Het westnijlvirus houdt Europa steeds meer in de greep. Inmiddels zijn bijna 1.600 besmettingen vastgesteld bij mensen die het virus in eigen land hebben opgelopen.
Ook in Nederland zijn de gevolgen zichtbaar: het aantal vastgestelde besmettingen is opgelopen tot 44 en 5 mensen zijn aan het virus overleden.
Hoe groot is het risico voor Nederlanders? Moeten we ons zorgen maken over het westnijlvirus? LINDA. spreekt met Chantal Reusken, viroloog en topexpert bij het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM, over de gevolgen van het virus.
Het westnijlvirus is vernoemd naar het gebied waar het voor het eerst werd ontdekt. In 1937 werd het virus voor het eerst vastgesteld bij een vrouw in het West-Nijlgebied in Oeganda.
Het virus is onder meer verwant aan het denguevirus (knokkelkoorts) en het zikavirus. Het komt voor bij vogels en wordt door muggen van vogel naar vogel overgedragen. Daarbij gaat het om de gewone huissteekmug, die dus ook in Nederland voorkomt. Soms kan zo’n besmette mug mensen of andere zoogdieren, zoals paarden, besmetten.
Maar hoe groot is de kans dat je als Nederlander besmet raakt? “Het risico is heel klein. De kans dat je door een besmette mug wordt gebeten, is gering”, zegt Reusken. “En zelfs als je besmet raakt, is de kans dat je in het ziekenhuis belandt nog veel kleiner. De kans op overlijden is eveneens zeer klein.”
Nicole (45) is door long covid al vier jaar niet thuis geweest: 'Ik zie mijn kinderen één keer per week'
Het grootste deel van de mensen die besmet raken, merkt daar helemaal niets van. Zo’n 80 procent krijgt geen klachten. Een kleine 20 procent wordt mild ziek. “Dan moet je denken aan griepgerelateerde klachten, zoals hoofdpijn, spierpijn en koorts, en soms ook huiduitslag. Een klein deel, zo’n 1 procent, wordt ernstig ziek en heeft ziekenhuisopname nodig.”
De mensen die ernstig ziek worden, hebben vaker een kwetsbare gezondheid. “Dan gaat het om mensen met onderliggende ziekten of problemen met hun afweersysteem. Ook ouderen en mensen die chemotherapie krijgen, vallen hieronder. Iedereen met een kwetsbare gezondheid.”
Niet alleen mensen, maar ook paarden kunnen ziek worden van het westnijlvirus. Zij zijn gevoeliger voor het virus. Bij hen kunnen neurologische klachten ontstaan. Denk aan spierzwakte of spiertrekkingen. In zeer ernstige gevallen kan verlamming optreden en kan het paard overlijden.
Belangrijk om te weten: zowel mensen als paarden zijn eindgastheer. Dat betekent dat zij het virus niet verder kunnen verspreiden naar andere mensen, paarden of dieren.
Natasja (56) raakte op vakantie besmet met dengue: 'Een tweede muggenbeet kon levensgevaarlijk zijn'
Kunnen we ons eigenlijk beschermen tegen het virus? “Vooral door te voorkomen dat je door een mug wordt gebeten”, zegt Reusken. “Het virus wordt overgedragen door een mug die ook in Nederland veel voorkomt. Je kunt zelf actief iets doen door horren te gebruiken, lange mouwen en een lange broek te dragen bij schemering en DEET te gebruiken. Ook is het belangrijk om je tuin goed te inspecteren op plekken waar muggen zich kunnen voortplanten.”
Volgens Reusken moeten we er in Nederland steeds meer rekening mee houden dat muggen ziektes kunnen overbrengen.
“Denk aan de tijgermug. Er is in 2025 door de NVWA aangegeven dat ze niet meer kunnen garanderen dat ze de tijgermug kunnen blijven uitroeien. Hij zal zich hier ook vestigen en kan mogelijk ziektes overdragen. In de toekomst kan dat ook voor Nederland gaan gelden en daarom wordt het steeds belangrijker om je goed te beschermen.”
Volgens Reusken is het verstandig om in Nederland in het algemeen meer na te denken over bescherming tegen muggenbeten.
“Zo kun je bijvoorbeeld in bouwbesluiten opnemen dat nieuwbouwwoningen standaard horren moeten hebben. We moeten naar de toekomst kijken: wat komt er op ons af en hoe kunnen we dat integreren.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Dít is waarom je als vrouw sneller wordt geprikt door muggen
Martine Findhammer-Schut is online redacteur bij LINDA. en LINDA.Mini. Heeft een scherp oog voor mode – niet alleen om te dragen, maar ook om te duiden – en zit graag boven op het nieuws. Daarnaast koestert ze een liefde voor het Franse chanson en muziek uit de jaren zeventig en tachtig, het liefst op vinyl.
