Geen idee waar je geld blijft? Zo krijg je zonder gedoe inzicht in je uitgaven

Waarom geld zo makkelijk aan je voorbijgaat

Misschien kan je prima rondkomen en tóch geen idee hebben waar je geld elke maand blijft. Volgens Anne is dat helemaal niet zo gek: “Ons brein leeft nog in de prehistorie”, legt ze uit. We zijn vooral gericht op wat nú gebeurt. Dat komt uit de tijd waarin overleven en directe behoeftebevrediging belangrijk waren. Geld is juist abstract en gaat vaak over de toekomst, waardoor het voor ons brein minder vanzelfsprekend is om daar overzicht in te houden.

Daarnaast spoort het idee van leven naar budget ook niet aan om overzicht in je financiën te houden. In dit stuk leggen we daar meer over uit.

In het kort: alleen het woord ‘budget’ kan een negatieve vibe met zich meebrengen, alsof je ergens tekortkomt. Daardoor kan het juist voelen alsof je een financieel probleem moet oplossen, terwijl er misschien helemaal geen probleem is. Het gevolg: je stelt het liever uit, kijkt niet naar je rekening en krijgt daardoor juist mínder overzicht.

“Het is eigenlijk heel natuurlijk. Ons brein doet wat het moet doen: jou beschermen”, zegt Anne. Ook de constante boodschap van buitenaf dat je je geldzaken perfect op orde moet hebben, helpt niet mee. Als je het idee krijgt dat je het fout doet, wordt de drempel om überhaupt te kijken op je bank-app alleen maar groter. 

Geen groot budget? Daan Alferink vertelt hoe je tóch sfeer creëert in een (huur)woningLees meer

Geen Excelsheets nodig

De oplossing is volgens Anne verrassend simpel: begin met kijken. Probeer vooral niet meteen alles te categoriseren, of een Excel-bestand te beginnen en probeer zeker nog niets op te lossen. Gewoon bekijken. Begin met elke dag twee minuten je rekening openen en doe dat dan voor ongeveer twee weken, puur zodat je went om je geld en uitgaven überhaupt onder ogen te komen.

Daarna kan je een stap verdergaan en opschrijven waar je geld naartoe gaat, wanneer je iets koopt en hoe je je op dat moment voelde. Was de uitgave uit gewoonte, gemak, stress of omdat iets in de aanbieding was bijvoorbeeld? Vraag jezelf af: welke uitgaven verrassen me? Welke aankopen maakte ik bewust en welke gingen bijna automatisch? Misschien koop je op een regenachtige dag sneller een parfum of gezichtsmasker. Of bestel je sneller eten als je moe bent. Door daar even bij stil te staan, krijg je écht inzicht in je eigen geldgedrag. “Gedrag is kijken naar: wat doe ik? En dat gaat altijd vooraf aan administratie”, aldus Anne.

Dit kan je bijhouden in een bank-app of een notitieboekje, voor iedereen werkt weer wat anders. Pen en papier kan voor sommigen beter werken, omdat je bewuster stilstaat bij wat je opschrijft. Het belangrijkste is dat je iets kiest wat je daadwerkelijk blijft gebruiken. En voilà: met deze twee beginnerstips begin je al wat overzicht in je financiën te krijgen.

“Doe het vooral op je gemak,” benadrukt Anne, “je begint ook niet meteen met een marathon. Je hoeft het vervolgens ook zeker niet elk uur bij te houden. Financieel overzicht ontstaat eigenlijk niet doordat je alles perfect bijhoudt. Als je maar begrijpt wat er achter je uitgaven zit, dan kan je uiteindelijk ook makkelijker beslissen wat je wil veranderen. En don’t forget: “Je creëert overzicht niet om jezelf te veroordelen, maar uit nieuwsgierigheid.”

Hoe fix ik mijn pensioen en waarom is dat belangrijk? 6 stappen om eenvoudig te beginnenLees meer

Positief labelen

Pas als je weet wat er op je rekening gebeurt, vallen de kleine geldlekken vanzelf meer op. Misschien betaal je iedere maand voor een streamingdienst die je nooit gebruikt, staat er ergens nog een oude rekening open of betaal je voor een dienst die inmiddels goedkoper kan. Ook bij alle abonnementen, verzekeringen en bankrekeningen geldt volgens Anne: kijk gewoon eens wat je allemaal hebt lopen en vraag jezelf af waarom je er (zoveel) voor betaalt.

Hetzelfde geldt voor kleine uitgaven. Het gaat er niet om dat je voortaan nooit meer een iced matcha, lunch of een leuke jeans mag kopen. Integendeel zelfs: volgens Anne moet er juist altijd geld overblijven dat je gewoon lekker mag uitgeven. Het gaat erom dat je bewust kiest waar je je geld aan wilt besteden in plaats van jezelf te straffen. Dit kan je doen door je uitgaven in je overzicht (positief) te labelen. Dat kan helpen om schuldgevoel rond bepaalde uitgaven weg te nemen.

Het labelen werkt zo: je geeft elke uitgave een positief label. Een dure crème kan bijvoorbeeld een ‘anti-aging-project’ zijn, je huur een ‘lekker eigen nestje’ en onverwachte kosten vallen onder ‘ongelukjes’. Dit kan je ook nog kleurtjes geven of markeren. Zo wordt het concreter wat je voor je geld terugkrijgt en waar je eventueel bepaalde uitgaven kan laten liggen.

Drie stappen naar jouw financiële overzicht

Wie dus meer financiële rust wil, hoeft volgens Anne vooral niet nóg meer lijstjes en regels te maken. De aanpak bestaat uit drie simpele stappen, die hierboven zijn uitgelegd. Hier nog één keer kort op een rij:

⭐️ 1. Kijk twee minuten per dag naar je rekening
Open je bank-app en kijk gewoon wat er gebeurt. Zonder iets op te lossen of jezelf te veroordelen. Doe dit een paar weken, zodat je eraan went om je financiën onder ogen te zien.

⭐️ 2. Kijk naar het gevoel achter je uitgaven
Vraag jezelf af: waar geef ik mijn geld aan uit, wanneer doe ik dat en hoe voel ik me op dat moment? Koop ik iets uit gewoonte, gemak, stress of omdat ik mezelf wil belonen? Door dat op te schrijven, word je bewuster van je eigen geldgedrag.

⭐️ 3. Geef je uitgaven een eigen (positief) label
Maak van een abstracte uitgave iets concreets dat voor jou betekenis heeft. Zo leer je je eigen uitgaven beter én positiever begrijpen.

Het belangrijkste is volgens Anne dat je niet probeert om in één keer de perfecte financiële volwassene te worden. “Het gaat echt om bewustwording en niet om rekenen.” Want uiteindelijk draait financieel overzicht niet om alles perfect bijhouden, maar om jezelf beter leren kennen. Pas als je begrijpt waarom je bepaalde keuzes maakt, krijg je grip op geld.

Wil je weten hoe je na het krijgen van overzicht in je financiën ook daadwerkelijk kosten kunt schrappen en kunt sparen? Lees het hier.

Laat je geld voor je werken: waarom je (het liefst nu) wil beginnen met beleggenLees meer