Spijt is voor later, schat. Maar het liefst voorkomen we het helemaal. In dit artikel leggen we je haarfijn uit hoe je keuzes kunt maken waar je volledig achterstaat. Zodat je berouw achteraf zo veel mogelijk voorkomt.
Of beter gezegd: zodat je achteraf goed met het gevoel van spijt kan omgaan.
We hate to break it to you – maar af en toe spijt voelen is onvermijdelijk. Bang zijn voor spijt is dus een verloren zaak. Toch is het volgens psycholoog Sabine Klaver logisch dat je bij belangrijke keuzes even over spijt nadenkt. “Je kan tevoren afvragen of je ergens spijt van krijgt als je het wel of niet doet, is heel normaal. Maar we moeten spijt niet willen voorkomen.
Het is een nuttige emotie; je kunt er altijd iets van leren en dat meenemen in een volgende situatie. Het helpt ons om in de toekomst betere keuzes te maken. Zonder spijt zouden we iedere keer dezelfde fouten maken.” Tja, dat klinkt nu ook niet per se als een fijne manier van leven.
Iemand die relatief vaak wroeging heeft, is waarschijnlijk een ster in romantiseren. “Spijt ervaren we niet door de keuze zelf, maar door de betekenis die we aan die keuze geven”, deelt Sabine. Als mens ga je achteraf snel in ‘wat als’-scenario’s denken. “Die scenario’s zijn meestal rooskleuriger dan de werkelijkheid. We stellen ons voor dat alles dan beter was geweest – een leukere baan, een gelukkiger leven, meer succes. Maar we vergeten vaak de risico’s en onzekerheden die er destijds waren.
Daar komt nog iets bij: we kijken naar een oude beslissing met nieuwe kennis. Met de informatie van nu lijkt het logisch dat we iets anders hadden moeten doen. Maar op het moment zelf wisten we dat nog niet.”
Bovendien zijn goede of slechte keuzes zelden zwart-wit. Toch hebben we vaak het gevoel dat we de perfecte beslissing moeten nemen. “Misschien ken je de uitdrukking FOBO wel: fear of better options. Die angst kan ervoor zorgen dat we blijven twijfelen – of dat we achteraf denken dat we de betere optie hebben gemist.”
In werkelijkheid mag je altijd op je eigen kompas vertrouwen. En als je een keer een misser maakt: so be it. Trek er je les uit en wees mild voor jezelf.
“Mensen die met meer zelfcompassie naar hun keuzes kijken, ervaren spijt minder intens en minder lang”, vertelt Sabine. “Het helpt om te beseffen dat je een beslissing nam met de informatie, emoties en omstandigheden die je toen had.”
Als je spijt voelt, helpt het niet om te blijven hangen in alternatieve scenario’s. “Veel factoren liggen simpelweg buiten onze invloed.” Jezelf daarvoor straffen is onredelijk.
Volgens Sabine zijn er een aantal dingen die je kunnen helpen bij keuzes maken. Zodat je er van tevoren of juist achteraf niet te lang in blijft hangen.
1. Weet waarom je een keuze maakt
Als je een beslissing kunt uitleggen aan jezelf – waarom dit op dat moment logisch voelde – helpt dat ook wanneer je er later op terugkijkt. Schrijf het op, dan kun je het later eventueel teruglezen.
2. Kies op basis van je waarden
Vraag jezelf af wat voor jou echt belangrijk is. Wanneer een keuze in lijn ligt met je waarden, voelt die vaak betekenisvoller, zelfs als de uitkomst tegenvalt.
3. Beperk het aantal opties
Hoe meer opties we blijven vergelijken, hoe groter de kans dat we blijven twijfelen. Soms helpt het om bewust een paar mogelijkheden te schrappen.
4. Zoek naar ‘goed genoeg’
Mensen die op zoek gaan naar de perfecte keuze zijn vaker ontevreden. Wie kiest voor een optie die simpelweg goed genoeg is, is gemiddeld meer tevreden.
5. Besef dat veel keuzes minder definitief zijn dan ze voelen
Veel beslissingen lijken levensbepalend, maar in werkelijkheid kunnen we vaak later nog bijsturen.
Wie keuzes maakt, zal soms spijt ervaren. Dat is onvermijdelijk. Maar als je weet waarom je een beslissing neemt, kiest op basis van wat voor jou belangrijk is en achteraf mild naar jezelf kunt kijken, hoeft spijt je niet te blijven achtervolgen. Het betekent simpelweg dat je hebt gekozen – en dat is uiteindelijk onvermijdelijk in een leven vol mogelijkheden.
Iedereen bemoeit zich met jouw liefdesleven: hoe trek je je daar minder van aan?
Anne Schiphof (26) is online redacteur bij LINDA.meiden. Ze groeide op in een dorp – zo’n plek waar je niet over straat kunt met een pet of er wordt al over je gepraat – en vluchtte op haar negentiende naar de stad. Eerst Utrecht, toen Rotterdam. Daar woont ze met een vriendin, die ze via Bumble leerde kennen. Ze zit balls deep in het modealgoritme en heeft een zwak voor Nederlandse hiphop en R&B.
