De iconische Dolly Parton is op 80-jarige leeftijd overleden. Haar familie maakte haar overlijden dinsdagavond bekend. Een groot verlies. Niet alleen voor de muziekwereld: Dolly was bij leven al een icoon en laat nu een indrukwekkende nalatenschap achter.
In 2024 brachten we in LINDA.242 een ode aan Dolly Parton. Ter nagedachtenis aan de countryzangeres delen we dit verhaal opnieuw.
Door de jaren heen wist Dolly Parton maar liefst 54 Grammy-nominaties binnen te slepen (ze won er elf). Voor haar werk als actrice en schrijfster is ze twee keer genomineerd voor een Oscar en één keer voor een Tony Award. Haar bedrijf Dollywood heeft duizenden mensen in dienst, er is een eigen pretpark, ze componeerde en schreef door de jaren heen een indrukwekkende vijfduizend liedjes bij elkaar en heeft een geschat vermogen van 650 miljoen dollar. Niet slecht voor een meisje dat ooit begon met optreden vanaf de veranda van haar huis, met een leeg blikje op een stok bij wijze van microfoon. Haar publiek destijds: Dolly’s broers en zussen, plus een zwik boerderijdieren.
Het gezin Parton bewoonde in de jaren vijftig een tweekamerboerderij in de Great Smoky Mountains, gelegen in het oosten van de Amerikaanse staat Tennessee, en probeerde de touwtjes aan elkaar te knopen door maïs en tabak te verbouwen. Vader Robert Lee trouwde als puber met de even jonge Avie Lee, waarna het echtpaar in rap tempo twaalf kinderen – zes jongens en zes meisjes – op de wereld zette.
Hoewel er altijd voldoende eten was, leefden de Partons verder in behoorlijke armoede. Zo deelde Dolly, kind vier in de rij, een bed met drie jongere broers en zussen. Geregeld plastte er ’s nachts eentje in bed, zo vertelde ze jaren later in een interview. ‘Dat was ’s winters de enige warmte die we kregen. Het was zo koud dat het bijna fijn was om ondergeplast te worden.’ Voor een dokter had het gezin ook geen geld, dus toen Dolly bij een ongeluk bijna drie tenen kwijtraakte, hielden haar vader en broers haar tegen de grond, terwijl haar moeder de boel met haar naaisetje weer aan elkaar zette.
Toch had Dolly vooral heel goede herinneringen aan haar jeugd, zoals ze zelf beschreef in een van haar grootste hits, Coat of many colors: ‘Now I know we had no money, but I was rich as I could be. In my coat of many colors that my momma made for me.’ Die rijkdom vond de familie in de muziek en bij God: de Partons waren fanatieke kerkgangers. Moeder Avie Lee zong graag gospelnummers en speelde enkele instrumenten.
Zelf leerde Dolly gitaar spelen van een oom, die haar vervolgens meesleepte naar allerlei regionale talentenjachten om haar kunsten te laten horen. En met succes, want ze was pas tien toen ze voor het eerst zingend op de lokale televisie verscheen. Tegen die tijd droomde Dolly allang van grotere successen. Haar hoofddoel destijds: optreden bij de Grand Ole Opry, een wekelijks tv- en radioprogramma dat live vanuit Nashville werd uitgezonden en waar het hele gezin groot fan van was. ‘Elke zaterdag kropen we met z’n allen bij elkaar voor onze oude radio op batterijen om te luisteren.’
Van Taylor Swift tot Waylon, sterren rouwen om Dolly Parton: 'Er zal nooit meer iemand zoals jij zijn'
Amper drie jaar later flikte ze het: countrylegende Johnny Cash kondigde de dertienjarige Dolly aan. Haar optreden was zo’n hit, dat ze tot drie keer toe werd teruggeroepen voor een toegift. Daarmee was haar toekomst wel zo’n beetje bepaald en in 1964, een dag nadat ze eindexamen deed, stapte Dolly – krap achttien jaar oud – in de bus naar Nashville, haar dromen achterna. Het duurde even voor de zangeres voet aan de grond kreeg in de bakermat van de countrymuziek. Platenbonzen zagen haar als een zoveelste knap zangeresje en namen haar totaal niet serieus: het was inspiratie voor haar eerste single Dumb Blonde.
