Portretten
Naast je werk, je sociale leven en je gezin ook nog eens de zorg voor je ouder wordende vader of moeder op je nemen: ga er maar aanstaan.
Monique Rusche (56) is marketing- en sales assistent, getrouwd en moeder van een zoon. Ze zorgt voor haar moeder, Wil de Rot (86).
“Een kleine ingreep aan haar hartklep ging in 2018 helemaal mis. We vonden mijn moeder terug op de ic. Overal zaten slangen. Hoewel ze dapper is gaan revalideren, is ze nooit meer helemaal de oude geworden.
Ik ben een dag minder gaan werken, zodat ik elke woensdag voor haar kan zorgen. Mijn broer, zus en ik vinden dat vanzelfsprekend, maar zelf vindt ze het moeilijk om onze hulp te aanvaarden. Als alleenstaande moeder heeft ze altijd haar eigen boontjes gedopt. Het liefst wil ze leuke dingen met ons doen: winkelen, uit eten. ‘Dan wordt er maar eens niet schoongemaakt’, zegt ze.
‘ik ben een
dag minder gaan
werken’
De afgelopen tijd is ze twee keer met spoed opgenomen. De laatste keer hadden we vlak ervoor samen gewandeld. ‘Lukt het wel?’ vroeg ik vooraf. ‘Ja hoor’, antwoordde ze. De volgende dag belde mijn zus: ‘Mama wordt nu naar het ziekenhuis gebracht’. Ik zag haar daar liggen en werd een beetje boos: ‘Je moet het zeggen als je moe bent; niet gaan wandelen voor mij.’ ‘Ja,’zei ze, ‘maar jij hebt zo’n hectisch leven, jullie zijn net verhuisd.’ Dat klopt, maar het is mijn moeder, voor haar laat ik alles vallen.”
Esther Vermeulen (56) is fitnessinstructrice, getrouwd, heeft twee kinderen en twee stiefkinderen. Ze zorgt voor haar vader, Jo Vermeulen (94).
“Mijn vader woont nog in het huis waarin ik ben geboren. De deur naar boven hebben we dichtgetimmerd. Een hele opluchting. Hij kan de trap niet meer op en af: als de thuiszorg ’s morgens kwam en hij weigerde uit bed te komen, lag hij daar de hele dag. Nu slaapt hij in de woonkamer.
Elke middag kom ik bij hem langs. Mijn drie oudere broers gaan ook regelmatig, overleggen doen we in de groepsapp. Als ik er ben, zet ik een kopje thee, doe de vaat en rommel wat. Dat vindt mijn vader gezellig. Als het mooi weer is vraagt hij soms wel zes keer: ‘Ben je al wezen varen?’ We hebben een boot; hij hield van het water. Verhalen over vroeger komen er niet. Hij heeft het ook nooit meer over mijn moeder, die negen jaar geleden overleed.
‘we
doen dit
met
elkaar’
Het is druk, ik ben continu aan het plannen. Gelukkig is er op de sportschool altijd wel iemand die mijn verhaal wil aanhoren. Mijn vader was goed voor iedereen, dat krijgt hij nu terug. De buren zetten de auto niet voor zijn raam, zodat hij naar buiten kan kijken. Met de feestdagen gaan we met z’n allen gourmetten ‘bij opa’. We doen dit met elkaar. En we redden het dankzij thuiszorg.”
Desiree Tooren (52) heeft een kanoverhuurbedrijf, is getrouwd en moeder van twee kinderen. Haar vader, Hans Tooren (83), bewoont de mantelzorgwoning in de garage.
“‘Waarom verbouwen we de garage niet?’, vroeg mijn man, toen mijn moeder steeds hulpbehoevender werd en ik mijn ouders steeds vaker ging helpen. Het was de beste beslissing: vier jaar hebben mijn vader en moeder er gewoond. Nu mijn moeder is overleden, moet ik er helemaal niet aan denken dat mijn vader ergens in z’n eentje had gezeten. Hij tobt veel. Zijn hoofd wil nog zo graag, maar fysiek gaat het steeds minder. Hij heeft vreselijke last van zijn darmen, sinds een jaar is het ziekenhuis in, ziekenhuis uit. En hij heeft verdriet: zestig jaar getrouwd geweest en ineens alleen. Ik wil sterk zijn voor hem. Praktische hulp gaat me goed af, emotioneel vind ik het loeizwaar. Soms ga ik even naar huis om te brullen.
‘emotioneel
is het
loeizwaar’
Ik wilde iets doen voor overbelaste mantelzorgers. Zij vergeten zichzelf te vaak, dus regel ik een dagje genieten zonder zorgen; naar het museum, naar de schoonheidsspecialist. Zelf ben ik de balans ook weleens kwijt, maar als mijn zoon ’s avonds roept: ‘Even tv-kijken bij opa’ of mijn vader me bedankt wanneer ik zijn steunkousen uittrek, voel ik: ik gun hem dit zo, al die liefde om hem heen.”
