Afgelopen zondag zijn tijdens de marathons in Groningen, Utrecht en Amersfoort meerdere deelnemers getroffen door een hitteberoerte. Hoe komt het dat dit zo vaak gebeurt tijdens marathons? LINDA. spreekt met Cees van Romburgh, EHBO-specialist bij het Rode Kruis.
“Je lichaamstemperatuur kan bij een hitteberoerte stijgen tot wel 42 graden.”
Een hitteberoerte begint vaak met hitte-uitputting. Daarbij verliest het lichaam door langdurige blootstelling aan warmte veel vocht en zouten. “De kerntemperatuur loopt bij hitte-uitputting op, maar blijft meestal onder de 40 graden. Je voelt je beroerd, zweet veel, krijgt hoofdpijn en kunt last krijgen van spierkrampen”, legt Van Romburgh uit.
Wie signalen van hitte-uitputting negeert, loopt het risico op een hitteberoerte, de ernstigste vorm van oververhitting. “Daarbij kan de lichaamstemperatuur stijgen tot wel 42 graden. Het lichaam wordt dan zo warm dat het zijn temperatuur niet meer kan reguleren.”
Een hitteberoerte kan aanvoelen als extreme koorts. Je kunt het daarbij heel warm hebben, maar in sommige gevallen juist ook koude rillingen krijgen. Ook duizeligheid en verwardheid zijn belangrijke alarmsignalen. Van Romburgh: “De hersenen zijn erg gevoelig voor oververhitting. Als het lichaam de warmte niet meer kwijt kan, raakt hun functioneren verstoord. Daardoor zie je vaak dat mensen ongecoördineerd gaan bewegen of vreemd gedrag vertonen.”
Wanneer deze signalen optreden, is snel ingrijpen essentieel. “De lichaamstemperatuur moet dan zo snel mogelijk omlaag. Bij evenementen doen we dat met onder andere ijshanddoeken en koelbaden. Hoe sneller je ingrijpt, hoe kleiner de kans op schade. Als je te lang wacht, loop je het risico op blijvende orgaanschade of zelfs overlijden”, waarschuwt Van Romburgh.
Hitteberoertes komen regelmatig voor bij duursporten, zoals marathons. Dit heet een inspanningsgebonden hitteberoerte. “Tijdens een marathon ben je vaak meer dan drie uur achter elkaar in beweging, zonder rustmomenten. Als je dat doet bij hoge temperaturen, is het niet vreemd dat je lichaam steeds warmer wordt.”
Daarnaast vertelt hij dat ook prestatie- en groepsdruk een rol spelen bij het ontstaan van een hitteberoerte tijdens marathons. “Veel lopers zijn gefocust op een bepaalde tijd of prestatie. En als je in een groep loopt, laat je je makkelijk meenemen door het tempo van anderen. Daardoor kun je sneller over je eigen grenzen gaan. In combinatie met warmte kan dat het risico op een hitteberoerte vergroten.”
Een inspanningsgebonden hitteberoerte kan ook optreden bij lagere temperaturen. “Maar het risico neemt wel toe vanaf ongeveer 16 graden. Zeker in combinatie met een hoge luchtvochtigheid wordt het gevaar groter, omdat zweet dan minder goed kan verdampen en het lichaam minder effectief kan afkoelen.”
Een hitteberoerte is niet altijd te voorkomen, maar je kunt het risico wel verkleinen door rekening te houden met verschillende factoren. “Het is belangrijk om goed getraind aan de start te verschijnen. Train ook regelmatig bij hogere temperaturen, zodat je lichaam aan de warmte kan wennen. Daarnaast speelt kleding een belangrijke rol: kies voor lichte en ademende kleding.”
Bovendien is het belangrijk om tijdens het hardlopen voldoende te blijven drinken. “Probeer ook al water te drinken voordat je dorst krijgt. Tegen de tijd dat je dorst hebt, ben je vaak eigenlijk al te laat.”
Volgens Van Romburgh is het echter het allerbelangrijkste om goed naar je lichaam te luisteren en op elkaar te blijven letten. “Zorg dat je, als je klachten krijgt, snel afkoelt en stop desnoods met de activiteit. En houd altijd oog voor elkaar, zodat je tijdig kunt ingrijpen als iemand in de problemen komt.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Zó herken je de drie fases van oververhitting (en dit doe je ertegen)
