'Als je keuze afwijkt van de heersende norm moet je je vaak verantwoorden, en vrouwen veel meer dan mannen'

Geen kinderen willen

Mijn man en ik zijn zo’n typisch kindvrij stel dat op dinsdagochtend opgelucht voorbij de schoolpoort fietst en op zondag ongestoord in bed blijft tot de drang naar een croissantje te groot wordt. Het onderwerp kinderen is uitgebreid besproken, onze opties en behoeftes zijn zorgvuldig overwogen en vervolgens hebben we medische stappen genomen om zeker te zijn dat we het leven kunnen blijven leiden dat het best bij ons past.

Daarin zijn we niet uniek. Uit onderzoek van de Tilburg University over de beweegredenen van Nederlanders om geen kinderen te krijgen, blijkt dat bij mannen én vrouwen het verlangen naar vrijheid en flexibiliteit de doorslaggevende reden is om geen kinderen te willen. Qua motivatie is er dus geen verschil tussen genders.

'Totdat de eerste vriendin moeder werd, had ik geen idee hoever onze wereldbeelden zouden verschuiven'Lees ook

Ongelijke verantwoording

Bovendien zijn mannen in de meerderheid. In Nederland heeft een op de vier mannen geen kinderen, tegenover een op de vijf vrouwen. Maar hoewel mijn man en ik allebei even graag géén kinderen willen en we blij zijn met ons leven is er een groot verschil: hij hoeft zich niet te verantwoorden. Ik wel.

De vraag: heb je kinderen? krijg ik wekelijks op me afgevuurd. Als hij die vraag al krijgt en nee antwoordt, schakelt zijn gesprekspartner zonder morren over op een ander onderwerp. Niemand die hem vraagt waarom hij dan geen kinderen wil, beweert dat het nog wel komt, of dwars tegen hem in gaat en begint over hoeveel je ervoor terugkrijgt. Of dat hij zo’n leuke vader zou zijn als hij wel kinderen zou krijgen.

'Moeders verwachten een soort oergevoel zodra hun kind is geboren, maar wat als dat niet komt?'Lees ook

Biologie en maatschappelijke druk

Vrouwen krijgen drie keer vaker dan mannen de vraag of ze kinderen hebben; twee derde van de vrouwen heeft het gevoel dat kinderen krijgen iets is dat van hen wordt verwacht, tegenover een derde van de mannen.

Hoe komt dat? Een deel daarvan is denk ik biologie. Vanaf onze tienerjaren worden we elke maand geconfronteerd met onze vruchtbaarheid. Het is aan ons om te zorgen voor degelijke anticonceptie, want tienermoeder? Brrrr, nee. Maar je mag ook niet te lang wachten, want dan worden je eitjes slecht en is het sowieso je eigen schuld. Stijgt het aantal abortussen in ons land? Dan moeten vooral vrouwen beter worden voorgelicht, en moet de bedenktijd weer worden ingevoerd. Alsof dat niet is wat vrouwen de hele dag door doen, denken aan en over alles wat we moeten doen en niet mogen vergeten. Dat er een man voor nodig is om een eicel te bevruchten, lijkt vreemd genoeg nooit deel uit te maken van die discussies.

Traditionele verwachtingen

Het grootste deel heeft dus niks te maken met biologie, maar sociale normen. Het is de reden dat het ene peutertje een babypop krijgt en de ander een raceauto. Waarom we tegen jonge meiden ‘wacht maar’ zeggen als ze twijfelen over kinderen, en we ons stilhouden richting jongens.

Dat herkent Peter Bos, hoogleraar Biologische aspecten van Zorgrelaties: “Het idee dat een vrouw een kind op de wereld wil zetten is een cultureel concept. We weten niet hoe men daar in de oudheid tegenaan keek, dus het is moeilijk te zeggen of die sociale norm er voor vrouwen altijd is geweest. Wat we wel weten is dat het idee van de man als de kostwinner slechts iets is van de laatste paar honderd jaar. Het beeld van de man als jager en de vrouw die achterblijft in de hut, klopt niet. Maar er zijn wel generaties opgegroeid met dat idee.”

'Zwijgen is geen optie, maar wánneer vertel je je date dat je (g)een kinderwens hebt?'Lees ook

Wegcijferen als moeder

Waarom vinden we het nu nog altijd lastig te accepteren als vrouwen twijfelen of geen kinderen willen? “Als je keuze afwijkt van de heersende norm moet je je vaak verantwoorden. En vrouwen veel meer dan mannen. Onze samenleving beloont traditioneel gedrag en dat is de vrouw die zichzelf wegcijfert als moeder. Daardoor worden vrouwen die keuzes voor zichzelf maken veel minder beloond dan mannen. De winst is dat we het steeds meer over de keuze hebben, dat er artikelen over worden geschreven en dat er onderzoek naar wordt gedaan. Door die kennis in de samenleving te brengen met eerlijke informatie, kunnen we meer ruimte creëren voor verschillende levensstijlen”, zegt Bos.

Dat betekent dat dit stuk ook een korrel toevoegt aan de zandbak die vrouw-zijn is. Voordat die korrels samen een hoopje vormen hebben we geduld nodig, vrees ik. Dus in de tussentijd doe ik alsof ik de vraag ‘heb je kinderen?’ gewoon niet hoor.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

'Niet voor altijd en niet per se in negatieve zin, maar kinderen veranderen vriendschappen'Lees ook