'Veel kinderloze vrouwen hebben geen kinderen omdat 'het leven nu eenmaal zo liep''

Geen kinderen

Het lijkt zo simpel als je geen kinderen hebt: óf je wilde het niet, óf het lukte niet. En toen viel een vriendin van mij precies tussen het wal en schip van deze kinderkwestie. Na verschillende situationships en vele (meestal fijne) single jaren, heeft ze nu bijna twee jaar een relatie met een man waar ze vreselijk gelukkig mee is. Maar inderdaad, er is een maar. Hij heeft twee tieners en wil geen kinderen meer.

Mijn vriendin had nooit een vurige kinderwens. Maar in haar toekomstbeeld was altijd een kindje van haarzelf aanwezig, ook al bleef het verdere plaatje wazig. Toch heeft ze onlangs de knoop doorgehakt, ze blijft liever samen met hem dan dat ze single moeder wordt. Nu de veertig nadert, dringt het ineens tot haar door. Ze zal geen kinderen krijgen, gewoon omdat haar leven zo liep.

Moedergevoelens

Schrijver Liesbeth Smit schat in dat 80 procent van de kinderloze vrouwen geen kinderen heeft omdat het leven nu eenmaal zo liep. In Echte vrouwen krijgen een kind schrijft ze: ‘Er zijn maar liefst zo’n 300 verschillende redenen voor het niet krijgen van kinderen. Variërend van het niet kunnen betalen tot (nog) geen goede woning hebben. Van een ongelukkige jeugd tot chronisch ziek zijn en/of de angst om bepaald DNA door te geven. Van een partner die de relatie verbrak tijdens een ivf-traject, tot gewoon geen moedergevoelens hebben en daar soms zelf ook best verbaasd over zijn.

En dat verhaal wordt nog maar zelden verteld, en al helemaal niet in Nederland. Terwijl: het bestaat, geen kinderen hebben omdat ‘het zo ging’. Ik ben daar zelf een voorbeeld van. En ik weet inmiddels ook dat ik daar absoluut niet de enige in ben. Over die 80 procent horen we zelden iets. En die stilte, weet ik, dient niemand.’

'Als je keuze afwijkt van de heersende norm moet je je vaak verantwoorden, en vrouwen veel meer dan mannen'Lees ook

Maatschappelijke omstandigheden

Wanneer ik deze cijfers voorleg aan Simone Sinjorgo, directeur van Freya, de vereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen, hoor ik twijfel. “Ik kan beamen dat er een grote groep mensen is waarbij het leven een loop neemt en ze als gevolg daarvan kinderloos blijven, maar 80 procent lijkt me erg veel. Wat wij vooral zien, is een stijging van de leeftijd waarop een vrouw moeder wordt. Niet verrassend, want we krijgen als jonge vrouwen allemaal te horen dat we eerst moeten studeren, een goede baan vinden en een huis zoeken.

Dat laatste is tegenwoordig een behoorlijk opgave. Als jouw maatschappelijke omstandigheden niet optimaal zijn, dan kan een kinderwens nog zo vooraan staan, maar dan is het behoorlijk ingewikkeld om bewust met kinderen krijgen bezig te zijn. Daarnaast denk je als je jong bent al snel ‘ik heb nog tijd genoeg’. Dat herken ik wel, zelf was ik als jonge vrouw ook niet zo bezig met mijn vruchtbaarheid. Maar vanaf je 35e neemt de kans op zwangerschap bij vrouwen schrikbarend af. ”

'Soms is het willen van een kind eerder een kwestie van timing dan van twijfel'Lees ook

Rouwen

Ik vertel Sinjorgo over de situatie van mijn vriendin, die zielsgelukkig is met haar partner, maar nu ook rouwt over haar niet ingevulde kinderwens. “Het is heel normaal dat zij rouwt en gevoelens van boosheid of afgunst ervaart. Ze is zeker niet de enige die in een nieuwe relatie stapt waar plots een (latente) kinderwens wordt aangewakkerd door het letterlijk ervaren van de kinderen van hun nieuwe partner. Het kan heel oneerlijk voelen als de liefde in je leven geen kinderen meer wil, een gevoel van onmacht van ‘waarom gun je het mij dan niet?’. Hierover praten, huilen en boos zijn maakt onderdeel van het rouwproces. Daarin heb je jouw plek te vinden binnen je relatie en gezinssituatie”, zegt Sinjorgo.

Hoe doe je dat als je bijna op dagelijkse basis je partner de ouderrol ziet vervullen en jij je dan soms de pluspersoon voelt? “Blijf niet alleen in je hoofd hiermee tobben, zoek een luisterend oor. Of dat nu een professional is, een lotgenotengroep of een goede vriend die je gewoon aanhoort zonder oordeel. En besef dat zodra een kinderwens om de hoek komt kijken, je jezelf heel makkelijk kunt verdrinken in steeds weer achteromkijken. In rouw en pijn zijn mensen geneigd om te denken: als ik nou dit of dat had gedaan, dan had ik nu wél kinderen gehad.

Maar dat weet je niet. Je hoofd weet echt wel dat kinderen krijgen nooit gegarandeerd is. Maar je lichaam verlangt naar een kind. Dit proces is heel normaal en compleet begrijpelijk. Onthoud dat alle eerdere keuzes die je in je leven hebt gemaakt ook positieve dingen hebben opgeleverd. En: hoe eenzaam die pijn ook kan voelen, je bent nooit alleen. Praat erover, jouw verhaal doet er ook toe.”

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

'Moeders verwachten een soort oergevoel zodra hun kind is geboren, maar wat als dat niet komt?'Lees ook