Regisseur Xena Maria Evers (29) ziet zichzelf als progressief en feministisch. Ze heeft nooit echt kunnen accepteren dat haar geliefde broer bekeerd is tot de islam.
In 3Doc: Mijn broer en ik probeert Xena haar broer Falco (31) te begrijpen.
Windsurfer
Xena heeft vier zussen en één broer. “Hij was echt mijn maatje”, vertelt ze over hun kindertijd. “We raakten nooit uitgepraat.” Maar sinds Falco zich enkele jaren geleden bekeerde tot de islam, is dat wel anders. Ineens zijn hun werelden mijlenver van elkaar verwijderd. Ooit reisde Falco nog als windsurfer de wereld over, nu brengt hij zijn vrijdagen in de moskee door. Xena staat dan meestal in een club te dansen. Kunnen de twee weer nader tot elkaar komen?
Eén kapitein
Broer en zus reizen af naar Duitsland, waar Falco iedere maand naar een islamitische bijeenkomst toegaat. Het is zijn favoriete plek, zegt hij zelf. In de auto komt het meteen tot pittige discussies. “Er zijn weinig mannen man meer”, zegt Falco. Xena vraagt zich af wat man zijn dan betekent. “Als je een schip vaart, kan er maar één kapitein zijn,” vindt haar broer. “Ik zie heel veel, voornamelijk westerse, mannen die onder de duim zitten.” Xena is het daar niet mee eens. “Je verliest een privilege, je zit niet onder de duim.”
Xena voelt dat er een afstand tussen hen is ontstaan sinds zijn bekering. “Ik heb dat gevoel niet”, zegt haar broer. “Ik heb het idee dat jij afstand hebt genomen van normen en waarden die wij deelden”, zegt Xena. “Bijvoorbeeld de vrijheid om op mannen of vrouwen te vallen.” Haar tweelingzus Arenda valt op vrouwen en draagt het kindje van een bevriend homoseksueel stel. “Ik weet niet wat ze allemaal wil doen, maar ik heb gewoon helemaal geen zin in die situatie,” zegt Falco. “Ik zal mijn kinderen zeker leren dat die dingen gebeuren, alleen wil ik niet dat ze dit op een hele jonge leeftijd als normaal ervaren.”
Goed mens
In een gesprek stelt de geestelijk leider van de bijeenkomst – de sjeik – dat Falco en Xena door zijn bekering juist nader tot elkaar gekomen zijn. Een moslim wil immers verbinding. “Kan een ongelovige een goed mens zijn?”, vraagt Xena. “Ja, dat kan, maar de meesten zijn het niet”, zegt de sjeik. “Zij hoeven geen verantwoording af te leggen.” Op de terugweg vertelt Falco dat hij de sjeik gesproken heeft over hun zus Arenda. Hij vindt dat Falco contact met haar moet houden. Is iedereen dan welkom bij hem thuis, vraagt Xena zich af. “Ja, de sjeik heeft het gezegd, dus ik moet er naar luisteren.”
‘3Doc: Mijn broer en ik’ (VPRO) werd eerder uitgezonden in december 2018. Bekijk hieronder de hele documentaire.