Een sterk staaltje zelfspot, net als het feit dat Dolly – met steeds grotere blonde pruiken, opzichtige make-up en dito outfits – ook steeds meer op een karikaturaal dom blondje ging lijken. Dat was ze beslist niet en dat wist ze zelf ook heel goed. Toen haar in een interview werd gevraagd of ze de vooroordelen nooit vervelend vond, antwoordde ze daarop: ‘Die domme blondjes-opmerkingen doen me niks, want ik weet dat ik niet echt dom én niet echt blond ben.’ Nog zo’n heerlijke oneliner van la Dolly: ‘Je hebt een hoop geld nodig om er zo goedkoop uit te zien als ik.’
'Een voorgevormde bh met cupmaat F, plus 3 kipfilets': Linda blikt terug op fotoshoot als Dolly Parton
Haar liefdesleven verliep ondertussen een stuk voorspoediger dan haar muzikale loopbaan, want vlak na haar verhuizing naar Nashville liep ze bij een lokale wasserette een vrachtwagenchauffeur tegen het lijf. Deze Carl Dean bleek de liefde van haar leven. De twee waren totaal verschillend, maar wel mooi 54 jaar getrouwd. Waar Dolly dol was op aandacht, bleef haar echtgenoot liever zo ver mogelijk op de achtergrond. Hij was dan ook nooit aanwezig bij award shows en zelfs bij optredens van zijn vrouw liet hij steevast verstek gaan. ‘Hij is ooit één keer mee geweest naar een feestje, vlak nadat we waren getrouwd’, vertelde Dolly daar in 2023 over in haar podcast What would Dolly do?
‘Na afloop deed hij zijn stropdas af, trok zijn smoking uit en zei: ‘Ik wil alles voor je doen, dat weet je, maar vraag me dit alsjeblieft niet nog een keer.’’ Carl was zo mediaschuw, dat het vorig jaar in Amerika groot nieuws was toen hij voor het eerst in veertig jaar door een paparazzo op de foto werd gezet. Veel fans spraken er schande van dat zijn privacy zo werd geschaad, zeker omdat hij sinds 2019 de ziekte van Alzheimer scheen te hebben. In maart 2025 overleed Carl op 82-jarige leeftijd.
Dolly Parton spreekt fans toe na verlies echtgenoot: 'Ik zal altijd van jullie blijven houden'
Maar nog even terug in de tijd naar 1967, toen haar carrière na het uitbrengen van haar eerste plaat Hello, I’m Dolly een voorzichtige vlucht nam. De zangeres werd vervolgens ingelijfd door de razend populaire Porter Wagoner Show, een countrymuziekprogramma op televisie waar wekelijks 45 miljoen Amerikanen op afstemmen. Maar haar échte grote doorbraak kwam zeven jaar later, toen Dolly op een nacht niet kon slapen en besloot dan maar nieuwe liedjes te gaan schrijven. Tegen de ochtend had ze twee nieuwe songs op papier staan. De ene heet Jolene, over een vrouw die doodsbang is dat haar geliefde zal worden ingepikt door een ander. Nummer twee is I will always love you en is, anders dan de tekst wellicht doet vermoeden, geen liefdesliedje, maar bedoeld als afscheid van het tv-programma dat haar beroemd maakte.
