Er zijn momenten in een rechtszaal die je niet snel vergeet, aldus Monika van der Marel in haar columns. Ze schrijft tweewekelijks voor LINDA. over strafzaken, onverwachte wendingen en alles wat je tegenkomt wanneer je dagelijks laveert tussen onderwereld en rechtszaal.
Deze keer over zedenverdachte Jan B. (66). Tijdens de derde inleidende zitting werd bekend dat hij wordt aangeklaagd voor het seksueel misbruiken van veertien slachtoffers. Veertien kleine kinderen.
“Ik verzoek u om voeging van beide parketnummers en ik vorder de gevangenneming.” De officier van justitie spreekt de woorden rustig uit, maar ik kan me voorstellen dat niet iedere ouder in de rechtszaal direct begrijpt wat er tijdens een pro-formazitting wordt besproken. Ik weet nog goed dat ik, toen ik jaren geleden mijn eerste rechtszaken volgde, regelmatig dacht: waar hebben ze het eigenlijk over?
De meeste mensen komen gelukkig nooit in een rechtbank. Maar wie er voor het eerst zit, verwacht misschien een plek waar antwoorden worden gegeven. De werkelijkheid is helaas anders. Tijdens een pro-formazitting vliegen de juridische termen je om de oren. Tenlastelegging. Parketnummer. Recidivegrond. Twaalfjaarsgrond. Voeging. Gevangenneming. Terwijl je als ouder eigenlijk maar één ding wil weten: wat betekent dit voor mijn kind?
'Volgens justitie heeft Kevin B. de levens van bijna 200 jonge meisjes jarenlang tot een hel gemaakt'
Afgelopen woensdag 5 augustus 2026 verscheen zedenverdachte Jan B. opnieuw in de rechtbank van Amsterdam voor een inleidende zitting. Vorig jaar november werd hij opgepakt, omdat een vader van een meisje van twee jaar oud aangifte tegen hem had gedaan. De 66-jarige Jan B. zou door een medewerker van een kinderdagverblijf in Amsterdam zijn betrapt toen hij het meisje op schoot had betast. Als ouder kun je je nauwelijks voorstellen wat er door je heen gaat wanneer je zo’n verdenking hoort.
Wat begon met de verdenking van het betasten van een tweejarig meisje op een kinderdagverblijf, is inmiddels uitgegroeid tot een omvangrijke zedenzaak. Na maanden van onderzoek naar computers, telefoons en andere gegevensdragers maakt het Openbaar Ministerie tijdens de derde inleidende zitting bekend dat de aanklacht is uitgebreid naar veertien vermeende slachtoffers.
Veertien kinderen. Geen namen. Alleen nummers.
Dossiernummers op papier, maar voor de ouders in de zaal zijn het hun kinderen. Hun alles. Even na negenen strompelt Jan B. de rechtszaal binnen. Hij loopt moeilijk. Nog voordat de zitting echt begint, blijkt zijn gehoorapparaat kapot te zijn. “Ik versta u niet”, zegt hij bijna fluisterend tegen de voorzitter van de rechtbank. De voorzitter antwoordt: “Vorige keer was uw gehoorapparaat leeg en nu is het kapot?”
Jan B. mompelt vervolgens: “Ik versta er geen bal van.” Volgens zijn advocaat is het probleem van het gehoorapparaat aangekaart in de gevangenis, maar dat het pas kan worden verholpen na de uitspraak. Vreemd, want juridisch gezien heeft elke verdachte het recht om zijn proces goed te kunnen volgen. Als de officier de verdenkingen één voor één voorleest, worden de jonge slachtoffers niet bij naam, maar als nummer genoemd. Kind vijf, kind zes, kind acht.
Achter elk nummer schuilt een juridische omschrijving. Ontuchtige handelingen. Seksuele handelingen. Aan de zorg toevertrouwd. Zakelijke woorden voor verdenkingen die voor ouders nauwelijks zijn aan te horen. Hoe moet dat zijn voor ouders?
