Dennis en zijn vriend Eduard runnen samen een gezinshuis waarin ze kinderen met complexe problematiek opvangen. Opvoeden stopt voor hen niet na werktijd: als gezinsouders zijn ze dag en nacht verantwoordelijk voor de kinderen die bij hen wonen.
“Veel mensen denken dat je dit werk zomaar kunt doen. Dat is absoluut niet het geval”, vertellen Dennis en Eduard in gesprek met LINDA.
Zeven jaar geleden start Eduard met een casus binnen de reguliere pleegzorg. Op dat moment kent hij Dennis nog niet. Al snel blijkt dat de problematiek van het kind eigenlijk te complex is voor de reguliere pleegzorg. Wanneer Dennis in beeld komt en zij de begeleiding samen gaan doen, wordt steeds duidelijker hoe ingewikkeld de situatie is. Van verschillende professionals krijgen ze terug dat ze hier opvallend goed mee omgaan.
Dat zet hen aan het denken. Misschien kunnen ze wel meer betekenen voor kinderen met complexe problematiek. Ze onderzoeken welke vervolgstap ze samen kunnen zetten en komen uit bij gezinshuiszorg. Dit is een vorm van zorg die juist bedoeld is voor kinderen die meer begeleiding nodig hebben dan binnen de reguliere pleegzorg mogelijk is. “Een belangrijk verschil is dat het om kinderen gaat die een zodanige rugzak hebben van problematiek, dat het de reguliere pleegzorg overstijgt. Er is intensievere begeleiding nodig en er wordt nauw samengewerkt met bijvoorbeeld therapeuten en andere hulpverleners. Als gezinsouder moet je daarom beschikken over een bepaalde professionaliteit om het kind bij te kunnen staan”, legt Dennis uit.
Gezinshuisouder word je dan ook niet zomaar. Waar pleegouders kinderen opvangen in hun eigen gezinssituatie, is gezinshuisouder een professioneel beroep met aanvullende eisen. Zo moet minstens één van de gezinsouders een relevante zorgopleiding hebben om kinderen met complexe problematiek te kunnen begeleiden.
Dennis rondt de opleiding tot professioneel opvoeder af, maar met alleen een diploma ben je er nog niet. Zowel Dennis als Eduard doorlopen assessments, leveren een verklaring omtrent gedrag én ondergaan een psychologisch onderzoek. “Het is leuk dat je je diploma haalt, maar dat wil nog niet zeggen dat je ook geschikt bent om als gezinshuisouder aan de slag te gaan. Eduard en ik zijn echt van binnen naar buiten gekeerd om te mogen werken binnen het gezinshuis.”
Sara (41) en Benno (50) zijn pleegouders: ‘Wij hebben het zo goed gehad, dat gunnen we anderen ook’
In een eerder interview met LINDA. lieten de twee weten dat na een zorgvuldig matchingsproces en kennismakingsgesprek het voor een kind nog altijd spannend is om bij ze te komen wonen. “Eduard en ik staan daarom niet klaar met vlaggetjes en appeltaart; voor een kind is dit vaak geen fijne dag. Het wennen kan maanden duren, dus daar nemen we heel bewust alle tijd voor.”
Eduard: “Veel mensen denken dat je dit werk zomaar kunt doen. Dat is absoluut niet het geval. Er zitten veel haken en ogen aan. Dat is ook goed, want je hebt te maken met hele kwetsbare kinderen. Het is belangrijk dat je van tevoren goed beseft wat het van je vraagt en dat je kritisch naar jezelf leert kijken. Binnen een gezinshuis breng je ook altijd jezelf mee. We zijn een constante factor voor de kinderen en zijn er zeven dagen per week, 24 uur per dag. We kunnen niet zeggen: ‘Om vijf uur ga ik weg. Ik laat deze shift even achter mij en ga naar mijn eigen huis om op te laden en morgenvroeg ben ik er weer.’ Of zomaar even onze moeders bellen of ze kunnen oppassen. Zo werkt dat niet.”
Het stel maakt ruim twee jaar geleden bewust de keuze om de stad te verlaten. “Toen we het gezinshuis zijn gestart, zijn we vanuit de stad verhuisd naar een dorp. We wilden wonen in een kleine setting, in een buurt waar sociale controle is. Nu wonen we met allemaal gezellige buren, die de boel ook een beetje in de gaten houden. Ze zeggen niets voor niets: it takes a village to raise a child.”
Eduard legt uit dat elk gezinshuis anders is en vaak een eigen specialisme heeft. “Wat wij heel belangrijk vinden, is dat het te allen tijde voelt als gezin. Voor ons betekent dat kleinschaligheid en dat het voor het kind aanvoelt als een warm en hecht gezin. Naar ons idee kan dat alleen als het compact blijft. Onze opvoedstijl is ouderwets met rust, reinheid en regelmaat. Met die voorspelbaarheid geven we kinderen die al veel hebben meegemaakt, een veilig gevoel. Wij voeden heel sensitief op en onze kracht ligt bij het werken met trauma en het inleven in de kinderen.”
