Journalist en programmamaker Tanja Kok deed ruim drie jaar lang onderzoek naar het verhaal van de ‘adoptienon’ Truus Kuijpers die werd beschuldigd van kinderontvoering.
Truus Kuijpers begint in de jaren zeventig, tijdens de dictatuur onder Pinochet, het tehuis Las Palmas in Santiago de Chile. Een kindertehuis voor, zoals zij het zelf noemde, “wegwerpkinderen”.
Uit heel Nederland kwamen adoptieverzoeken van langwachtende kinderloze echtparen. In korte tijd bouwde zij een succesvol adoptienetwerk op. Maar waren haar praktijken allemaal wel legaal?
Daar lijkt het niet op, blijkt uit de indrukwekkende documentaire De non en de wegwerpkinderen. Tanja Kok reist af naar Chili om daar antwoorden te vinden op de vraag of er inderdaad sprake was van een corrupt netwerk dat Truus Kuijpers hielp aan valse papieren om kinderen vanuit Chili naar Nederland te smokkelen.
Ze spreekt er met de moeders die destijds als jonge, kwetsbare vrouwen bevielen in een ziekenhuis met een kraamkliniek, maar zonder kind het ziekenhuis verlieten. “Ik beviel van een zoon”, vertelt een van hen. “Maar mij werd verteld dat hij in de operatiekamer was overleden. Ik zei: ‘Ik wil hem zien, geef hem aan me, ook al is hij dood.’ Maar dat mocht niet.” Ze wilden het kind houden voor onderzoek, kreeg de jonge vrouw te horen.
“Ze waren eigenlijk de perfecte slachtoffers voor de babyhandel”, stelt journalist en correspondent Jelle Baars, die ook in de zaak is gedoken. Hij vertelt dat het ook voorkwam dat de vrouwen – die vaak analfabeet waren – een formulier moesten ondertekenen waarin ze hun kind zouden erkennen. “Maar in werkelijkheid deden ze afstand van hun kind.”
Het land was zo populair bij adoptieouders, omdat de wachttijden om een kind te adopteren veel korter waren dan de gebruikelijke twee tot vijf jaar, zoals in andere landen. Bovendien zagen wensouders adoptie als een kans om een kind te redden uit een gewelddadige en levensbedreigende situatie tijdens het regime van Pinochet.
Justin Versleijen werd ook geadopteerd vanuit Chili en toont zijn dossier in de documentaire. In de documenten staan de prijzen die Nederlandse adoptieouders voor een kind betaalden in die tijd. “Ik zie toevallig net voor me dat het bedrag was verhoogd, van 5000 gulden naar 6000 gulden (omgerekend € 2722)”, vertelt Justin. “En ik weet naderhand dat het bedrag nog een keer verhoogd is. Het is gewoon heel gek om te zien dat dat is wat ik heb gekost.”
“Het is een wereld waar je niet mee te maken wil hebben”, zegt hij over de documenten die voor hem liggen. “Dit is gewoon echt niet goed.”
In de paperassen rond zijn adoptie vond Justin op een kladje de naam van zijn moeder. Daarna ging het snel: een DNA-test leverde een 99.9 procent match op. Marisol Castillo blijkt zijn biologische moeder, ook ontdekte Justin dat hij nog broers en zussen heeft.
Het werd een emotionele ontmoeting “met knuffelen en huilen”, zoals Justin – die eigenlijk Victor Hugo heet – zelf zegt. Zijn moeder was zeventien jaar toen ze hem kreeg; haar zus ging mee naar alle onderzoeken en het kind zou bij haar komen wonen, terwijl de zussen het samen zouden opvoeden. “Maar onze moeder en die non waren me voor toen ik hem wilde ophalen in het ziekenhuis”, vertelt Justins tante. “Hij was al weg, we stonden machteloos.”
Later komt moeder Marisol de non tegen op het strand en confronteert haar met de vermissing van haar zoon. “U heeft mijn zoon van mij gestolen, vertelde ik. Maar zij zei: ‘Ik heb niets gestolen, jij hebt je zoon ter adoptie afgestaan.'” Marisol had een formulier ondertekend waar ze weinig van begreep toen ze het las en waarmee ze ongewild afstand van haar kind had gedaan.
En zo zijn er in de documentaire nog meer schrijnende verhalen van inmiddels volwassen mannen en vrouwen die illegaal naar Nederland zijn gehaald vanuit Chili. Er kwamen alleen al tweehonderd kinderen naar Nederland via Kuijpers organisatie.
Ook Mirjam Hunze vertelt haar verhaal in De non en de wegwerpkinderen. De tekst gaat verder onder de post.
Dit bericht op Instagram bekijken
Zelf heeft Truus Kuijpers de aantijgingen altijd ontkend, ze bleef volhouden dat ze mensen heeft willen helpen. “Die moeders ontvangen dat kind vaak op een heel wrede manier, vaak door verkrachting”, zegt ze in de documentaire. “En als je dan alleen die kinderen hebt, wat moet je daar dan mee? Als niemand je verder helpt?”
Van kinderhandel was pertinent geen sprake, zegt ze: “We hebben geen kinderen gekocht en verkocht. Ik zou me daar rot voor geschaamd hebben, kinderen zijn geen koopwaar. Ik heb nooit gewerkt voor ouders die een kind zoeken. Wij hadden kinderen die ouders zochten.”
Tien dagen na de opname overleed de non plotseling op 89-jarige leeftijd aan een hartstilstand.
Je kijkt de 2Doc De Non en de wegwerpkinderen terug op NPO Start.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Colombiaanse geadopteerde klaagt 'Spoorloos' aan na foutieve hereniging: 'Een zwaar verlies'
