In de nieuwe aflevering van Dwars door de Pyreneeën maakt de Belgische presentator Arnout Hauben (50) kennis met een heel bijzondere taal: de fluittaal van Aas.
Arnout mag zelfs samen met cameraman Ruben en geluidsman Philippe deelnemen aan een les in deze taal.
De mannen vervolgen hun reis door de Pyreneeën, waar ze dan terechtkomen in het dorp Aas. Een dorp dat vooral bekendstaat om zijn bijzondere taalgeschiedenis. Al eeuwenlang communiceren herders daar in de omliggende valleien met een taal die niet wordt gesproken, maar gefloten.
Ze raken aan de praat met een oudere man die bij toeval woont aan de Rue des Siffleurs – de Fluiterstraat. “Fluit u ook?”, vraagt Arnout aan de man. “Nee. Er zijn er geen meer. Nu kun je telefoneren. Je moet met je tijd meegaan, hè”, antwoordt de man met een lach. “Er zijn geen herders en dus ook geen fluiters meer. Maar de kinderen leren het wel op school.”
In de jaren 50 hebben wetenschappers de fluittaal gedocumenteerd. Niet alleen om de taal te bewaren, maar ook om deze door te geven aan jongeren. Ze vervolgen hun reis en komen verderop aan bij de middelbare school van Laruns. Op deze school is de fluittaal tegenwoordig een keuzevak.
Arnout weet de directeur van de school te overtuigen om de mannen te laten aanschuiven in de fluitklas. Ze nemen plaats achter hun voorgestelde tafeltjes. “Wie zou willen uitleggen wat de principes zijn van de gefloten taal?”, vraagt de docent aan de klas. Léa – een van de leerlingen – legt uit: “Je hebt de klinkers i, e, a en o. De i is heel hoog, de e iets minder, de a nog minder en de o is laag.”
Fluitende buurman Gerard zorgt voor irritaties in 'De Rijdende Rechter': 'En dan draagt 'ie ook nog eens klompen'
Vervolgens geeft ze een korte demonstratie. “Wil je het proberen, Arnout?” Hij steekt zijn vingers in zijn mond en herhaalt wat hij zojuist heeft gehoord. Dat klinkt verrassend goed en hij krijgt zelfs een klassikaal applaus.
De les gaat verder en de docent legt uit dat je bij de medeklinkers hetzelfde moet articuleren als bij normaal praten. Hij geeft een voorbeeld dat inderdaad klinkt als verschillende klanken, hoog en laag. Aan de leerlingen de taak om te vertalen wat hij zojuist al fluitend heeft gezegd. “Nao en Gaelle gaan in de bibliotheek een boek uitlenen.” “Bravo, uitstekend.”
Daarna gaat de hele klas samen fluiten. De docent zegt – of fluit in dit geval – het voorbeeldwoord: helikopter. Na het aftellen klinkt een klassikaal gefluit in alle toonsoorten. “Arnout, we beginnen met ‘heliko’ te fluiten.”
Er klinken tonen die nog wat oefening nodig hebben. De docent probeert het op te hakken in stukjes. “Alleen de ‘ko’.” Dit gaat al iets beter. “En dan ‘helikopter’,” hij fluit weer het voorbeeld.
Na een paar pogingen komt er dan ook bij Arnout het woord ‘helikopter’ al fluitend uit zijn mond. De klas is zeer onder de indruk. “Heel goed. Voor de eerste keer is dat schitterend.”
‘Dwars door de Pyreneeën’ is wekelijks op zondag te zien om 20.15 op NPO2. of te streamen op NPO Start.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Arnout ontmoet fietser die dochter verloor bij aanslag in New York in 'Dwars door de Pyreneeën'