Dennis: “We houden ervan om met de kinderen en onze caravan op pad te gaan. Dan rijden we naar zee of het bos. Dat ik het kamperen heb ontdekt, is een cadeautje van de kinderen. Net als hun knutsels, lieve briefjes en tekeningen voor ons op Vaderdag. Dan smelt ik. Vaak krijgen we complimenten van anderen, dat het zo ‘goed en knap’ is wat we doen. Dat blijft ongemakkelijk. Voor ons voelt het namelijk niet uitzonderlijk; deze vorm van gezinsleven is voor ons normaal.”
Eduard: “Het is niet alleen maar rozengeur en maneschijn, absoluut niet. Maar uiteindelijk geef je je gezinshuis wel vorm vanuit je eigen visie en expertise. Het is belangrijk om goed na te denken over welke kinderen en hulpvragen bij jouw gezinshuis passen. Als je helder hebt wie je als gezin bent en weet waar je kracht ligt, hoop ik dat je met de juiste casuïstiek kunt werken, waardoor het behapbaar blijft.”
Vanuit hun werk volgen Eduard en Dennis ook de maatschappelijke discussie rondom pleegzorg en gezinshuiszorg. Pleegzorg komt daarbij regelmatig negatief in het nieuws, vaak naar aanleiding van schrijnende verhalen over mishandeling of verwaarlozing. “Het is allereerst natuurlijk verschrikkelijk dat dit kan gebeuren en dat het ook gebeurt. Het laat zien dat er maatregelen nodig zijn en dat er veel meer toezicht moet komen.”
Eduard licht toe: “Kijk, bijna iedereen kan pleegouder worden. Daar zou wat mij betreft een veel strenger screeningbeleid voor moeten zijn, vergelijkbaar met de gezinshuiszorg. Ik zeg overigens niet dat dit soort situaties niet voorkomen binnen de gezinshuiszorg, want zelfs met een grondige screening kan het misgaan. Maar als wij zien met hoeveel professionals wij samenwerken binnen ons gezinshuis, kunnen wij ons dat niet voorstellen.”
Grian ving in 25 jaar al zo'n 250 kinderen op: 'Je bent een klein schakeltje in hun leven'
Zo moet het gezinshuis van Dennis en Eduard doorlopend aan kwaliteit voldoen. “We hebben een kwaliteitskeurmerk dat aantoont dat we voldoen aan de strenge kwaliteitscriteria rondom opvoeding, het leefklimaat en de organisatie.” Zo’n keurmerk is drie jaar geldig en wordt jaarlijks getest via audits. “Daarnaast wordt ons werk continu gevolgd door onze zorgaanbieder en hebben we een vertrouwenspersoon. Dat geeft wel een beeld van hoeveel mensen er met ons meekijken.”
Volgens Dennis en Eduard ligt de oplossing voor de problemen binnen deze sector niet alleen in meer toezicht, maar ook in de manier waarop de zorg is georganiseerd. Volgens hen valt er daarbij vanuit de overheid nog een grote slag te slaan. “De overheid heeft een aantal jaar geleden deze hele vorm van zorg bij de gemeenten neergelegd. Elke gemeente heeft weer andere regels, waardoor we op veel vlakken geen eenduidig beleid hebben.”
Ze stellen dat er ook enorm op deze vorm van zorg wordt bezuinigd. “Dan denk ik: we hebben het over kwetsbare kinderen die niet voor zichzelf kunnen zorgen. Daar zou nooit op bezuinigd mogen worden. Je kunt niet de kwaliteit en het toezicht omhoog willen, maar tegelijkertijd minder geld beschikbaar stellen. Dat gaat niet. Je zult ook met middelen moeten komen om die maatregelen en veiligheid naar een hoger niveau te tillen. Dat gaat hand in hand met elkaar. Hoe ik ernaar kijk, is dat er een eenduidig beleid vanuit een centraal punt nodig is en dat de overheid weer die regie moet pakken.”
Volgens Dennis en Eduard is het huidige beleid daardoor niet altijd in het belang van de kinderen. “Er worden niet altijd keuzes gemaakt die aansluiten bij wat een kind nodig heeft, maar keuzes die mede worden ingegeven door financiële overwegingen van gemeenten. Dat vinden wij wel heel erg: dat geld soms zwaarder weegt dan wat een kind nodig heeft.”
“Kijk om je heen waar je kunt helpen. Dat kan een alleenstaande moeder zijn die zich een slag in de rondte werkt en aan wie jij aanbiedt om een keer haar kind van school op te halen. Maar ook als je vermoedt dat het binnen een gezin niet goed gaat, of je hoort je buren met jonge kinderen telkens ruzie maken, twijfel dan niet om in gesprek te gaan.
En lukt dat niet, maak dan een melding. Ook met kleine acties kun je iets betekenen voor mensen die hulp nodig hebben. Maar dan moet je wel je oogkleppen afdoen, om je heen kijken en je verantwoordelijkheid nemen.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Dennis (46) en Eduard (39) vangen thuis kwetsbare kinderen op: ‘Het wennen kan maanden duren’
