Feministisch opvoeden: hoe doe je dat als je zelf niet altijd het goede voorbeeld geeft?

Idealen versus realiteit

Dat het soms nogal kan botsen tussen wat je als moeder wil meegeven en wat je zelf voorleeft, herkent Floor Bakhuys Roozeboom, journalist en auteur van het boek Daar ben jij nu eenmaal beter in. Toen haar tweede kind een meisje bleek, vulde haar huis zich langzaamaan met bloemetjes, jurken, poppenbedjes en vooral heel veel roze. Ai, was dat wel haar bedoeling? Floor: “Als journalist schrijf ik veel over gelijkwaardigheid en het doorbreken van rolpatronen. Ineens voelde ik een spanningsveld: zit er een verschil tussen wat ik pretendeer en wat ik zelf voorleef? Ik wist niet goed wat ik ermee moest. Was het juist goed om mijn dochter de mogelijkheid te geven om deze ‘meisjesachtige’ kant te verkennen, of moest ik dat ontmoedigen?”

Inmiddels is Floors dochter 7 jaar en kijkt ze met andere ogen naar dit spanningsveld. Ze vindt het zelfs best logisch dat ze zich destijds zo voelde. “Op het gebied van feminisme zitten we nog midden in allerlei transities. Er is helaas nog een enorm verschil tussen de idealen die we inmiddels hebben rondom gelijkheid en de realiteit waarin we leven.” Intussen weet ze dat het goed is dat ze haar dochter alle unicorns en Elsa-poppen, waar ze later idolaat van werd, niet heeft ontnomen. “Het gaat uiteindelijk niet om het beperken van je kind. Het gaat erom dat je het hele palet laat zien: dit is er allemaal en jij mag zelf kiezen. Niet op basis van of je een jongen of meisje bent, maar op basis van wat jij leuk vindt.”

'Niemand vraagt een puber wanneer die ‘weer de oude’ is, waarom verwachten we dat wel van moeders?'Lees ook

Kwestie van karakter

Dat laatste blijkt een gouden greep: gooi het op persoonlijke voorkeuren, niet op geslacht. Floor legt me uit dat ik deze regel ook kan toepassen op al mijn feministische dilemma’s. Ze herkent mijn kwestie over make-up, want haar dochter vroeg ook al op jonge leeftijd waar al die smeersels voor waren. Floor: “Tegen mijn dochter zei ik nooit: ik doe dit, omdat dat als vrouw zo hoort of omdat ik dan pas toonbaar de deur uit kan. Ik zei dat ik het leuk vond om make-up op te doen voor een feestje. Niet omdat ik een vrouw ben, maar omdat ík daarvan houd.” Dito voor het huishouden. Floor: “Mijn man maakt de auto graag zomerklaar, ik koop altijd de cadeautjes. Zo trek je nou eenmaal naar bepaalde taken toe. Dat is oké. Als kinderen wat ouder worden, kun je open gesprekken voeren over hoe maatschappelijke verwachtingen en gendernormen hierbij een rol kunnen spelen, maar als kinderen klein zijn, helpt het al om bepaalde eigenschappen in gesprekken niet per se aan mannen en vrouwen toe te dichten, maar vooral te praten over verschillende voorkeuren en karaktertrekken die mensen nu eenmaal hebben.”

Ook een fijne geruststelling: het goede voorbeeld hoeft niet altijd vanuit jou te komen. Floor: “Als je in je eigen leven misschien niet het perfecte geëmancipeerde rolmodel bent, kun je de blik van je kinderen toch verbreden. Je kunt boeken in huis halen en films kijken waarin stereotypes worden weerlegd. Ook dat heeft impact.”

'Is het invriezen van een kinderwens omwille van een carriere écht een vrije keuze?'Lees ook

Inclusief taalgebruik

Helene Oudman, Senior Adviseur Communicatie bij WO=MEN en moeder van twee dochters, beaamt dat. Ze heeft meer tips die kunnen helpen als je -net als ik- een meer geslaagde feministische opvoeder wil worden. Bijvoorbeeld het inclusiever maken van je taalgebruik: gebruik meiden en jongens óf meisjes en jongetjes. “Rennen als een meisje’ of ‘een meisje-meisje zijn’ benadrukt negatieve stereotyperingen dat een meisje tuttig is en niet stoer. En soms is gender juist helemaal niet nodig of relevant in gesprekken, zoals bij een dochter de verwachting uitspreken dat ze later een vriendje zal krijgen.”

Daarbij hoort ook gevarieerd zijn in je complimenten. Helene: “Is je kind leergierig, zorgzaam, slim of creatief? Benoem dat! We letten nog vaak op verschillende dingen bij meiden en jongens. Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat volwassenen bij meiden vaker opmerkingen maken over hun uiterlijk dan bij jongens.” Haar volgende tip: reik kinderen hobby’s, sporten en beroepen aan die bij hun karakter passen, niet bij hun geslacht. “Op gebieden waar de representatie van een bepaald gender nog ongelijk verdeeld is, kun je die juist benadrukken. Maak dochters duidelijk dat meiden burgemeester en directeur kunnen worden. Juist omdat vrouwen in deze functies nog ondervertegenwoordigd zijn, is het belangrijk dat ze weten dat meiden die positie ook kunnen bereiken.” On that note: ik weet precies wat ik mijn dochter vandaag nog ga vertellen. Dat ze alles kan worden wat ze wil … van make-upartist tot reparateur.

Auteur: Tara Stokdijk 

Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.

Caroline Beerkens: 'Opvoeden betekent vooral schakelen tussen hoe je het graag zou willen doen en hoe het daadwerkelijk gaat'Lees ook