Opvallend onderzoek

Uit onderzoek van Rutgers, het onafhankelijke expertisecentrum seksualiteit in Nederland, blijkt dat er een daling is in het gebruik van anticonceptie. Ondertussen nam het aantal abortussen de afgelopen jaren toe. Deskundigen, van huisartsen tot verloskundigen, trekken hierover aan de bel.

Veel (jonge) vrouwen kiezen tegenwoordig voor anticonceptiemethoden zonder hormonen of gebruiken dus niets en halen hun info van social media. Een superbelangrijke bron aan informatie tegenwoordig, maar waar ook veel fake news op rondgaat. En als je je keuzes maakt op basis van verkeerde informatie, zeker wat anticonceptie betreft… tsja, dan kan het heel anders uitpakken dan gehoopt.

Hoe minder hormonen, hoe beter?

“Ik merk dat veel vrouwen denken dat het ongezond is om jarenlang aan hormonale anticonceptie te zitten”, vertelt Wielenga ons. Tuurlijk, de mogelijke bijwerkingen van bijvoorbeeld de pil die zwart op wit staan in de bijsluiter, zijn er. Maar, benadrukt de verloskundige: “Er is geen wetenschappelijk bewijs dat het ongezond is om je leven lang je eisprong te voorkomen, wat je met de meeste hormonale anticonceptie doet. Elk medicijn kan bijwerkingen geven. Er is ook geen bewijs dat hormonale anticonceptie een negatief effect op je langetermijngezondheid heeft. En dat is waar veel mensen bang voor zijn.”

Daarnaast merkt ze een opvallende tendens wat anticonceptie betreft op. “De trend is less is more: hoe minder hormonen, hoe beter. Mede daarom zie je dat de populariteit van hormonale anticonceptie als de pil afneemt en anticonceptie met minder of geen hormonen zoals het spiraaltje toeneemt.” Of het één nou beter is dan het ander? Volgens de expert zijn minder hormonen niet per se gezonder, maar is de beste anticonceptie voor jou een methode die bij je past en waar jij je goed bij voelt. En dat kan dus zowel hormonaal als minder of niet-hormonaal zijn.

Fake news over hormoonvrije anticonceptie?

Ook Wielenga ziet de nodige influencers voorbijkomen die hun volgers door hun eigen fijne ervaring met een hormoonvrij anticonceptiemiddel (onbewust) inspireren. Zoals met het gebruik van bepaalde apps, die op basis van gegevens – dagelijkse temperatuurmetingen bijvoorbeeld – die jij invoert zouden voorspellen wanneer je precies veilig seks kunt hebben. Ook om die ’trend’ maken experts zich zorgen. Al ziet Wielenga er ook iets moois in. “Namelijk dat die influencers benadrukken dat het belangrijk is om in contact te zijn met je eigen lijf. Wat ik feministisch gezien heel tof vind, is dat ik merk dat vrouwen meer en meer oké zijn met het bespreken van hun menstruatie.”

Maar ja, uit onderzoek blijkt dat je met deze methode, met het meten van de lichaamstemperatuur, een kans van één op vier hebt om binnen het jaar zwanger te raken. “Veel vrouwen vertrouwen te veel op de app die aangeeft wanneer ze wel en niet vruchtbaar zijn. Zeker als je onregelmatig ongesteld bent, kun je helemaal niet vertrouwen op zo’n app.” De expert wijst erop dat er ook een ‘verdienmodel’ achter zo’n app zit, dus dat het allemaal ‘mooier kan klinken dan het is’. “Het is superleuk en leerzaam om je cyclus op je telefoon bij te kunnen houden, maar het is heel ongeschikt als betrouwbaar anticonceptiemiddel.”

Wat veel meiden niet weten…

… is dat je met al je vragen over anticonceptiemiddelen ook terechtkunt bij een verloskundige. Ja, zéker ook als je nog niet zwanger bent. “Verloskundigen mogen ook anticonceptiemiddelen voorschrijven en spiraaltjes en hormoonstaafjes plaatsen, maar veel mensen weten dit nog niet. En zo’n afspraak hiervoor bij de verloskundige wordt gewoon vergoed vanuit je basisverzekering.”

Je kunt de verloskundige zien als een in het vrouwelijk lichaam gespecialiseerde anticonceptie-expert, die jou precies het advies kan geven om de voor jou beste keuze te maken. “Qua anticonceptie is het geen one size fits all. De betrouwbaarheid van een middel, hangt ook echt af van jouw levensstijl.” De pil kan nog voor 99 procent betrouwbaar zijn; als jij ‘m geregeld vergeet, is-ie dat minder. En eh, schaam je vooral niet als jij net als influencer X tóch die app overweegt. Ook dat kun je gerust aankaarten bij de verloskundige. Het is en blijft jouw lichaam en jouw leven, met alle risico’s die jíj wil nemen van dien.

Op naar de verloskundige

Misschien heb je nog steeds een boel vragen over je (keuze in) anticonceptie. En da’s alleen maar goed. Vooral stellen. Aan je huisarts, of dus aan een verloskundige. Die zijn er zoals je inmiddels vast begrijpt niet alleen voor bepaalde kwaaltjes of voor als je zwanger bent, maar óók voor al je vragen over je anticonceptie. En je kunt daar, net als bij je good old dokter, gewoon op spreekuur komen.

Wat wel alvast handig is? Zelf een beetje rondneuzen naar wat er allemaal mogelijk is qua anticonceptie. Daar is mijnanticonceptie.nl dé betrouwbare bron voor.

Datum goedkeuring: Nov 2025 – PP-UN-WHC-NL-0026-1