Ruzie, verraad en verstoting: het komt voor in de beste families. In deze rubriek vertellen vrouwen over de pijn, de botsingen en het loslaten van wie hen ooit het dierbaarst waren.
Deze week vertelt Joy (32) hoe ze opgroeit met een vader die haar tegelijk aantrekt en afstoot, en waarom ze uiteindelijk kiest voor afstand zonder het contact van binnen helemaal te verbreken.
Joy groeit op als jongste in een gezin met twee veel oudere broers. “Mijn ene broer is bijna tien jaar ouder en mijn andere broer zes jaar ouder. Ik was echt de jongste, een soort nakomertje.” Ze omschrijft haar gezin niet als koud of liefdeloos. Integendeel zelfs. “Ik kom eigenlijk uit een heel warm gezin. Ik geloof ook echt dat mijn ouders het allerbeste met ons voor hadden.”
Tegelijkertijd dragen haar ouders allebei hun eigen verleden met zich mee, en dat kleurt het gezin sterk. Vooral haar vader verandert ingrijpend na een zwaar ongeluk, als Joy nog heel jong is. “Eigenlijk heb ik mijn ‘normale’ vader nooit gekend. Voor mijn broers was dat anders, die hebben dat nog meegemaakt. Maar ik was drie, dus voor mij was dit gewoon wie hij was.”
Marleen en haar vader hadden jaren geen contact: ‘Hij wilde erkenning als vader, maar die band was er niet’
Als haar ouders uit elkaar gaan, is Joy vijf jaar oud. Daarna gaat ze tot haar twaalfde om het weekend naar haar vader. Dat contact is voor haar ingewikkeld, juist omdat het ook fijne kanten heeft. “Aan de ene kant vond ik het heerlijk bij mijn vader. Mijn broers gingen op een gegeven moment al niet meer, dus ik kreeg al zijn aandacht. Dan was ik zijn prinsesje en voelde ik me speciaal.”
Maar die aandacht kent ook een andere kant. Haar vader is wisselvallig, intens en grenzeloos. “Of hij was heel blij en heel leuk, of hij was ineens heel boos. Dan kon hij zeggen: je bent mijn kind niet meer, ik onterf je, rot maar op. Dat is zó onveilig voor een kind.”
Daarnaast groeit Joy op met een verwarrend beeld van vrouwelijkheid. “Mijn vader was erg op vrouwen gericht. Het huis hing vol met blote vrouwen en lingerie. Hij heeft mij nooit seksueel iets aangedaan, maar het was gewoon geen veilige omgeving voor een meisje. En ik ben daardoor wel echt gaan geloven: als ik maar sexy ben, als mannen mij maar willen, dan ben ik iets waard.”
Joy vertelt dat ze als kind juist niet wild of opstandig was, ook al dachten anderen dat later wel. “Mensen die mij nu kennen, zeggen vaak: jij moet vast een heel druk en eigenwijs kind zijn geweest. Maar ik was juist verlegen, lief en heel erg bezig met aanpassen.” Dat aanpassen wordt een overlevingsstrategie. Bij haar moeder thuis is het druk en onrustig: haar moeder hertrouwt met een lieve man, maar er komen ook drie pleegkinderen in huis.
“We zaten thuis met z’n achten, en dat was ook niet per se een rustige, veilige plek. Daardoor bleef mijn vader, hoe ingewikkeld ook, óók aan mij trekken. Dat is het verwarrende. Ik heb ook echt fijne herinneringen aan hem. Hij was muzikaal, grappig en charmant. Er zijn heel veel gelijkenissen tussen ons. Maar tegelijk voelde ik altijd: ik moet opletten. Welke versie van hem krijg ik vandaag?”
'Ik verbrak het contact om te overleven': Janneke over haar broer, die kort daarna overleed
Rond haar vijftiende stopt het contact grotendeels. Toch blijft Joy het later opnieuw proberen. “Op mijn eenentwintigste overleed de vader van mijn beste vriendin en toen dacht ik: ik héb nog een vader, hij woont gewoon in de buurt, misschien moet ik het toch weer proberen.” Dat levert vooral teleurstelling op. “Dan stond hij weer in mijn huis en dacht ik: wie ben jij eigenlijk? Het voelde helemaal niet als mijn vader.”
De jaren daarna blijven pogingen tot contact opduiken, maar steeds loopt het vast. “De laatste keer dat ik het probeerde was ik achtentwintig. We hadden drie keer afgesproken en na die derde keer had hij in zijn hoofd al bedacht dat we samen op vakantie gingen. Als ik niet opnam, stond hij op mijn werk. Hij leunde zo op mij, dat ik voelde: dit trek ik gewoon niet.” Wat het extra moeilijk maakt, is dat Joy ook veel mededogen voor hem voelt. “Mijn moeder zei altijd: papa is ziek, hij kan er niks aan doen. En ergens snap ik dat ook. Ik weet echt dat hij niet expres dit gedrag laat zien. Maar dat betekent niet dat ik over mijn eigen grenzen heen moet blijven gaan.”
‘Mijn moeders goedkeuring werd mijn kompas': Anne paste zich haar hele jeugd lang aan
Waar Joy vroeger vooral verdriet en schuld voelde, is er nu iets veranderd. “Ik voel echt geen boosheid meer naar hem. Ik voel eigenlijk alleen nog maar heel veel liefde.” Ze vertelt dat ze inmiddels beter ziet wat haar vader haar óók heeft gegeven. “Hij heeft me misschien niet kunnen geven wat ik nodig had, maar hij heeft me wel veel gebracht. Juist doordat ik zo hard tegen mezelf ben aangelopen, ben ik nu de vrouw geworden die ik ben.”
In haar werk begeleidt ze vrouwen die zichzelf verliezen in relaties en bevestiging zoeken buiten zichzelf, precies zoals zij vroeger deed. “Ik heb 25 jaar van mijn leven ingericht vanuit leegte. Van relatie naar relatie, altijd op zoek naar gezien worden. En dat is nu voorbij. Voor nu voelt geen contact hebben met mijn vader nog steeds als het beste. Maar wel zonder afwijzing van hem als mens. Ik wil hem niet donker maken in mijn hoofd. Ik wil hem juist in het licht zetten.”
Wat ze anderen wil meegeven: “Je hoeft niet goed te keuren wat iemand heeft gedaan. Maar probeer ook niet te blijven hangen in wrok. Zij hebben je uiteindelijk wel het grootste cadeau gegeven: het leven. En jij mag daar iets moois van maken.”
Wil jij net als Joy jouw verhaal delen over verbroken contact in de familie? Mail dan je verhaal, samen met je naam, leeftijd en telefoonnummer, naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘In de beste families’. Dit kan uiteraard ook anoniem.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Mijn lichaam wist al wat mijn hoofd nog niet begreep': Rozemarijn groeit op zonder vader in haar leven
Mirjam Rasmussens is redacteur bij LINDA. Je kan haar kennen van de rubriek In de beste families, maar ook over vrouwengezondheid, lifestyle en media schrijft ze graag. Als ze haar toetsenbord even met rust laat, vind je haar waarschijnlijk op een yogamat of achter een schildersdoek.
