Kritische radar tandje lager

Dat gevoel van: ik weet het even niet meer, hebben we inmiddels allemaal. Vroeger, oké, een half jaar geleden bedoel ik, kon je AI nog herkennen aan zes vingers of ogen die twee kanten op keken. Die tijd is echt voorbij. Bijna acht op de tien Nederlanders zegt dat het steeds lastiger wordt om nep en echt te onderscheiden. We hebben er een compleet nieuw genre bij. En ons brein helpt ook niet mee. Als iets past bij wat we verwachten of graag geloven, bijvoorbeeld schokkend nieuws of een te mooie deal, zet je brein je kritische radar automatisch een tandje lager. Voor je het weet heb je het filmpje al doorgestuurd naar drie vrienden.

Even voor de nuance: niet alle AI-beelden zijn eng. We bewerken al twintig jaar foto’s met filters en Photoshop. Waar het wél link wordt, is als iemand doet alsof het echt is.

Hoe voorkom je dat je erin trapt?

1. Is het een filmposter? Echte nieuwsfoto’s zijn vaak flets, rommelig en een beetje lelijk. AI maakt juist perfect: dramatisch licht, symmetrisch en filmisch. Als een video eruitziet alsof Netflix ‘m heeft geregisseerd, terwijl het zogenaamd breaking news is, dan mag je best even sceptisch worden.

2. Let op het gezicht als iemand beweegt. Zodra een hoofd draait, heeft AI het nog steeds lastig. Let op de kaaklijn die verspringt, een oor dat ineens vervaagt, haar dat raar meebeweegt als een soort helm. Randen die vervagen of vormen die niet kloppen: dat is je signaal.

3. Kijk voorbij het gezicht. Kijk naar de achtergrond. De echte verraders zitten vaak eromheen. Tekst op kleding die nergens op slaat. Sieraden die verdwijnen. Schaduwen die de verkeerde kant op vallen. AI focust vooral op het gezicht. De rest vergeet die soms een beetje.

4. Check de bron. Wie deelt dit? Komt het van een serieus medium? Of van een anoniem account met drie volgers en een wolf als profielfoto? Die ene vraag scheelt vaak al een hoop ellende.

Twijfel je nog? Doe een omgekeerde beeldzoektocht via Google Afbeeldingen (tik op het camera-icoontje). Dan zie je waar het beeld eerder is verschenen. Er bestaan ook tools die inschatten of iets door AI is gemaakt, maar die zijn niet waterdicht. Zie het als extra hulpmiddel, niet als bewijs.

Onderbuikgevoel

En de simpelste tip is misschien wel de beste: stuur het niet meteen door. Even ademen. Even nadenken. Verkoopt een bekend persoon ineens iets totaal willekeurigs? Of is het schokkend nieuws dat net online staat? Geef het even tijd. En je onderbuikgevoel? Dat blijft voorlopig de beste bullshitradar.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Skincare zonder miskopen: zo laat AI-expert Sanne eerlijke reviews uitpluizen door kunstmatige intelligentieLees ook