Er zijn momenten in een rechtszaal die je niet snel vergeet, aldus Monika van der Marel in haar columns. Ze schrijft tweewekelijks voor LINDA. over strafzaken, onverwachte wendingen en alles wat je tegenkomt wanneer je dagelijks laveert tussen onderwereld en rechtszaal.
Deze week: drie vrouwen van 26, 31 en 41 jaar die via datingsites tientallen mannen zouden hebben opgelicht en voor tonnen hebben witgewassen.
Dat vrouwen online worden opgelicht, daar kijken we al lang niet meer van op. Het gaat vaak volgens hetzelfde script: een charmante weduwnaar of oorlogsveteraan zoekt contact met je. Hij is knap, attent en zegt precies wat je wil horen. Er ontstaat al snel een klik en het contact wordt intenser. En ergens denk je misschien nog: dit is te mooi om waar te zijn. Maar hé, wie wil er nou geen aandacht van een droomman? Tot het moment waarop de online Casanova, die er in werkelijkheid heel anders uitziet dan zijn foto’s, met een ontzettend zielig verhaal komt. Er zijn issues. En die moeten dringend worden opgelost. Of je even honderd euro kunt overmaken. Veel vrouwen prikken er direct doorheen. Maar sommigen raken duizenden euro’s kwijt.
En dan is er vaak nog maar één man die kan helpen om de online charlatan in het buitenland op te sporen: Kees van der Spek. Het nieuwe seizoen van Kees van der Spek Ontmaskert is trouwens gestart en ik kan je vertellen dat het weer smullen is en raakvlakken heeft met deze column. In een van de afleveringen wordt een Nederlandse man opgelicht door een vrouw voor wie hij zelfs naar de Filipijnen afreist. Maar wie denkt dat dit soort praktijken zich vooral in verre oorden afspelen, heeft het mis. Ook dichter bij huis wordt het spel geraffineerd gespeeld.
'Hij dwong haar tot seks met familieleden, buurmannen en onbekenden die hij voor haar uitzocht'
Zo raakte ik onlangs met crime collega Marit aan de praat over een online oplichtingsbende die zou bestaan uit drie vrouwen van 26, 31 en 41 jaar én de partner van één van hen. Via datingsites als Lexa en Badoo zouden ze meer dan dertig mannen hebben opgelicht. Opbrengst: zo’n zeven ton. Hier wilde ik dus echt alles, maar dan ook alles over weten.
Uit het dossier – dat luistert naar de naam NEXUS – komt een patroon naar voren dat bijna saai wordt in zijn voorspelbaarheid: dezelfde telefoonnummers, dezelfde locaties, dezelfde bankrekeningen. En altijd dezelfde modus operandi. De slachtoffers, mannen tussen de 54 en 77, leren online op een datingsite hun droomvrouw kennen. Ze heet Bella. Of Clarissa. Of Sandra. Soms Valencia, en dan weer Kim of Salina. Ze ziet er goed uit en het klikt direct. Ze houden van dezelfde dingen. Het voelt alsof ze haar al jaren kennen.
Maar dan komen, bijna onvermijdelijk, opeens de problemen. Huurachterstanden. Een wankelende kapperszaak. Dreigende exen. Intimiderende huisbazen. Soms zelfs verhalen over ontvoeringen door loverboys naar Duitsland. En dus is er maar één oplossing: er is geld nodig. Snel. De mannen helpen. Geen woorden, maar daden! Want na al die problemen ligt er iets moois in het verschiet. Een echte ontmoeting. Misschien wel serieuze liefde. Het geld? Dat komt later wel terug. Nog even volhouden. Maar de rode draad blijft dezelfde: er is altijd weer een nieuw probleem én dus een nieuwe vraag om geld. In totaal zou er voor tonnen zijn witgewassen.
Sommige slachtoffers ontmoeten de vrouwen ook in het echt. En dat zijn geen simpele wandelingen in een park. Nee, als er wordt afgesproken, gaan ze uit eten, verlangen ze cadeaus zoals de nieuwste telefoons, gouden sieraden, designer tassen en exclusieve parfums. “Liefje, als je echt om me geeft …” En natuurlijk wordt er weer betaald.
