Op een ochtend in september 2024 krijgt verloskundige Karolien van Beek een verontrustend telefoontje. Aan de lijn hoort ze een vader in paniek: zijn baby ziet blauw. Karolien aarzelt geen moment en snelt naar zijn huis.
Niet veel later belandt er een boete van 124 euro op haar deurmat. Ze reed 39 kilometer per uur waar ze 30 kilometer per uur mocht rijden.
“Als verloskundigen kunnen we veel zelf oplossen, daar zijn we voor opgeleid. Is er écht nood aan de man, dan bellen we een ambulance”, vertelt Karolien aan LINDA. De situatie loopt goed af. Wel ontvangt ze een boete, omdat ze negen kilometer te hard reed. Ze tekent bezwaar aan. Karolien vindt het simpelweg ‘oneerlijk’. “Er was spoed. Ik ben er om mensen te helpen.” Haar bezwaar wordt afgewezen. De reden? ‘Je rijdt niet in een voorrangsvoertuig’.
Daar laat Karolien het niet bij zitten. “De EVAA (De Eerstelijns Verloskundigen Amsterdam-Amstelland) was al in gesprek met de gemeente Amsterdam om ervoor te zorgen dat verloskundigen in bepaalde situaties dezelfde voorrangsregelingen krijgen als andere zorgverleners. Dat was nog niet geregeld, dus ik vroeg de rechter om coulance”, blikt ze terug. “Na twee keer bezwaar in te dienen, word je blijkbaar uitgenodigd bij de rechtbank. Ik vroeg in een appgroep met verloskundigen of anderen ook last hebben van verkeersboetes. Uit de reacties bleek zéker van wel. Een aantal verloskundigen kwam zelfs met het plan om met z’n allen naar de rechtbank te gaan, inclusief bordjes, om er een standpunt van te maken.”
Afgelopen maandag stond Karolien voor de rechter. Niet meer met de eis dat haar boete wordt kwijtgescholden, maar om een boodschap over te brengen. “Het is niet een probleem van mij en Amsterdam, het speelt door het hele land. En het gaat niet alleen om verkeersboetes. Ook bij omleidingen, door gesloten wegen of bruggen, is het voor ons belangrijk erlangs te mogen.”
“Bij wet mogen alleen voorrangsvoertuigen met zwaailichten en sirenes afwijken van de verkeersregels. En dat zijn wij niet”, licht Karolien toe. “Maar we vóélen ons wel een hulpdienst en af en toe ook een nooddienst. Al is het niet continu: we maken – gelukkig – ook genoeg ritten waarbij er geen spoed is. Maar er zijn situaties waarbij het nodig is om er snel bij te zijn, bijvoorbeeld wanneer de bevalling zó snel gaat dat de vader al een hoofdje ziet. Wij moeten er zijn om een kind een goede start te kunnen geven. Dan is het vervelend als je moet omrijden omdat een brug is afgesloten, terwijl een ambulance daar wel overheen mag.”
Met een groep verloskundigen stond Karolien bij de rechtbank. ‘Bloed, spoed, beboet?’ en ‘Ik rijd te hard voor een goede start’ zijn enkele leuzen die op de protestborden prijkten. Hun doel is helder: “We willen gezien worden als een nood- en hulpdienst, met bepaalde voorrangsregelingen.”
Tekst loopt verder onder de foto.
“Als hulpverlener heb ik een eed afgelegd om mensen te helpen, ze geen schade toe te brengen en er voor ze te zijn. Als je ’s nachts met 30 kilometer per uur door de stad kachelt, voelt het niet helemaal alsof je je best doet om er voor ze te zijn. Ik snap het: we moeten niet als gekken door de stad crossen. Ik zou me ook helemaal niet relaxed voelen om met 100 kilometer per uur door Amsterdam te scheuren. Dat kan niet eens. Misschien zijn ze bang dat we het te pas en te onpas gaan inzetten. Maar we willen geen risico’s nemen en moeten zelf ook veilig thuiskomen. We zijn een brave beroepsgroep. Het gaat écht om de uitzonderlijke gevallen.”
Lydia beviel een half uur na haar eerste wee zonder verloskundige: 'Mijn man ving de baby op'
Wat de rechter afgelopen maandag besloot? “Volgens de wet mocht ik die dag worden beboet. Ik heb de snelheidsregels immers overtreden. Wel begreep de rechter mijn verhaal. Ze wees ons erop dat er een aanpassing in de wet nodig is om ervoor te zorgen dat verloskundigen bij spoedsituaties de regels mogen overtreden. Overigens heeft de rechter mijn boete uit 2024 wel ongegrond verklaard, maar met een heel andere reden. De gemeente kon niet voldoende aantonen dat er 30-borden stonden”, zegt Karolien lachend.
Met de gemeente Amsterdam is de EVAA al langer in gesprek. “Vorig jaar toen de Coentunnel was afgesloten, konden we speciale magneetborden op onze auto’s plakken zodat we bij spoed erdoorheen konden gaan. Daar is overigens maar twee keer gebruik van gemaakt, maar dat kan écht het verschil hebben gemaakt.”
Bij de gemeente worden ook gesprekken gevoerd over toestemming om bij spoed over trambanen te mogen rijden. “Daar zitten wel veel haken en ogen aan. Dan moeten verloskundigen onder andere drie dagen een cursus volgen en zitten er veel kosten aan verbonden. Het is daarnaast eerder over zwaailichten gegaan, maar ook dat moet bij wet worden geregeld. Door de gemeente wordt echt meegedacht.”
Het verhaal houdt dus nog niet op. De EVAA gaat het verder landelijk oppakken. Karolien hoopt dat het gaat lukken. “Ons werk kan al behoorlijk stressvol zijn. Je zit gespannen in de auto, vaak met panikerende ouders op de speaker. Je weet niet wat je aantreft. Dan vind ik het belangrijk dat ik niet ook nog hoef na te denken over of ik íéts te hard rijd of om moet rijden. Zo kan ik kostbare tijd verliezen, waarin ik mensen kan helpen.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
De dochter van Lilian Marijnissen werd te vroeg geboren: ‘De verloskundige hoorde aan mijn stem dat het was begonnen’
