouders van de vermoorde Lisa (17) achter iemand zitten die hun leven heeft verwoest'Lees ook

Onbeantwoorde vragen

Aan het begin van de zitting komt er nieuws over zijn verblijf in het Pieter Baan Centrum. Dat is afgerond. Normaal duurt zo’n observatie ongeveer zeven weken. Bij hem werden dat er veertien. De taalbarrière zal daarbij een rol hebben gespeeld. Maar ook de ingewikkelde vraag waar deze zaak uiteindelijk om draait: wat speelde zich af in zijn hoofd?

Jude verklaarde eerder dat stemmen hem opdrachten gaven. Dat hij dacht dat hij daardoor in de hemel zou komen. Was er sprake van een ernstige psychische stoornis? En als dat zo is, wat betekent dat dan voor zijn verantwoordelijkheid? Het rapport van het Pieter Baan Centrum wordt in september verwacht. Maar de inhoud zullen we waarschijnlijk pas horen tijdens de inhoudelijke behandeling, begin 2027. Veel vragen blijven voorlopig nog onbeantwoord.

Gruwelijke misdrijven

Het gaat deze keer urenlang over het inzien van politiesystemen. Over privacy. Over wie wanneer in welk systeem heeft gekeken. Eerder ontstond hier ophef over, omdat ongeveer 1700 politiemedewerkers informatie over de zaak zouden hebben geraadpleegd. De verdediging wilde precies weten wie dat waren en of dat allemaal terecht gebeurde. Dat mag. Iedere verdachte heeft recht op een zorgvuldige behandeling van zijn zaak. Ook Chris Jude. Maar bij zijn strafzaak voelt het misplaatst.

Waar hebben we het over? Hier zit een man die heeft bekend verantwoordelijk te zijn voor meerdere gruwelijke misdrijven. Enkele meters achter hem zit een gebroken familie die elke keer moed weet te verzamelen om hiernaartoe te komen. Voor Lisa, voor gerechtigheid. En nu gaat het over digitale logbestanden. Over gebruikersrechten. Over zijn privacy.

'Finn P. komt over als een charmante student, maar 5 vrouwen beschuldigen hem van verkrachting: 'Hij leek wel een beest''Lees ook

Verloren tijd

Chris Jude. Een man van wie zelfs zijn identiteit lange tijd vragen opriep. Maar hoe hij ook echt heet, of zijn privacy is geschonden, of hij wel of niet stemmen heeft gehoord: uiteindelijk maakt het voor Lisa niets meer uit. Wat er is gebeurd, is niet terug te draaien. Het had nooit mogen gebeuren. En elke keer opnieuw met hem in dezelfde ruimte zitten, voelt als verloren kostbare tijd.

Tijdens de zitting noemt het Openbaar Ministerie het verzoek van de verdediging zelfs een ‘fishing expedition’: een zoektocht naar mogelijke fouten zonder concrete aanwijzingen dat die er zijn. Uiteindelijk krijgt het Openbaar Ministerie van de rechtbank te horen dat er geen aanvullende vragen meer hoeven te worden beantwoord. Volgens het OM hadden slechts geautoriseerde medewerkers toegang tot de gevoelige onderzoeksdossiers en is niet gebleken dat de privacy van de verdachte in het geding is geweest.

Onmenselijk

Wendy van Egmond, advocaat van Lisa’s familie en ook raadsvrouw van een van de andere slachtoffers, noemt de discussie zelfs “tergend” en “onmenselijk” voor de nabestaanden. Haar woorden verwoorden wat veel aanwezigen voelen. Niet omdat privacy er niet toe doet. Maar omdat de afstand tussen de juridische werkelijkheid en de werkelijkheid van de nabestaanden zo immens groot voelt.

Na afloop vraag ik de persofficier nog iets waar ik al langer nieuwsgierig naar ben: of er aanwijzingen zijn dat Chris Jude eerder soortgelijke delicten heeft gepleegd in andere landen. Voordat hij in Nederland aankwam, verbleef hij onder meer in Italië, Duitsland en Frankrijk. Voor zover bekend zijn daar geen aanwijzingen voor. Wel is zijn identiteit uitgebreid onderzocht. Er is echter geen afzonderlijk onderzoek gedaan naar eventuele eerdere strafbare feiten in het buitenland. Volgens de persofficier zouden zulke feiten, als die bekend waren geweest bij de autoriteiten, waarschijnlijk tijdens het identiteitsonderzoek naar voren zijn gekomen.

'De slachtoffers van serie-aanrander Nabil I. hebben levenslange angst en herbelevingen'Lees ook

Onnodige smet

Deze vierde inleidende zitting moet enorm frustrerend zijn geweest voor Lisa’s familie en vrienden. De verzoeken vanuit de verdediging (Chris Jude zijn advocaten) om nader onderzoek zijn weliswaar afgewezen. Maar de verdediging heeft nog niet laten weten of ze de privacy-kwestie vanaf nu laten rusten. In principe kunnen ze tijdens de inhoudelijke behandeling opnieuw verweer voeren over privacyschending van hun cliënt. Dat betekent overigens niet dat het onderzoek opnieuw moet worden gedaan. Het voelt voor veel aanwezigen als een onnodige smet. Voor Lisa’s familie staat het leven al bijna een jaar stil. En elke inleidende zitting is er eigenlijk één te veel.

Tot slot vraagt de voorzitter of Chris Jude of nog iets wil zeggen. Heel even denk ik: dit is het moment. Het moment waarop hij kan laten zien dat er achter die lege blik nog iets van menselijkheid schuilt. Dat hij iets zegt over Lisa. Over haar familie. Over verantwoordelijkheid. Maar het blijft stil.

Na afloop wordt hij teruggebracht naar de gevangenis in Vught. Buiten is het inmiddels nog warmer geworden. De zon schijnt onverminderd door. Ik blijf erbij: op dagen waar we bij elkaar komen voor gerechtigheid voor Lisa hoort het te regenen.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

'Waar veel ouders het zouden uitschreeuwen van woede, bleven zij stil. Rechtop. Waardig. Lisa-waardig'Lees ook