Op bijna twee derde van de middelbare scholen in Nederland circuleren video’s waarin jongeren worden mishandeld of vernederd.
Dat blijkt uit een enquête van tv-programma Pointer en DUO Onderwijs onder 252 schoolleiders.
Mishandeling op scholen
Enkele maanden geleden kregen geweldsvideo’s grotere landelijke bekendheid toen een conflict tussen rivaliserende jongerenbendes in Beverwijk en Haarlem leidde tot het delen van zeer gewelddadige beelden. De maatschappelijke onrust was zo groot dat enkele middelbare scholen in die regio tijdelijk hun deuren sloten.
Naar aanleiding hiervan onderzocht Pointer hoe vaak dergelijke video’s voorkomen. Omdat geen enkele instantie deze incidenten registreert, ging het een samenwerking aan met DUO-Onderwijs. Dit is de eerste keer dat er cijfers over dit fenomeen verzameld zijn.
Zware gevolgen
De beelden van geweld zorgen voor grote onrust op scholen door heel Nederland en maken leerlingen bang om zelf het volgende slachtoffer te worden. De filmpjes worden vooral verspreid via socialemediaplatformen als Snapchat en TikTok en gaan razendsnel rond. Volgens jeugdofficier Carlo Dronkers van het Openbaar Ministerie worden de video’s gebruikt als machtsmiddel. “Het is een extra manier om te laten zien dat je niet met je laat sollen”, zegt hij tegen Pointer.
Doordat de beelden breed worden gedeeld, wordt het leed voor slachtoffers vergroot. Uit het onderzoek blijkt dat bij 34 procent van de scholen leerlingen zich langdurig ziek meldden na zo’n incident. Op 22 procent van de scholen leidde het zelfs tot een schoolwissel. Pointer sprak meerdere slachtoffers die vertelden over aanhoudende nachtmerries en hun angst om over straat te gaan.
252 schoolleiders van middelbare scholen vulden de enquête in. Zij werden gevraagd naar hun ervaring met geweldsvideo’s in de afgelopen twee jaar. 6 procent van de scholen kreeg zelfs meer dan tien keer te maken met zo’n filmpje. Een zeer grote meerderheid van de scholen rapporteert dat het delen van geweldsvideo’s leidt tot spanning en onrust in de school (87 procent), en dat het gevoel van onveiligheid onder leerlingen toeneemt (79 procent).
Strafrechtelijk onderzoek
Veel scholen grijpen in zodra dergelijke mishandelingsvideo’s opduiken. Daders worden regelmatig geschorst of van school gestuurd. In sommige gevallen wordt ook het strafrecht ingezet en doet het Openbaar Ministerie onderzoek naar de betrokken jongeren.
Volgens schoolleiders ligt er daarnaast een belangrijke rol voor ouders. Zij zouden meer verantwoordelijkheid moeten nemen in het bespreken van online gedrag en het tegengaan van het delen van geweldsvideo’s.