Beide nummers verschenen in 1974 op hetzelfde album en werden grote hits, al brak I will always love you pas echt alle records toen Whitney Houston het in 1992 coverde voor de soundtrack van de film The Bodyguard. Overigens was Whitney niet de eerste artiest die het liedje graag wilde uitbrengen: vlak nadat Dolly het had geschreven, klopte de manager van Elvis Presley bij haar aan met hetzelfde verzoek. Hij wilde echter dat Dolly de helft van haar rechten op het nummer overdroeg. Zij zag dat niet zitten, dus ging de deal uiteindelijk niet door.
Dit bericht op Instagram bekijken
In de jaren zeventig bracht Dolly, verlost van de wekelijkse tv-repetities en opnames, een indrukwekkende zestien albums uit en schreef daarnaast talloze liedjes voor anderen. Een decennium later ging ze ook in Hollywood aan de slag als actrice en singer-songwriter en schreef op set haar volgende monsterhit: 9 to 5. Terwijl haar oeuvre en vermogen groeiden, ontpopt ze zich steeds meer als filantroop. Om voor meer werkgelegenheid te zorgen in de Smoky Mountains, de streek waarin ze opgroeide, opende ze daar in 1986 pretpark Dollywood, sindsdien uitgegroeid tot de meest bezochte toeristenattractie van Tennessee.
Daarnaast zette ze in 1995, als ode aan haar vader die niet kon schrijven en lezen, de Imagination Library op, bedoeld om kinderen uit achterstandssituaties aan het lezen te krijgen. De stichting doneert wereldwijd twee miljoen boeken per maand, de totale teller staat inmiddels op tweehonderd miljoen gedoneerde boeken.
Zelf werden Dolly en Dean nooit vader en moeder, enerzijds omdat Dolly rond haar 33e de diagnose endometriose kreeg, een aandoening die de vruchtbaarheid beïnvloedt. En anderzijds omdat ze, zoals ze het zelf verwoorde, ‘nooit een brandend verlangen heeft gevoeld om zichzelf voort te planten’.
Wel was ze peetmoeder van Miley Cyrus, een andere bekende (country)artieste, wier vader Billy Ray begin jaren negentig met Dolly op tournee ging en met wie ze goed bevriend raakte. Zo’n vriendschap ontwikkelde ze ook met haar peetdochter Miley. Dat de twee hartstikke close waren, bleek wel uit het feit dat Dolly voor haar Rock Star-album uit 2023 een cover opnam van Mileys grote hit Wrecking Ball. Het was typisch Dolly, die er door de jaren heen steeds in slaagde zichzelf opnieuw uit te vinden en een vers, jong publiek aan zich wist te binden – al veranderde er aan haar looks sinds de jaren zestig weinig tot niets. Ze was nog steeds platinablond, hulde haar weelderige boezem, die ze zich in de jaren negentig via een borstvergroting liet aanmeten, in pakjes met veel versieringen en stras en zat steevast flink in de make-up.
Wat ook niet veranderde: haar werkethos. Zo was ze tot haar laatste moment actief, en schreef ze onder andere een nieuw kinderboek én een kookboek, in samenwerking met een van haar zussen, trad ze nog altijd veelvuldig op én doneerde ze bakken met geld aan allerhande goede doelen. Van een miljoen dollar voor de ontwikkeling van het Moderna-vaccin tijdens de covid-epidemie in 2020, tot zevenhonderdduizend dollar voor de slachtoffers van overstromingen in haar geboortestaat Tennessee in 2021. Ze zou een fantastische president van de Verenigde Staten zijn geweest, maar had helaas totaal geen politieke ambities. ‘We’ve had enough boobs in the White House’, liet ze optekenen tijdens een interview in 2023 – boob betekent niet alleen borst, maar ook sukkel.
Om daaraan toe te voegen: ‘Bovendien: ik ben niet slim genoeg voor de politiek. Of misschien ben ik juist te slim.’ Wij denken dat laatste.
Dolly Parton werd 80 jaar.
Dit bericht op Instagram bekijken
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Zangeres Dolly Parton op 80-jarige leeftijd overleden
