Hoe fix ik mijn pensioen en waarom is dat belangrijk? 6 stappen om eenvoudig te beginnen

Maak je pensioen behapbaar

Als het over pensioen gaat, denk je misschien meteen aan grote bedragen, ingewikkelde berekeningen en financiële producten waar je weinig van begrijpt. Juist daardoor stellen veel mensen het uit. Volgens Anne is dat een van de grootste valkuilen. Het belangrijkste is namelijk niet hoeveel je begint met sparen, maar dát je begint. “Pensioen kan je zien als een heel grote olifant,” zegt ze, “hoe eet je een olifant? In hapjes.”

Hoe belangrijk is je pensioen en waarom?

“De zekerheid van een vaste baan en een voorspelbaar pensioen zoals vroeger bestaat steeds minder”, zegt Anne. Ze legt uit dat het idee dat je jarenlang werkt en daarna vanzelf goed zit, minder vanzelfsprekend is geworden. Werk is flexibeler geworden, inkomens zijn minder stabiel, de inflatie is sterk aanwezig, de pensioenleeftijd verschuift en ook pensioenopbouw verschilt sterk per sector en situatie. Daardoor is een pensioen niet iets wat ‘gewoon geregeld wordt’ en wordt het steeds meer iets waar je zelf invloed op hebt.

Misschien wat saai, maar erg goed om te weten: In Nederland bestaat pensioen uit drie onderdelen, namelijk AOW (Algemene Ouderdomswet), pensioen via je werkgever (als je die hebt) en wat je zelf opbouwt. Die eerste twee vormen een basis, maar die basis is niet altijd genoeg om je huidige levensstandaard vast te houden. Daarom wordt het derde deel, je eigen opbouw, steeds belangrijker. Het idee is dat je niet alleen leunt op wat er ‘geregeld’ is, maar zelf ook een stukje zekerheid toevoegt voor later.

Eigenlijk draait pensioen daarmee niet alleen om geld, maar om toekomstig leven. Je bouwt nu iets op zodat je later meer ruimte hebt om te leven zoals je dat wilt, in plaats van vooral te moeten reageren op financiële onzekerheid.

Hoe je bepaalt wat bij jou past door middel van ‘toekomstige ik’

In plaats van meteen te kijken naar cijfers of pensioenproducten, helpt het om te beginnen bij een simpelere vraag: wie wil je later zijn? Anne legt uit dat veel mensen pensioen te abstract maken door meteen in bedragen te denken, terwijl het juist gaat om het leven dat je wilt leiden. Hoe ziet een gewone dag eruit als je ouder bent? Werk je nog een beetje, ben je veel thuis, reis je nog, of juist niet? Door dat concreet te maken, wordt duidelijker wat je later eigenlijk belangrijk vindt.

Vanuit dat beeld kun je terug redeneren naar wat daarbij past. Niet iedereen heeft hetzelfde nodig om zich comfortabel te voelen op latere leeftijd. De één wil vooral vrijheid om te reizen, de ander juist rust en zekerheid dicht bij huis. Door dat voor jezelf scherp te krijgen, wordt ook duidelijker waarom je überhaupt geld opzij zou zetten en wat ‘genoeg’ voor jou betekent.

Het helpt daarbij om pensioen niet te zien als één groot einddoel, maar als iets wat je stap voor stap vormgeeft. Kleine keuzes nu bouwen uiteindelijk mee aan die toekomstige versie van jezelf. Daardoor wordt het minder een ver-van-je-bed-show en meer een manier om richting te geven aan hoe je later wilt leven.

Freelancer versus in dienst

Hou nog even vol, deze info kan relevant zijn: hoe je pensioen is geregeld, hangt sterk af van hoe je werkt. Als je in loondienst bent, bouw je vaak automatisch pensioen op via je werkgever. Dat wordt geregeld via een pensioenfonds en is gekoppeld aan de sector waarin je werkt. Samen met de AOW vormt dat een basis, maar die verschilt per baan en is niet voor iedereen even hoog of hetzelfde opgebouwd.

Voor freelancers en ondernemers werkt dat anders. Zij hebben geen werkgever die automatisch pensioen inlegt, waardoor er ook geen vaste opbouw is. Dat betekent dat je zelf nog actiever moet nadenken over later: hoeveel je opzijzet en hoe je dat doet.

Het belangrijkste verschil zit dus in verantwoordelijkheid. In loondienst gaat een groot deel automatisch, terwijl je als freelancer zelf het systeem moet creëren. Maar in beide gevallen geldt hetzelfde uitgangspunt: alleen op AOW en basispensioen vertrouwen is vaak niet genoeg om later dezelfde levensstandaard te behouden.

Geldscripts

Wat ook een grote rol speelt in hoe je met pensioen omgaat, zijn je persoonlijke geldpatronen. Volgens Anne zijn er zogeheten geldscripts: onbewuste overtuigingen en gewoontes die zonder dat je het doorhebt bepalen hoe je met geld omgaat. Die ontstaan vaak al vroeg, door je opvoeding en de omgeving waarin je opgroeit. Daardoor kijkt de een heel risicomijdend naar beleggen, terwijl de ander juist sneller geneigd is om geld te laten groeien. Dat maakt pensioenopbouw niet alleen een rekensom, maar ook iets wat sterk wordt gestuurd door gevoel en vertrouwen. Hoe je je voelt bij geld bepaalt dus vaak of je überhaupt begint, niet alleen wat je financieel gezien zou ‘moeten’ doen.

Hoe je begint met pensioen sparen

In plaats van direct te berekenen hoeveel geld je nodig hebt op je zeventigste of hoeveel je maandelijks zou moeten inleggen, is het volgens Anne slimmer om klein te beginnen met een bedrag dat je kunt missen. Concreet: dat kan 10, 25 of 50 euro per maand zijn. Zodra sparen een gewoonte wordt, kun je het bedrag later altijd nog verhogen. Zeker op momenten waarop je inkomen stijgt, bijvoorbeeld na een salarisverhoging of een nieuwe baan, is het slim om een deel van dat extra geld direct voor later te reserveren. Omdat je nog niet gewend bent aan dat hogere inkomen, voelt het vaak minder als een verlies.

Ook helpt het om pensioen zo automatisch mogelijk te maken. Hoe minder keuzes je maandelijks hoeft te maken, hoe groter de kans dat je het volhoudt. Een automatische overboeking naar een aparte rekening voorkomt dat je telkens opnieuw moet beslissen of je het geld wilt sparen of uitgeven. Voor freelancers en ondernemers kan het bovendien handig zijn om een laag vast bedrag in te stellen en bij financiële meevallers extra geld bij te storten.

Tips op een rijtje om te beginnen met pensioen opbouwen:

• Controleer via MijnPensioenoverzicht.nl hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd.
• Begin met een bedrag dat je zonder moeite kunt missen, hoe klein ook.
• Maak er een automatische maandelijkse overboeking van.
• Verhoog je inleg wanneer je salaris stijgt of je inkomsten groeien.
• Gebruik financiële meevallers, zoals vakantiegeld of een bonus, om extra in te leggen.
• Kijk welke pensioen- of beleggingsproducten aansluiten bij jouw situatie en laat je hierover adviseren als je twijfelt.

Volgens Anne is de eerste stap uiteindelijk belangrijker dan het perfecte plan. Wie wacht tot alles duidelijk is, begint vaak nooit. Wie klein begint, geeft zichzelf de tijd om onderweg verder te bouwen.

Succes meiden!