Callista Scarlatides (51) is mantelzorgmakelaar, heeft twee kinderen en zorgt voor haar moeder, Grieta Scarlatides (84).
“Voor mijn moeder, een vrouw die alle touwtjes in handen had, was de diagnose alzheimer onverteerbaar. Ze was gefrustreerd, boos. Na drie jaar kon mijn vader het zorgen niet meer aan. De laatste maanden van zijn leven is hij tot rust gekomen in een zorginstelling. Mijn moeder bleef alleen thuis. Ik belde haar drie keer per dag: ‘Neem je medicijnen’ of ‘Smeer een boterham.’ Mijn zus is als stewardess veel van huis. Ik zorg graag, maar uiteindelijk kon ik het niet meer bolwerken naast mijn gezin en werk. Een kennis zei: ‘Neem een Mantelzorgmakelaar.’ In no time regelde zij een zorgmaatje, een geweldige vrouw, die wandelde, kletste en kookte met mijn moeder. Ik ben spontaan zelf de opleiding tot Mantelzorgmakelaar gaan volgen.
‘ik geef
haar het
gevoel van
controle’
Tijdens een val brak mijn moeder haar bekken. In het ziekenhuis stapte ze steeds uit bed en gilde het uit van de pijn. Haar kortetermijngeheugen verslechterde. Het gaat niet meer, wisten we toen. Nu haal ik haar drie keer per week op uit de zorginstelling. Ze vindt het heerlijk om bij de kinderen te zijn. Ik laat haar kaarten schrijven en salade maken bij het eten. Zo heeft ze even het gevoel van controle.”
Ingrid de Geus (58) is fysiotherapeut, woont samen en heeft twee kinderen. Ze zorgt voor haar vader, René de Geus (83).
“Mijn vader heeft al zeven jaar dementie. Ik ben de enige die hem onder de douche krijgt. ‘Ik heb gister nog gedoucht’, zegt-ie vaak, en weigert dan uit bed te komen. Ik moet er wel de tijd voor nemen, minstens tweeënhalf uur. Eetlust heeft hij nauwelijks, maar met zoete dingen kan ik hem verleiden. ‘Kom je eerst koffie drinken? Ik heb iets lekkers van de bakker.’ Eenmaal in de douche, zegt hij: ‘Dit is toch heerlijk.’ In het dampende badkamertje sta ik hem – met opvliegers en al – vervolgens af te drogen. Ik kam zijn haren, smeer hem lekker in. Het is intiem, maar ik vind het een zeldzaam mooi moment. Het is toch mijn vader. Hij was een man van aanzien. Hij heeft zeevaartscholen opgezet in de Baltische Staten en Oman.
‘dat
douchen is
zo’n mooi
moment’
Vorig jaar nam ik zeven maanden onbetaald verlof om voor mijn beide ouders te zorgen – mijn moeder is hartpatiënt en voor haar is dit het zwaarst. Om haar rust te geven, brachten we mijn vader een weekje naar een respijthotel. Hij ontsnapte binnen een halfuur en liftte terug naar huis. Gelukkig vangen mijn broer, zus, moeder en ik elkaar op. En ik ga veel naar buiten, naar het bos en het strand, om mijn stressniveau laag te houden.”
Thancy Tetteroo-van Brecht (52) werkte – tot ze long covid kreeg – als kapster, is getrouwd, heeft twee kinderen en woont met haar vader en moeder, Corrie van Brecht-Winde (75), in één huis.
“In 2003 ben ik met mijn gezin in mijn ouderlijk huis gaan wonen. Het was te groot voor mijn ouders alleen en ik fietste er toch elke dag langs. Zij bewonen nu de bovenverdieping. Vanaf het begin nam ik taken van mijn ouders over. Voor die drie onderbroeken ga je toch geen aparte was draaien? En als ik stofzuig, kan ik net zo goed de zolder meepakken. Inmiddels begint mijn dag met het aantrekken van de steunkousen. Mijn moeder lijdt aan parkinson, mijn vader heeft een hersenbloeding gehad. Gelukkig kwam hij goed uit de operatie.
‘huilend zat
ik bij de
gemeente’
Om mijn ouders wat meer ruimte te geven, hebben we een mantelzorgunit in de tuin gezet, waar mijn dochter in kan slapen. Steeds weer kwam de Handhaving bij ons langs: ‘Er moet een brandblusser in’, ‘Hij moet een halve meter verplaatst’. Uiteindelijk zat ik huilend bij de gemeente: ‘Ik doe wat Mark Rutte wil, ik zorg voor mijn eigen ouders van mijn eigen geld, en nóg werken jullie me tegen.’ Mantelzorg wordt niet erg gewaardeerd, maar voor mij is zorgen voor de mensen die ook voor mij hebben gezorgd het mooiste dat er is.”
