Dat vrouwen nog altijd niet veilig zijn, werd vorige zomer opnieuw pijnlijk duidelijk door een reeks vrouwenmoorden. Het leidde tot een collectieve wake-upcall in Nederland, waarna de politiek beterschap beloofde. Maar een jaar later dringt de vraag zich op: is er daadwerkelijk iets veranderd aan de veiligheid van vrouwen?
Dat onderzocht LINDA.meiden samen met het RTL Nieuwspanel.
Het is precies een jaar geleden dat Nederland opgeschrikt werd door de afschuwelijke moord op Lisa, een zeventienjarig meisje uit Abcoude, dat na een avondje uit met vrienden niet mocht thuiskomen. In plaats daarvan werd ze onderweg naar huis van haar fiets getrokken en op een donkere weg om het leven gebracht.
Eerder die week werd in Zeist een hardlopende vrouw slachtoffer van ernstig seksueel geweld. Het gebeurde op klaarlichte dag. En dan hebben we het nog niet eens over de schrikbarende cijfers van femicide in ons land. De 24-jarige Bouchra en 34-jarige Shanesca werden vorig jaar augustus in dezelfde week vermoord door hun ex-partner. De feiten lieten nogmaals zien dat vrouwen niet veilig zijn.
De collectieve woede en bewustwording die erop volgden, leidde tot tal van plannen. Zo ontstond #WijEisenDeNachtOp, een initiatief dat ruim 500.000 euro ophaalde. Een deel daarvan ging naar nabestaanden. De rest werd verdeeld onder WOMEN Inc., Expertisecentrum Seksualiteit Rutgers en Slachtofferhulp – om bij te dragen aan beleidsverandering, preventie en ondersteuning van slachtoffers.
Ook LINDA., LINDA.meiden en WOMEN Inc. kwamen in actie. In september startten we de petitie Stop Geweld tegen Vrouwen. Met ruim 33.000 handtekeningen riepen we de politiek op om met een nationaal actieplan te komen. Maar wat is er precies van deze plannen terechtgekomen? En voelen (jonge) vrouwen zich – een jaar na dato – überhaupt veiliger?
Op dit platform delen vrouwen hun verhalen over onveilige situaties: 'Het gebeurt op werk, op straat, het is overal'
LINDA.meiden deed samen met het RTL Nieuwspanel onderzoek naar hoe het, een jaar na de moord op Lisa, gesteld is met de vrouwenveiligheid. Ruim 17.500 deelnemers vulden de enquête tussen 5 en 7 augustus in, waaronder 8.452 vrouwen.
De uitkomst van het onderzoek laat duidelijk zien dat vrouwen zich nog altijd niet overal veilig voelen. Zo vermijdt maar liefst 88 procent van de vrouwen regelmatig bepaalde plekken in het donker, omdat ze zich daar onveilig voelen.
De plekken die het vaakst worden vermeden, zijn parken en bossen (73 procent), onverlichte wegen (66 procent), wegen waar nauwelijks andere fietsers of voetgangers zijn (64 procent) en tunnels (62 procent). De moord op Lisa heeft bovendien invloed op het veiligheidsgevoel: de helft van de vrouwen zegt sindsdien vaker na te denken over hun persoonlijke veiligheid.
'Voor de familie van de vermoorde Lisa (17) staat het leven al bijna een jaar stil. Elke zitting is er één te veel'
De angst van vrouwen blijkt dan ook volledig terecht. Zo blijkt dat een kwart (23 procent) van de jonge vrouwen het afgelopen jaar zelf een onveilige situatie heeft meegemaakt. Onder alle vrouwen is dat ook nog één op de zes. Vrouwen noemen dat ze achtervolgd worden, aangestaard, aangesproken met seksuele verzoeken of bedoelingen en zelfs betast of in elkaar geslagen.
En ondanks dat er vorig jaar veel aandacht was voor het onderwerp, heeft driekwart van de vrouwen (75 procent) het gevoel dat vrouwenveiligheid een jaar later alweer op de achtergrond is geraakt. Ruim twee derde (74 procent) van alle vrouwen vindt bovendien dat de landelijke politiek te weinig aandacht aan het onderwerp besteedt.
Ook lokaal zien vrouwen weinig actie. Zo vindt 56 procent dat gemeenten te weinig aandacht geven aan ‘vrouwenveiligheid op straat’. Alleen weet een nog groter percentage (59 procent) niet goed wat hun gemeente wel of niet heeft gedaan.
Man achtervolgt Valerie (35) in het bos en betast zichzelf, zij filmt en deelt de confrontatie: 'Ik laat me niet tegenhouden'
Ook delen de vrouwen welke aanpassingen er gedaan moeten worden, zodat ze zich veiliger voelen. De belangrijkste aanpassing? Harder optreden tegen straatintimidatie en meer toezicht en handhaving op straat (39 procent). Ook vinden vrouwen dat betere straatverlichting (28 procent) moet komen.
In de aanvullende reacties van vrouwen klinkt een duidelijke oproep door: richt de aandacht niet alleen op wat vrouwen anders zouden moeten doen, maar vooral op de opvoeding van jongens en mannen. Zo schrijft een van de respondenten: “Jongens zouden meer opgevoed moeten worden met respect voor vrouwen. Het ligt niet aan de vrouwen of de inrichting van de omgeving. Het ligt aan mannen die zich niet kunnen gedragen.”
Ook het onderwijs wordt daarbij nadrukkelijk genoemd. Vrouwen pleiten ervoor om al op jonge leeftijd aandacht te besteden aan respect, grenzen en veiligheid: “Vrouwenveiligheid meenemen in de educatie op school.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
