In Over Leven vertelt Lesbos-hulpverlener Pieter Wittenberg een maand voor zijn overlijden over het verlies van zijn zoon Joost, de humanitaire hulp en de rechtszaak die daaruit voortkwam, de komst van zijn kleinkind, het leven en de dood.
Coen Verbraak spreekt Pieter in zijn eigen huis. Naar de studio komen in Amsterdam lukt niet meer.
Na een juridische strijd van acht jaar worden Pieter en 23 andere aangeklaagde hulpverleners in januari 2026 vrijgesproken. Er hangt hen tot dan een gevangenisstraf van 20 jaar boven het hoofd vanwege mensenhandel. In werkelijkheid waren ze op Lesbos humanitaire hulp aan het leveren. Lang kan Pieter niet van zijn vrijheid genieten. Bij thuiskomst krijgt hij te horen dat hij ongeneeslijk ziek is. Op het moment van de opname van Over Leven verwacht Pieter niet dat hij nog lang te leven heeft.
Coen vraagt welke gevoelens daarbij de boventoon voeren. “De grootste emotie nu die bij mij loskomt is dat ik mijn eerste kleinkind niet ga zien. Dat vind ik voor de ouders heel verdrietig,” vertelt Pieter. “En voor jezelf?” vraagt Coen. “Als ik dood ben weet ik het niet meer. Nu weet ik het, maar dat gaat ook over dan, dat sleep ik niet mee in de dood.”
Noraly Beyer blikt terug op liefde met Joost Prinsen in 'Over Leven': 'Tel je zegeningen'
Afgelopen winter krijgt Pieter te horen dat hij opa wordt. “Toen hebben we gehuild”, vertelt hij met een glimlach. Coen vindt dat Pieter heel beheerst overkomt, maar hij vertelt dat hij alle gevoelens toelaat. “Als we over mijn kleinkind beginnen kunnen we hier wel een potje gaan huilen hoor. Emoties zijn er ook. Als ik muziek hoor, raakt me dat heel erg op het ogenblik.” Het herinnert hem aan hoe prachtig het leven is, vertelt hij aan Coen. “Ik kan niet zeggen dat ik een slecht leven heb gehad.”
Met zijn gezin blikt Pieter nu vaak terug op het verleden. “We zijn het als team heel fijn doorgekomen. Er was een hechte band met elkaar. We waren allemaal verschillend, maar we hebben om elkaar kunnen lachen.” Coen is benieuwd wat voor Pieter het leven de moeite waard maakt. “Zo goed mogelijk leven, en er zorgvuldig mee omgaan. Op dit moment is het leven voor mij de moeite waard om met mijn familie te zijn en met goede vrienden. En dat koester ik.”
Pieters leven staat lange tijd in het teken van de wereld verbeteren. “Ik heb me altijd gerealiseerd dat mijn generatie de boel behoorlijk verpest heeft. We hebben eruit gehaald wat erin zat, alsof het niet op kon en zonder verder vooruit te kijken. We zeiden altijd: we geven de planeet door en dat is niet het geval. In mijn overtuiging hebben we de planeet te leen gekregen van de nieuwe generatie en er niet goed voor gezorgd. We geven de ellende door.”
Sinds zijn pensioen heeft Pieter er zijn missie van gemaakt om zoveel mogelijk goed te maken. “Ik heb mijn best gedaan, maar het is nog lang niet goed.”
Carice van Houten noemt zichzelf klimaatheks: 'Ik wilde de kritiek voor zijn'
Bang voor de dood is Pieter niet. “Ik weet ook niet hoe het was toen ik er niet was.” Hij gelooft niet dat hij ergens anders terecht zal komen na zijn overlijden. “Voor mij is er niks meer. Niet eens stilte. Ik realiseer me dat voor wie ik achterlaat dat heel verdrietig is en dat ze dat verdriet ook een plek moeten geven. Maar er is voor heel veel verdriet een plek gevonden op deze wereld.”
Tot slot vraagt Coen wat hij mooi zou vinden dat mensen later over hem zouden zeggen. Pieter denkt even na en antwoordt met een glimlach: “Hij was toch niet zo eigenwijs als we dachten. Misschien had hij een beetje gelijk. Dat zou ik fijn vinden.”
Ter nagedachtenis aan Pieter Wittenberg.
Over Leven kijk je op zaterdag om 20:30 op NPO 2 of via NPO Start.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Nadia Rashid over hoop tien jaar na de ontvoering van Insiya in 'Over Leven': 'Ik heb het idee dat er echt iets gaat gebeuren'
Jujube Zeguers (26) is freelance redacteur voor LINDA.nl en schrijft het liefst over mensen en hun bijzondere verhalen. Ze woont in Delft met haar verloofde en is dol op reizen, lezen en podcasts.