De partner van de 31-jarige verdachte zit momenteel gedetineerd in België. De twee andere vrouwen – de medeverdachten van 26 en 41 jaar – zaten eerder ook vast, maar mogen sinds 27 januari het proces onder voorwaarden van de reclassering vanuit huis volgen. De derde verdachte is moeder van zes kinderen. Zij verblijft al honderd dagen in detentie. En dat valt haar zwaar, horen we in de rechtbank. Ze oogt gebroken. Vertelt dat ze haar kinderen ontzettend mist. Dat haar oudste veertien is, de jongste drie. Dat haar moeder van 67 nu voor hen zorgt. En dat ze haar huurhuis dreigt te verliezen, omdat ze er momenteel zelf niet woont.
'Op slechts een paar meter zat de man die ervan verdacht wordt hun dochter, hun zus, hun geliefde te hebben gedood'
Als ze – wanneer de inleidende zitting bijna ten einde komt, op eigen verzoek het laatste woord krijgt, breekt haar stem. Ze zegt dat ze niemand heeft opgelicht. Dat ze alleen om hulp heeft gevraagd. Dat ze het geld wil terugbetalen, al moet ze zich kapot werken. “Ik heb niemand gedwongen of een mes onder zijn keel gedaan. Het klopt dat ik op datingsites stond. En ja, ik heb altijd gezegd dat ik schulden heb en ik heb om hulp gevraagd.”
En dan vertelt ze over haar kinderen. Over haar zoon die huilt. Over haar dochters die vragen wanneer ze thuiskomt. Over haar jongste, die denkt dat mama gewoon aan het werk is. “Maar mama, moet je nog lang werken?” De aanwezigen in de zittingszaal luisteren aandachtig. Snikkend vervolgt ze haar verhaal: “Mijn dochtertje denkt dat ik aan het werk ben op de plek waar ik nu verblijf. Met tranen in mijn ogen en met verschrikkelijke pijn in mijn hart antwoord ik: ‘ik weet het niet, liefje’, waarop zij zegt: ‘Maar mama, als je klaar bent met werken, wil je me dan nooit meer alleen laten?’
Het gemis van haar kinderen is oprecht. Geen twijfel mogelijk, hier zit een gebroken vrouw. Haar verdriet is voelbaar. Ze sluit af met de woorden dat haar hart is gebroken. Dat ze haar kinderen wil helpen om de lach op hun gezicht terug te krijgen. Om vervolgens huilend te smeken: “Alsjeblieft, laat me teruggaan naar mijn kinderen. Ik smeek jullie en ik beloof dat ik alle voorwaarden zal respecteren en volhouden. Nogmaals, alsjeblieft, breng me terug naar mijn kinderen. Laat me ze gelukkig maken.”
De rechtbank besluit dat ze de gevangenis (morgen) mag verlaten vanwege haar persoonlijke situatie. Het dreigende verlies van haar huurwoning en de zorg voor zes jonge kinderen. Ondanks ernstige verdenkingen en een mogelijk recidiverisico weegt dit zwaarder; daarbij heeft ze geen strafblad.
Aan de schorsing zijn voorwaarden verbonden, zoals meldplicht, begeleiding, inzage in financiën en een contactverbod met medeverdachten. Het dossier is vrijwel compleet; alleen haar partner, die vastzit in België, moet nog worden gehoord. Terwijl de moeder opgelucht ademhaalt omdat ze haar kinderen snel weer zal zien, betrap ik mezelf op de volgende gedachte. Doordat ze gevangen zat, zag ze haar kinderen niet. En dat brak haar hart. Zou ze door dit alles ook beseffen hoe ze haar slachtoffers heeft gebroken?
Het zijn geen kinderen, maar net als zij, mensen die verlangen naar liefde en geborgenheid. Misschien begrijpt ze nu wat ze anderen heeft afgenomen. Want het gaat hier niet alleen om (geleend) geld, maar ook om het vertrouwen in een ander. En het geloof in de liefde … De zaak wordt deze zomer voortgezet.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Het meeste geweld gebeurt achter voordeuren. In woonwijken die er precies zo uitzien als de onze'
Monika van der Marel werkt als crimeredacteur en verslaggever bij RTL Boulevard. Ze volgt spraakmakende rechtszaken op de voet, houdt feilloos in de gaten welke criminele kopstukken onder de radar verdwijnen en pluist bizarre tips uit tot de laatste draad.
Daarnaast is ze moeder van een zoon die zijn eigen plek in de mediawereld heeft veroverd, en vindt ze haar rust tijdens lange wandelingen met haar labradoodle. Voor LINDA. schrijft Monika over strafzaken, de onverwachte wendingen en alles wat je tegenkomt wanneer je dagelijks laveert tussen onderwereld en rechtszaal.