Hoe blijf je stil terwijl de man aan wie je ooit je kind toevertrouwde een paar meter verderop zit? En vandaag door gehoorproblemen amper lijkt te kunnen volgen wat er tijdens de zitting wordt gezegd. In mijn geheugen ga ik terug naar de allereerste keer dat B. in de rechtbank verscheen. Dat was op 11 maart dit jaar. Toen viel hij op doordat hij een hoodie droeg met de capuchon over zijn hoofd. Later deed hij die af en leek hij de zitting zonder gehoorproblemen te kunnen volgen …
'De slachtoffers van serie-aanrander Nabil I. hebben levenslange angst en herbelevingen'
Tijdens deze pro-forma wordt uitgelegd waarom de tenlastelegging is opgesplitst. Dit houdt in dat dezelfde feiten onder twee verschillende wetten vallen, omdat de wet halverwege de vermeende pleegperiode veranderde. Voor juristen is dit geheel logisch. Maar, voor ouders is het opnieuw een term erbij.
De voorzitter vraagt aan de verdachte: “U hoort de nieuwe verwijten, dat is geen verrassing voor u?” B. antwoordt: “Nou, niet zo duidelijk moet ik zeggen.” Voorzitter: “Wilt u daar iets over zeggen, over de nieuwe verdenkingen, op dit moment?” Dat wil hij niet: “Op dit moment, zeg ik daar niets van. Ik vind daar wel wat van, maar ik zeg daar niets van op dit moment.” Hij laat daarna weten tijdens de inhoudelijke behandeling wel met de rechtbank in gesprek te zullen gaan.
Daarna gaat het over kind nummer 13. Dossiernummer 13. Nummer 13 is een jong meisje dat spontaan aan haar moeder vertelde dat “Jan van de BSO” aan haar vagina had gekriebeld. De verdachte ontkent. Maar, volgens het Openbaar Ministerie is er voldoende bewijs om de verdenking te handhaven.
Jan B. gaat sowieso na deze zitting weer terug naar de gevangenis. Ook wordt bekend dat het nog erg lang gaat duren voordat de zaak inhoudelijk kan worden behandeld. Waarschijnlijk niet in de eerste helft van 2027. Voor de ouders van de jonge slachtoffers betekent dit dat ze nog langer moeten wachten op antwoorden. Nog langer wachten op een inhoudelijke behandeling. Nog langer wachten op een moment waarop deze zaak eindelijk draait om de inhoud en niet om de procedure.
Als de zitting het einde nadert, zegt de voorzitter dat Jan B. bij de volgende zitting aanwezig moet zijn en hoopt dat zijn gehoorapparaat tegen die tijd is gerepareerd. Jan B.’s advocaat vraagt nog of er een ringleiding op het systeem in de rechtbank kan worden aangesloten zoals ze dat in het concertgebouw aanwezig is. Dat is een systeem dat geluid rechtstreeks naar een gehoorapparaat stuurt, zodat iemand de sprekers beter kan verstaan. Deze techniek hebben ze ook in theaters, concertzalen en kerken. Terwijl er over een ringleiding en een gehoorapparaat wordt gesproken, dwalen mijn gedachten opnieuw af naar de ouders. Zij zitten hier niet omdat ze willen weten hoe een geluidsinstallatie werkt.
Zij willen weten wat Jan B. heeft gedaan én wat hem bezielde. Ze leven toe naar het tijdstip waarop hij alle vragen van de rechters moet beantwoorden. Naar het uur waarop zij in de rechtbank aan hem mogen vertellen welke impact zijn daden op het dagelijks leven van hun gezin hebben. Ze leven toe naar momenten van duidelijkheid – zonder het continu over parketnummers, recidivegronden en twaalfjaarsgronden te hebben.
Voor juristen was dit een gewone pro-formazitting. Voor de ouders waarschijnlijk opnieuw een dag waarop antwoorden uitbleven.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Bij een conciërge denk ik aan iemand die veters strikt, deze kwam in beeld in een onderzoek naar kinderpornonetwerken'
Monika van der Marel werkt als crimeredacteur en verslaggever bij RTL Boulevard. Ze volgt spraakmakende rechtszaken op de voet, houdt feilloos in de gaten welke criminele kopstukken onder de radar verdwijnen en pluist bizarre tips uit tot de laatste draad.
Daarnaast is ze moeder van een zoon die zijn eigen plek in de mediawereld heeft veroverd, en vindt ze haar rust tijdens lange wandelingen met haar labradoodle.
Voor LINDA. schrijft Monika over strafzaken, de onverwachte wendingen en alles wat je tegenkomt wanneer je dagelijks laveert tussen onderwereld en rechtszaal. Lees hier alle columns van Monika.
